05/09/2021
CÂU CHUYỆN TỰ DO TÀI CHÍNH, ĐIỀU GÌ MỚI THỰC SỰ LÀ “TỰ DO”?
*Mình thấy gần đây trên VWA có khá nhiều ý kiến tranh luận về vấn đề tự do tài chính, mình xin góp một số quan điểm của bản thân về khái niệm thường bị hiểu sai này. Đây chỉ là bài viết diễn giải, không phải bài viết chuyên môn về việc quản lý tài chính.*
Tự do tài chính là khái niệm rất phổ biến hiện nay và là mục tiêu phấn đấu của rất nhiều người, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng bản chất của việc trở nên tự do tài chính.
TỰ DO TÀI CHÍNH LÀ TỰ DO LÀM CHỦ CUỘC SỐNG CỦA MÌNH
Nhiều người cho rằng tự do tài chính là cố gắng kiếm được thật nhiều tiền và nghỉ hưu sớm, đi chơi thoải mái và hưởng thụ cuộc sống, thực tế không phải như vậy. Tự do tài chính là hướng đến “cuộc sống tự do”, là việc được tự do lựa chọn làm những gì mà mình yêu thích và đam mê mà không phải lo nghĩ đến vấn đề tiền bạc. Nếu bạn đang sống cuộc sống không nợ nần, hàng ngày được thực hiện những gì mình đam mê và đi làm công việc mà mình yêu thích thì thực sự là bạn đang đạt được tự do tài chính. Những người giàu nhất thế giới như Elon Musk và Jeff Bezos, hay bất kì vị tỷ phú nào vẫn luôn làm việc không biết mệt mỏi vì họ đang được làm những gì mình đam mê và yêu thích, liệu có ai cho rằng họ không tự do tài chính vì họ không về hưu và hưởng thụ cuộc sống?
Các bạn trẻ hay các diễn giả thường hiểu nhầm rằng tự do tài chính là bạn phải sở hữu 1 triệu đô, 2 triệu đô, sau đó ném đơn xin nghỉ việc vào mặt sếp của bạn và có thể thoải mái mua nhà, mua xe, sống cuộc đời hưởng thụ, không lo nghĩ điều gì. Tự do tài chính không phải là việc trở nên giàu có và tích lũy nhiều tài sản mà nó chỉ đơn giản là việc dành đủ tiền trang trải sinh hoạt phí, để bạn có thể chuyển sang làm những công việc mà bạn thích thay vì phải "đi làm chỉ để kiếm tiền". Tất nhiên điều bạn cần là một kế hoạch tài chính hợp lý và tỉ mỉ. Sự thật là phần lớn những người kiếm được vài triệu đô sẽ không bao giờ dừng lại vì khi kiếm được số tiền đó thì công việc ắt hẳn đã là đam mê của họ rồi.
Tôi đã từng có cơ hội trò chuyện với một quản lý cấp cao của một doanh nghiệp bất động sản hàng đầu Việt Nam, chị cũng hướng đến mục tiêu tự do tài chính. Mục tiêu của chị là cố gắng nghỉ làm tại công ty trước tuổi 45 để theo đuổi công việc yêu thích là trở thành một giảng viên đại học. Chị từ lâu đã mong muốn được chia sẻ kiến thức và đóng góp cộng đồng. Chị là người thực sự rất giỏi, là một trong những người top đầu Việt Nam ở vị trí mà chị đang đảm nhiệm, nếu tự thành lập doanh nghiệp riêng, chị có thể kiếm về hàng triệu USD, nhưng chị không chọn con đường như vậy vì một lí do rất đơn giản thôi, đó không phải là con đường mà chị mong muốn.
