01/11/2013
UITDAGINGS WAT JOU EKSEKUTEUR IN DIE GESIG STAAR EN HOE JY KAN HELP
Sakepersone is spesiaal. Wanneer jy sterf, kan uitdagings eie aan die aard van jou bates en jou besigheid jou eksekuteur in die gesig staar. Onthou dat jou boedel nie op dieselfde manier gehanteer kan word as die eenvoudige boedel van ʼn afgetrede persoon, wie se hoof inkomste ʼn pensioen is nie.
Om mee te begin, kan die struktuur van jou besigheid sekere uitdagings daarstel. As jy jou besigheid as alleeneienaar bedryf, word alle bates wetlik in jou eie naam gehou. As jy binne gemeenskap van goedere getroud is, besit jou eggenoot wetlik die helfte van die bates van julle gesamentlike boedel. In die praktyk kan dit beteken dat jou eggenoot tot die helfte van jou besigheid kan besit. Selfs al is jy buite gemeenskap van goedere, maar met die aanwasbedeling, getroud, kan dit beteken dat jou eggenoot oor ʼn eis beskik wat die eksekuteur noodgedwonge uit sakebates sal moet dek.
Jy het dalk jou besigheid in ʼn BK of maatskappy gehou en is die lid (of een van die lede), of die aandeelhouer (of een van die aandeelhouers). Indien jy nie die jaarlikse opgawes aan die “Companies and Intellectual Property Commission” (CIPC) besorg het nie, kan jou eksekuteur dalk vind dat die entiteit gederegistreer is. Jou eksekuteur sal dan nie in staat wees om jou lidmaatskap of aandele oor te dra nie. Om dit reg te stel, sal jou eksekuteur daardie opgawes terugwerkend moet indien. Dieselfde sou geld as geouditeerde finansiële state vereis was, of as belastingopgawes agterstallig is. As ʼn rekenmeester aangestel moet word om sodanige sake te hanteer, skep dit ʼn verdere uitgawe wat uit die kontantreserwes van jou boedel betaal sal moet word.
Gewoonlik is daar krediteure wat geld aan jou boedel (of jou maatskappy) skuld en nie almal betaal hulle skuld op aanvraag nie. Die erfgename verwag gewoonlik van die eksekuteur om regstappe in sodanige gevalle in te stel, maar vergeet dat dit kontant benodig om die aanvanklike uitgawes te befonds. Litigasie kan die afhandeling van jou boedel vertraag en kan die kontantreserwes uitput.
As ʼn sakepersoon sou jy talle kontrakte gesluit het, en nie almal sou op skrif wees nie. Hetsy skriftelik of mondeling, kan die interpretasie van kontrakte moeilik wees en jou eksekuteur verstaan dalk nie wat gedoen moet word om jou regte af te dwing, of van jou verpligtinge te onttrek nie. As jy binne gemeenskap van goedere getroud is, bied die Wet op Huweliksgoedere ʼn vrystelling van die vereiste van gesamentlike toestemming, op voorwaarde dat die kontrak in die normale verloop van sake aangegaan is. ʼn Kontrak om jou sakebelange na jou dood aan jou vennote te verkoop, sal nie hierdie vrystelling geniet nie en kan deur ʼn oorlewende eggenoot teengestaan word. Net om seker te maak dat ʼn koop-en-verkoop-ooreenkoms behoorlik uitgevoer word, kan baie ekstra werk vereis, veral as die versekerde bedrag wesenlik verskil van die ware markwaarde van jou sakebelange. ʼn Waardeerder kan dalk aangestel en vir sy/haar dienste betaal moet word.
Jy het dalk persoonlik borg vir die skuld van jou besigheid geteken en as die skuld nie deur jou vennote betaal of oorgeneem kan word nie, kan die uitlener ʼn eis teen jou boedel instel. Dit kan tot ʼn gedwonge verkoop van bates, insluitende sakebates, lei.
Die belangrikste uitdaging wat jou eksekuteur egter in die gesig staar, is wanneer daar geen geldige koop-en-verkoop-ooreenkoms bestaan nie. Jou eksekuteur is verplig om die bates in jou boedel te bewaar en moet die volhoubaarheid van jou besigheid ondersoek. Tensy jy ʼn opvolgingsplan in plek het, kan jou eksekuteur dalk verplig wees om jou besigheid aan jou vennote (indien hulle dit in die afwesigheid van ʼn koop-en-verkoop-ooreenkoms kan bekostig), of op die oop mark te verkoop. Aangesien 65% van die bestorwe boedels wat geadministreer word ʼn kontanttekort ervaar, is dit beslis in jou belang en die belang van jou erfgename om omvattende boedelbeplanning te doen, ten einde die vrugte van jou harde werk oor baie jare te bewaar.
