16/02/2024
QUỲ HOA BẢO ĐIỂN, TỊCH TÀ KIẾM PHÁP - VÀ ẨN NGHĨA
“Đông Phương Bất Bại thở dài nói : Lúc đầu ta làm giáo chủ, ý khí phong phát, nói cái gì văn thành võ đức, trung hưng thánh giáo, thật là ba hoa khoác lác không biết xấu hổ. Cho đến sau này luyện được Quỳ Hoa Bảo Điển mới dần dần hiểu được diệu đế của nhân sinh. Sau mấy năm chuyên cần tu luyện nội công, cuối cùng hiểu rõ được đạo lý thiên nhân hóa sinh, vạn vật tư trưởng” (trích Tiếu Ngạo Giang Hồ, hồi 128).
Ít lời của Đông Phương Bất Bại nói về Quỳ Hoa Bảo Điển sau nhiều năm tu luyện đã giúp y “hiểu rõ được đạo lý thiên nhân hóa sinh, vạn vật tư trưởng”, ban đầu đã khiến người viết nhầm tưởng rằng Đông Phương Bất Bại ba hoa, khoác lác về Quỳ Hoa Bảo Điển. Nhưng sau nhiều lần ngẫm nghĩ, người viết thấy đó không phải là lời nhận xét hay khoe khoang của Đông Phương Bất Bại. Nó lại là tiếng than ai oán của Đông Phương Bất Bại và cũng là những tiếng rên xiết đầy những khổ đau của thời đại hôm nay.
Trên chùa Huyền Không, Phương Chứng từng nói với Xung Hư và Lệnh Hồ Xung về gốc tích của bộ bảo điển này : “Xưa nay võ lâm đều nói rằng bộ Quỳ Hoa Bảo Điển này là do một vị hoạn quan trong hoàng cung trước tác” (trích Tiếu Ngạo Giang Hồ, hồi 123). Cái gốc tích này thực sự là một cách đánh đố độc giả cực hay của Kim Dung, nó khiến độc giả nếu không nghiền ngẫm kỹ sẽ thấy trang đầu Quỳ Hoa Bảo Điển chép : “Muốn luyện thần công phải dùng đao tự thiến” (trích Tiếu Ngạo Giang Hồ, hồi 129) và cho đó rất hợp lý với người trước tác ra nó là một hoạn quan. Từ đó dễ bỏ qua mất một chi tiết quan trọng trong hành trình lưu lạc của bảo điển nơi chốn giang hồ. Ngày Nhạc Túc và Thái Tử Phong ở chùa Thiếu Lâm Bồ Điền xem bảo điển : “Lúc vội vàng nên hai vị không kịp đọc hết toàn bộ, liền chia nhau ra đọc, một người đọc một nửa, sau đó về Hoa Sơn cùng thảo luận nghiên cứu. Không ngờ hai người đem công phu trong sách ra ấn chứng lại thì đầu trâu mình ngựa, hoàn toàn không ăn khớp với nhau. Người này cho rằng người kia đọc sai, chỉ có mình mới nhớ đúng. Nhưng chỉ dựa vào cái nhớ được phân nửa của mình thì không thể chiếu theo đó mà luyện tập được” (trích Tiếu Ngạo Giang Hồ, hồi 123). Bởi cái nguyên uỷ “dựa vào cái nhớ được phân nửa” mà Quỳ Hoa Bảo Điển do Nhạc Túc và Thái Tử Phong chép lại, sau bị Nhật Nguyệt Thần Giáo đoạt mất, lại khiếm khuyết trầm trọng.
Hồng Diệp thiền sư vì việc Nhạc Túc và Thái Tử Phong xem lén bảo điển đã sai đệ tử là Độ Nguyên lên Hoa Sơn khuyên can. Độ Nguyên nhân đó mà ghi nhớ được một phần bảo điển, lại chép ở cà sa thành Tịch Tà Kiếm Pháp sau này của nhà họ Lâm : “Tịch Tà Kiếm Pháp là võ công từ Quỳ Hoa Bảo Điển chép tay mà ra, hai người cùng đọc nhưng đều chỉ lĩnh hội được một phần nhỏ của bảo điển gốc” (trích Tiếu Ngạo Giang Hồ, hồi 124). Vì lẽ trớ trêu của Nhạc Túc, Thái Tử Phong và Độ Nguyên đều là “dựa vào cái nhớ được phân nửa” nên tất cả “chỉ lĩnh hội được một phần nhỏ của bảo điển gốc” khiến cho Tịch Tà Kiếm Pháp có pháp quyết đầu tiên : “Võ lâm xưng hùng, dẫn đao tự cung”.