CHÚNG TA KHÔNG GIỐNG NHAU
Mỗi người đều có một mục tiêu và lựa chọn cuộc sống của riêng mình, điều này xuất phát từ xuất thân, hoàn cảnh, năng lực và trải nghiệm trong cuộc đời. Cái nhìn của người ngư dân đối với biển cả sẽ rất khác so với một người doanh nhân đến bờ biển chỉ để nghỉ dưỡng. Tiếng sóng biển rì rào có thể báo hiệu cho người ngư dân về một cơn bão sắp đến và mai có thể ông sẽ không đi đánh bắt cá được, nhưng cũng tiếng sóng biển đó đối với người doanh nhân thì lại chỉ để giúp cho anh ta tập trung hơn vào vài động tác yoga. Anh doanh nhân hỏi ông ngư dân:
- Ông không thấy khổ sao? Tại sao ông không phát triển công việc đánh bắt của mình để kiếm được nhiều tiền hơn, đỡ phải lo nghĩ những chuyện như vậy? Hãy mơ lớn và cố gắng đạt được tự do tài chính.
- Ồ không, tôi cảm thấy rất thoải mái! Tôi sinh ra và lớn lên cùng với biển cả, đây là công việc mà tôi yêu thích và làm tốt nhất. Công việc tuy vất vả nhưng biển chưa bao giờ khiến tôi phải đói cả. Gia đình tôi đang sống trong căn nhà nhỏ ở kia, các con tôi đều đang đi học. Tôi thậm chí còn dư một số tiền để đi uống rượu với bạn bè. Còn anh thì sao?
- Công việc kinh doanh của tôi gặp một vài trục trặc và tôi cần một chút thời gian để nghỉ ngơi tại đây trước khi quay trở lại công việc. Tôi đang có khoảng vài triệu USD tiền gửi trong ngân hàng, gia đình tôi đang sống tại khu nghỉ dưỡng đằng kia. Với tài chính eo hẹp vậy ông không sợ sau này có bệnh tật hay xảy ra biến cố gì thì sẽ không thể xoay sở kịp sao?
- Nếu tôi không xoay sở kịp thì sao?
- Ehh... tôi nghĩ là cái chết?
- Nếu anh sống nhưng không cảm thấy vui vẻ và thoải mái, liệu anh đã bao giờ thực sự sống chưa?
-------------------------------------------
Cuộc sống của mỗi người là khác nhau, vì thế mục tiêu tài chính của họ cũng vậy. Điều quan trọng nhất là khi bạn tự do tài chính, bạn phải làm chủ được cuộc đời của mình. 1 triệu hay 2 triệu USD sẽ dễ dàng bị xóa sạch nếu các biến cố lớn xảy ra, siêu lạm phát, vấn đề chính trị, chiến tranh, trộm cướp, bị người thân bạn bè phá hoại, bệnh tật..., hãy tìm hiểu về những người trúng số độc đắc hàng triệu USD, đa số đều đánh mất số tiền đó rất nhanh. Tuy nhiên, một số tiền lớn có thể tạo ra cảm giác an toàn để bạn sẵn sàng bỏ đi các công việc chán ghét để chuyển sang làm những gì mà bạn luôn mong muốn được thực hiện. Nói cách khác, tự do tài chính là một sự tự do trong tư tưởng, rằng bạn có thể làm điều bạn mong mỏi từ lâu mà không bị ngăn cản bởi vấn đề tiền bạc. Như vậy, mục tiêu tự do tài chính của mỗi người sẽ khác nhau, vì những gì chúng ta mong muốn, hướng đến và có thể thực hiện trong cuộc đời là hoàn toàn khác nhau.
LÀM SAO ĐỂ THẬT SỰ “TỰ DO” TRONG TÀI CHÍNH?
