26/10/2025
💡 Fed đang làm QT khác đi — nhưng căng thẳng thanh khoản đang trở lại?
Trong hai chu kỳ thắt chặt bảng cân đối (Quantitative Tightening – QT) gần đây, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã “rút thanh khoản” khỏi hệ thống theo hai cách hoàn toàn khác nhau – và điều này giải thích vì sao QT lần này chưa làm vỡ hệ thống như năm 2019, dù quy mô lớn hơn gấp nhiều lần.
Tuy nhiên, sự tăng vọt của lãi suất repo trong hai tuần qua là tín hiệu cho thấy rủi ro đang quay lại.
🧩 QT #1 (2018–2019): Rút thanh khoản từ ngân hàng
Giai đoạn Jan-2018 → Sep-2019, Fed giảm bảng cân đối thêm khoảng $775 tỷ, và phần lớn lượng tiền bị rút ra đến từ:
Reserve Balances (tiền dự trữ của các ngân hàng tại Fed) – tức là thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
Khi lượng dự trữ giảm quá sâu, lãi suất repo (thị trường cho vay thế chấp ngắn hạn) tăng vọt vào tháng 9/2019.
Fed buộc phải ngưng QT sớm và bơm tiền trở lại thông qua các repo operation.
→ Khi QT hút tiền trực tiếp từ “pockets” của các ngân hàng, hệ thống tài chính dễ bị thiếu thanh khoản đột ngột, dẫn đến căng thẳng trong funding market.
🧩 QT #2 (2022–nay): Rút thanh khoản từ khu vực phi ngân hàng
Từ Jun-2022, Fed bắt đầu QT lần hai với quy mô hơn $2 nghìn tỷ, nhưng lần này dòng tiền bị hút ra không đến từ ngân hàng mà từ:
Reverse Repo (RRP) – tiền gửi của các quỹ thị trường tiền tệ (money market funds) và doanh nghiệp tại Fed.
Reserves của ngân hàng giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì quanh mức an toàn ($3.3–3.5 nghìn tỷ).
Nhờ vậy, hệ thống ngân hàng vẫn “ổn định” và repo market không gặp cú sốc như năm 2019.
Fed về cơ bản đã “QT khác đi” — tức thắt chặt thanh khoản từ khu vực phi ngân hàng (nonbank) thay vì làm nghẹt dòng tiền của ngân hàng.
⚠️ Nhưng rồi repo rate lại tăng…
Trong 2 tuần qua (giữa tháng 10/2025), lãi suất repo (SOFR) vọt lên ~4.36%, và các ngân hàng phải vay lại $6.5 tỷ từ Standing Repo Facility (SRF) — mức cao nhất kể từ đại dịch.
Điều này báo hiệu:
Dù tổng dự trữ hệ thống vẫn “đủ lớn”, phân bố dự trữ đang mất cân bằng giữa các ngân hàng.
Các dòng tiền tạm thời rút khỏi hệ thống (do thuế, phát hành trái phiếu Kho bạc, v.v.) đang khiến ngắn hạn thiếu tiền mặt cục bộ.
QT #2 có thể đã tiến gần tới “điểm giới hạn” — mức dự trữ tối thiểu mà thị trường vẫn hoạt động trơn tru.
