21/09/2026
- MỤC VĨ MÔ -
LỢI SUẤT TRÁI PHIẾU TOÀN CẦU TĂNG VỌT - VIỆT NAM CŨNG KHÔNG ĐỨNG NGOÀI CUỘC
𝐌𝐨̣̂𝐭 𝐜𝐡𝐮𝐲𝐞̂̉𝐧 đ𝐨̣̂𝐧𝐠 𝐥𝐨̛́𝐧 đ𝐚𝐧𝐠 𝐝𝐢𝐞̂̃𝐧 𝐫𝐚 𝐭𝐫𝐞̂𝐧 𝐭𝐡𝐢̣ 𝐭𝐫𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐭𝐚̀𝐢 𝐜𝐡𝐢́𝐧𝐡 𝐭𝐨𝐚̀𝐧 𝐜𝐚̂̀𝐮: “𝐠𝐢𝐚́ 𝐜𝐮̉𝐚 𝐭𝐢𝐞̂̀𝐧” 𝐝𝐚̀𝐢 𝐡𝐚̣𝐧 đ𝐚𝐧𝐠 𝐭𝐚̆𝐧𝐠 𝐭𝐫𝐨̛̉ 𝐥𝐚̣𝐢.
Theo dữ liệu Bloomberg được Visual Capitalist tổng hợp đến 15/9/2026, lợi suất trái phiếu Chính phủ 10 năm của Mỹ đã lên khoảng 5,01%, Nhật Bản 3,03%, Anh 5,40%. Trong vòng một năm, mức tăng đặc biệt mạnh tại Hàn Quốc (+1,78 điểm %), Nhật Bản (+1,45), Australia (+1,14), Pháp (+1,02) và Mỹ (+0,97).
Riêng Treasury Mỹ 10 năm có lúc chạm 5,041% ngày 15/9 – mức cao nhất kể từ năm 2007.
𝐕𝐢̀ 𝐬𝐚𝐨 𝐥𝐨̛̣𝐢 𝐬𝐮𝐚̂́𝐭 𝐭𝐨𝐚̀𝐧 𝐜𝐚̂̀𝐮 𝐭𝐚̆𝐧𝐠 𝐦𝐚̣𝐧𝐡?
Có thể tóm gọn thành 5 động lực chính.
1. Lạm phát và giá năng lượng vẫn gây áp lực. Khi thị trường lo ngại lạm phát khó trở về mục tiêu nhanh chóng, nhà đầu tư sẽ yêu cầu lợi suất cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn.
2. Các NHTW khó nới lỏng mạnh. Nhật Bản là ví dụ nổi bật: sau nhiều thập kỷ lãi suất siêu thấp, kỳ vọng BOJ tiếp tục bình thường hóa chính sách đã góp phần đưa lợi suất 10 năm vượt 3%.
3. Chính phủ cần vay ngày càng nhiều. Thâm hụt ngân sách lớn đồng nghĩa lượng trái phiếu phát hành tăng. Nguồn cung càng lớn, thị trường càng cần mức lợi suất hấp dẫn hơn để hấp thụ.
4. Nhà đầu tư đòi hỏi “phần bù” cao hơn khi cho vay dài hạn. Bất định về lạm phát, tài khóa và chính sách khiến việc khóa tiền trong 10–30 năm trở nên rủi ro hơn.
5. Và một yếu tố mới rất đáng chú ý: AI.
Làn sóng AI đang tạo ra một chu kỳ đầu tư khổng lồ vào chip – data center – điện – lưới điện – hạ tầng số. IMF ước tính các hyperscaler có thể chiếm khoảng 70% trong 3,4 nghìn tỷ USD vốn đầu tư liên quan AI đến năm 2029.
Đầu tư AI lớn giúp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Mỹ, nhưng đồng thời tăng nhu cầu vốn. Các tập đoàn công nghệ cũng huy động lượng vốn đáng kể trên thị trường trái phiếu để tài trợ hạ tầng AI. IMF ghi nhận hyperscaler đã huy động hơn 100 tỷ USD trái phiếu kể từ đầu 2025.