Hãy xác định được mục tiêu và điều gì thực sự quan trọng trong cuộc đời của bạn. Có được 1 triệu hay 2 triệu USD không bao giờ là mục tiêu cuộc đời mà nó chỉ là số tiền sẽ giúp bạn thực hiện được các mục tiêu đó. Việc xác định được bạn mong muốn làm gì với cuộc đời còn lại của mình sẽ giúp bạn xây dựng mục tiêu tài chính hoàn hảo nhất. Đây là điều mọi người thường hay bỏ quên khi xây dựng kế hoạch tài chính. Điều đáng sợ là khi bạn có rất nhiều tiền, có đủ điều kiện để làm mọi thứ nhưng bạn không biết mình thực sự muốn gì, không biết giá trị của bản thân, tồn tại với mục đích gì? Đây là lí do tại sao có rất nhiều doanh nhân khi đã thành đạt có xu hướng tìm hiểu về các giáo lý hay phật pháp, vì lúc đó họ muốn tìm kiếm bản ngã và hiểu sâu hơn về các mong muốn ẩn sâu bên trong chính bản thân mình. Nếu bạn chỉ mong muốn có một cuộc sống nhẹ nhàng và thanh thản như ông ngư dân thì 1 triệu USD đâu có thực sự cần thiết?
Cố gắng giảm nợ xuống mức thấp nhất có thể. Nợ chính là thứ khiến bạn dễ dàng bị giam cầm và mất đi sự tự do đối với cuộc sống của mình. Nó sẽ nhốt bạn trong vòng quay của chủ nghĩa tư bản và bắt bạn làm những điều mà bạn không muốn. Ở các nước phát triển, đôi khi việc tự do tài chính chỉ là việc xóa hết các khoản nợ trong tài khoán của bạn. Nhiều sinh viên Mỹ vừa ra trường đã gánh trên mình các khoản nợ tiền học lên đến hàng trăm ngàn USD, trong cuộc sống mưu sinh sau đó sẽ phát sinh thêm hàng trăm ngàn USD khác cho các khoản nợ mua nhà cửa, xe cộ. Tôi có quen một anh bạn ngoại quốc đến từ California ngay sau khi trả hết nợ đã ngay lập tức nghỉ công việc tư vấn thuế với thu nhập khá ổn để đến Thái Lan vừa du lịch vừa làm việc với thu nhập thấp hơn rất nhiều. Anh ấy cho rằng các khoản nợ đã kìm kẹp mình trong những công việc quá áp lực và quên đi sự tồn tại của thế giới bên ngoài, thứ mà anh luôn mong muốn được khám phá và tìm hiểu. Để thỏa mãn được mong muốn du lịch thì anh ta không cần kiếm thêm nhiều tiền mà chỉ đơn giản là chi tiêu ít đi thôi, Đông Nam Á là nơi tuyệt vời để anh thực hiền điều đó.
Tiết kiệm, chi tiêu và đầu tư hợp lý. Tiết kiệm và chi tiêu có kế hoạch là những cách dễ dàng nhất để bạn có thể xây dựng được sức khỏe tài chính cho chính mình trước khi nghĩ tới các kế hoạch khác trong tương lai. Với nền kinh tế đang phát triển, chủ nghĩa tiêu dùng đang ngày càng lên ngôi, tuy nhiên, nó có thể biến chúng ta trở thành các tù nhân tài chính (financial prisoner), hãy luôn tỉnh táo và vạch ra các kế hoạch chi tiêu hợp lý nhất với các nhu cầu cơ bản của mình. Đầu tư là cách giúp bạn chinh phục mục tiêu một cách nhanh hơn nhưng hãy luôn đảm bảo rằng bạn đủ kiến thức, năng lực và tính kiên nhẫn vì không có con đường nào là thực sự dễ dàng cả.
Mong bài viết ngắn này sẽ giúp các bạn có cái nhìn thú vị hơn về việc tự do tài chính. Chúc các bạn sớm đạt được các mục tiêu tiêu tài chính của riêng mình.
from Nghia Nguyen,
Bonus article: https://www.forbes.com/sites/forbesbooksauthors/2021/04/29/the-real-meaning-of-financial-freedom/
------------------------------------------------
Cre: Cộng đồng cố vấn tài chính Việt Nam - VWA
Nghĩa Nguyễn
