29/07/2026
CÀ CUỐNG – GIỌT HƯƠNG NHỎ GIỮ CẢ HỒN XƯA
Có những mùi hương gọi là mùi thương nhớ bởi chỉ nhắc đến thôi cả một miền ký ức bỗng trở về.
Xưa, nhất là ở Kinh Kỳ các bà các mẹ thường bảo nhau rằng bát nước mắm ăn bún thang hay nước chấm bánh cuốn Thanh Trì ngon hay không, thơm hay không đều nằm trong hương vị của tinh dầu cà cuống.
Mùi hương của cà cuống lạ lắm.
Thoảng như trái cây vừa chín. Ấm như có chút quế, lại có cái dịu dàng của hương hoa rất nhẹ. Không gắt, không nồng, mà sâu và mang theo một cách rất riêng của ẩm thực Bắc Bộ.
Đến tận bây giờ, nhiều loại hương liệu công nghiệp ra đời vẫn khó có thể nhái lại trọn vẹn tầng hương ấy.
Ít ai biết, cái hồn ấy lại nằm trong hai túi tinh dầu bé xíu của con cà cuống đực. Mỗi lần dùng, người ta chỉ dám lấy đầu tăm chấm nhẹ một cái, hoặc nhỏ đúng một giọt vào bát mắm. Nhiều quá thì át hết mọi thứ, ít quá thì chưa đủ làm bát mắm có hồn.
Rồi thời gian trôi. Ao làng lấp dần, ruộng đồng ít đi, các loại thuốc bảo vệ thược vật nhiều hơn. Cà cuống ngoài tự nhiên cũng hiếm dần như tiếng ếch sau những mùa mưa cũ.
Gần đây những giá trị truyền thống, những hương liệu tự nhiên được tìm kiếm nhiều hơn. Những người yêu hồn cốt Việt đã nuôi dưỡng lại cà cuống làm chiết tinh dầu, làm mắm, đóng chai, để cái hương rất Bắc ấy không biến mất khỏi bữa cơm người Việt.
Việt vẫn nghĩ, cà cuống giống như nấm Truffle hay nhụy hoa Nghệ Tây của những vùng đất xa xôi. Giá trị của nó không nằm ở cân nặng hay kích thước, mà nằm ở ký ức và cái hồn mà nó mang lại.cần được gìn giữ và lan tỏa nhiều hơn.
Chỉ một giọt nhỏ thôi, mà cả một miền ký ức, một Kinh Kỳ xưa, một bờ ao bèo, một chiều quê có tiếng gà và mùi rơm mới… bỗng trở về nguyên vẹn trong bát nước chấm.
Có lẽ, điều đáng quý nhất của ẩm thực Việt là khả năng giữ một miền quê ở lại trong lòng người, chỉ bằng một mùi hương.