Nếu AI thực sự nâng năng suất và tăng trưởng tiềm năng, nền kinh tế Mỹ cũng có thể chịu được mặt bằng lãi suất thực cao hơn trước. Nói cách khác, AI tốt cho năng suất dài hạn nhưng trong giai đoạn đầu tư bùng nổ, nó cũng có thể góp phần khiến lãi suất và lợi suất dài hạn duy trì ở mức cao hơn.
=> 𝐶𝑜́ 𝑡ℎ𝑒̂̉ ℎ𝑖̀𝑛ℎ 𝑑𝑢𝑛𝑔 đ𝑜̛𝑛 𝑔𝑖𝑎̉𝑛:
Lạm phát + nợ công lớn + nguồn cung trái phiếu + AI hút vốn đầu tư + kỳ vọng tăng trưởng cao hơn -> “giá của tiền” dài hạn tăng.
-----
CÒN 𝐕𝐈𝐄̣̂𝐓 𝐍𝐀𝐌 THÌ SAO?
𝐕𝐢𝐞̣̂𝐭 𝐍𝐚𝐦 𝐜𝐮̃𝐧𝐠 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠 đ𝐮̛́𝐧𝐠 𝐧𝐠𝐨𝐚̀𝐢 𝐱𝐮 𝐡𝐮̛𝐨̛́𝐧𝐠 𝐧𝐚̀𝐲.
Lợi suất TPCP Việt Nam kỳ hạn 10 năm trên thị trường thứ cấp đã tăng từ khoảng 3,56% vào tháng 9/2025 lên vùng 4,57–4,58% giữa tháng 9/2026.
𝟎𝟗/𝟐𝟎𝟐𝟓: ~𝟑,𝟓𝟔%
↓
𝟎𝟗/𝟐𝟎𝟐𝟔: ~𝟒,𝟓𝟖%
=> Tức là tăng khoảng 1 điểm % (~100 điểm cơ bản) chỉ trong một năm.
Trên thị trường sơ cấp, phiên đấu thầu ngày 16/9/2026, Kho bạc Nhà nước huy động trái phiếu kỳ hạn 10 năm với lãi suất trúng thầu khoảng 4,43%.
Tuy nhiên, câu chuyện Việt Nam có điểm khác với Mỹ, Nhật hay châu Âu. Áp lực lợi suất cần được nhìn cùng nhu cầu vốn lớn cho tăng trưởng, đầu tư công, tín dụng, thanh khoản hệ thống ngân hàng và mặt bằng lãi suất quốc tế, thay vì chỉ nhìn từ góc độ rủi ro nợ công.
-----
GÓC NHÌN 𝐈𝐈𝐂 𝐖𝐄𝐀𝐋𝐓𝐇
Điều quan trọng không phải lợi suất Việt Nam hôm nay là 4,5% hay 4,6%.
Điều đáng chú ý hơn là “giá vốn nền” của nền kinh tế đã tăng khoảng 100 điểm cơ bản chỉ trong một năm.
Và sự dịch chuyển này có thể lan truyền:
TPCP ↑ → chi phí vốn ↑ → lãi suất doanh nghiệp chịu áp lực ↑ → tỷ suất sinh lời yêu cầu ↑ → định giá cổ phiếu chịu áp lực.
Ví dụ đơn giản: khi tài sản ít rủi ro mang lại lợi suất cao hơn, nhà đầu tư sẽ yêu cầu mức sinh lời cao hơn để chấp nhận rủi ro ở cổ phiếu.
Đó là lý do những cổ phiếu có P/E cao nhưng tăng trưởng lợi nhuận không đủ mạnh thường nhạy cảm hơn khi lợi suất tăng.
𝟒 𝐛𝐢𝐞̂́𝐧 𝐬𝐨̂́ 𝐈𝐈𝐂 𝐖𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐜𝐡𝐨 𝐫𝐚̆̀𝐧𝐠 𝐜𝐚̂̀𝐧 𝐭𝐡𝐞𝐨 𝐝𝐨̃𝐢
US 10Y → TPCP Việt Nam 10Y → USD/VND → lãi suất huy động trong nước.
Nếu cả bốn cùng chịu áp lực đi lên, đây sẽ là tín hiệu cần chú ý đối với thanh khoản, chi phí vốn và định giá thị trường chứng khoán Việt Nam.
Ngược lại, nếu lạm phát và lợi suất toàn cầu hạ nhiệt, USD giảm áp lực và lợi suất trong nước ổn định, môi trường định giá tài sản rủi ro sẽ thuận lợi hơn.
---
𝐊𝐞̂́𝐭 𝐥𝐮𝐚̣̂𝐧
Trong thời kỳ tiền rẻ, nhà đầu tư chủ yếu hỏi: “Lợi nhuận doanh nghiệp sẽ tăng bao nhiêu?”
Nhưng khi lợi suất trái phiếu tăng mạnh, cần thêm một câu hỏi:
“Lợi nhuận đó đáng giá bao nhiêu khi chi phí vốn đã cao hơn một năm trước?”
Đó chính là lý do thị trường trái phiếu có thể là một trong những chỉ báo vĩ mô quan trọng nhất cần theo dõi trong phần còn lại của năm 2026.
𝑁𝑔𝑢𝑜̂̀𝑛: 𝐵𝑙𝑜𝑜𝑚𝑏𝑒𝑟𝑔, 𝑉𝑖𝑠𝑢𝑎𝑙 𝐶𝑎𝑝𝑖𝑡𝑎𝑙𝑖𝑠𝑡, 𝑉𝑛𝐸𝑐𝑜𝑛𝑜𝑚𝑦, 𝐻𝑁𝑋, 𝐼𝑀𝐹 𝑣𝑎̀ 𝑑𝑢̛̃ 𝑙𝑖𝑒̣̂𝑢 𝑡ℎ𝑖̣ 𝑡𝑟𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑡𝑟𝑎́𝑖 𝑝ℎ𝑖𝑒̂́𝑢 𝑉𝑖𝑒̣̂𝑡 𝑁𝑎𝑚; 𝑠𝑜̂́ 𝑙𝑖𝑒̣̂𝑢 𝑐𝑎̣̂𝑝 𝑛ℎ𝑎̣̂𝑡 𝑐ℎ𝑢̉ 𝑦𝑒̂́𝑢 đ𝑒̂́𝑛 15–18/9/2026.
𝐵𝑖𝑒̂𝑛 𝑡𝑎̣̂𝑝 & 𝑔𝑜́𝑐 𝑛ℎ𝑖̀𝑛: 𝐼𝐼𝐶 𝑊𝑒𝑎𝑙𝑡ℎ
𝑁𝑜̣̂𝑖 𝑑𝑢𝑛𝑔 𝑛ℎ𝑎̆̀𝑚 𝑚𝑢̣𝑐 đ𝑖́𝑐ℎ 𝑐𝑢𝑛𝑔 𝑐𝑎̂́𝑝 𝑡ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑡𝑖𝑛 𝑣𝑎̀ 𝑔𝑜́𝑐 𝑛ℎ𝑖̀𝑛 𝑡ℎ𝑖̣ 𝑡𝑟𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔, 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑝ℎ𝑎̉𝑖 𝑘ℎ𝑢𝑦𝑒̂́𝑛 𝑛𝑔ℎ𝑖̣ đ𝑎̂̀𝑢 𝑡𝑢̛.
**gTien
Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm vượt 5%, trong khi lợi suất Việt Nam tăng khoảng 100 điểm cơ bản sau một năm. Vì sao lợi suất toàn cầu tăng, AI tác động thế nào và điều này có ý nghĩa gì với lãi suất, dòng tiền và chứng khoán Việt N...