Điểm khác biệt giữa “cửa ải đầu tiên” của Quỳ Hoa Bảo Điển và Tịch Tà Kiếm Pháp là : “dùng đao tự thiến” và “dẫn đao tự cung”. Đây là cách chơi chữ rất là hay của Kim Dung và cũng là chìa khoá để giải đáp ẩn nghĩa của Quỳ Hoa Bảo Điển. Trong Hán văn, “dùng đao tự thiến” được viết “必先自宫”, còn “dẫn đao tự cung” lại viết “引刀自宮”. Với hai câu chữ từ lối tam sao thất bản “dựa vào cái nhớ được phân nửa” đã khiến những kẻ luyện thứ võ công “chỉ lĩnh hội được một phần nhỏ của bảo điển gốc” đều …. tự thiến !?! Thật là nghiệt ngã khi mà tên của bảo điển là QUỲ HOA, chính là hoa hướng dương, mang hàm ý bảo điển này chứa đựng nhiều hướng cho người luyện tập đến con đường chính đạo, bởi một lẽ BẢO ĐIỂN có nghĩa là chuẩn mực quý báu. Và khi mà bảo điển gốc nằm trong tay Hồng Diệp thiền sư “là một nhân vật đại trí đại huệ” đã chẳng huỷ đi từ đầu, mà còn nhận xét “võ học ghi chép trong bộ bảo điển này không những tinh thâm bác đại mà còn rất hung hiểm”. Những kẻ như Đông Phương Bất Bại, Nhạc Bất Quần, Lâm Bình Chi luyện tập đều đi vào tà đạo, tựu chung chỉ vì một lẽ : “chỉ lĩnh hội được một phần nhỏ của bảo điển gốc”. Mà chính Đông Phương Bất Bại “sau mấy năm chuyên cần tu luyện nội công, cuối cùng hiểu rõ được đạo lý thiên nhân hóa sinh, vạn vật tư trưởng” thì cũng đã quá trễ rồi, cũng như phải gánh lấy hậu quả của những sai lầm do y gây ra.
BẢO ĐIỂN có nghĩa là chuẩn mực quý báu, và hướng người luyện đến chính đạo như QUỲ HOA, thì TỊCH TÀ cũng là một nghĩa hướng về chính đạo (chính # tà), còn KIẾM PHÁP cũng chỉ là phương tiện mà thôi, “võ lâm xưng hùng” đâu phải là ý hướng thấp kém như Dư Thương Hải và bao kẻ chất chứa đầy những tham-sân-si luôn mưu toan chiếm đoạt.
Bản Quỳ Hoa Bảo Điển ở Nhật Nguyệt Thần Giáo mở đầu bằng câu “Muốn luyện thần công - 欲練此功” thật là khéo léo, bởi rằng Nhật (日) và Nguyệt (月) hợp lại thành chữ Minh (明) nghĩa là sáng; hàm ý là ai luyện thần công này phải luôn giữ cho tâm mình trong sáng. Chữ 欲 (dục) nghĩa là “lòng muốn” với bộ Khiếm (欠), chữ 練 (luyện) ngoài nghĩa “luyện tập” thì còn một nghĩa là “lụa trắng” với bộ Mịch (糸). Những ham muốn, dục vọng luôn lôi kéo con người đến chìm đắm, nên chữ 欲 (dục) theo Lục Thư là chữ hình thanh và hội ý nên có bộ Khiếm (欠) - là khiếm khuyết, thiếu vắng để ngầm nhắc cho con người đứng trước những ham muốn, dục vọng cần tiết chế và sáng suốt trước những trói buộc của nó. Chữ 練 (luyện) với bộ Mịch (糸) nghĩa là những sợi tơ nhỏ nằm kề luôn sẵn sàng dệt nên chiếc khăn tang, và không ngừng tiếc thương cho Đông Phương Bất Bại đã phải bại trước sự mờ tối của chính mình. Đông Phương Bất Bại đâu phải khoe khoang, mà chính thực là những thở than, tiếc nuối cho cả một nửa cuộc đời in hằn những khổ đau : “Cho đến sau này luyện được Quỳ Hoa Bảo Điển mới dần dần hiểu được diệu đế của nhân sinh”.
“Dẫn đao tự cung - 引刀自宮” nơi bản Tịch Tà Kiếm Pháp lại còn lý thú hơn nữa, khi phải hiểu cho đúng, cho rốt ráo hai chữ Tịch Tà nghĩa là trừ bỏ, lánh xa những điều sai lệch, bất chính. Ngay từ cái tên Tịch Tà Kiếm Pháp, Lâm Viên Đồ đã nhấn mạnh một cách rất rõ ràng : cần trừ bỏ, lánh xa những điều sai lệch, bất chính ngay từ khi bắt đầu luyện tập.
“Muốn luyện thần công, dẫn đao tự cung” thì có gì là sai lệch, bất chính mà khiến Nhạc Bất Quần, Lâm Bình Chi đi lạc lối ? Một câu hỏi mà chính Phương Chứng cũng có lúc phải nao lòng : “Lão nạp và Xung Hư đạo huynh đều không có duyên thấy được bộ bảo điển. Nếu có, tuy không dám nói là tu luyện nhưng cũng muốn thử xem văn tự trong cuốn sách ghi chép những bí quyết cao thâm khôn lường gì thì cũng thỏa lòng” (trích Tiếu Ngạo Giang Hồ, hồi 124). Thật không dễ dàng cho kiếp nhân sinh trước những sợi tơ tham-sân-si luôn vây quanh cõi đời tạm bợ này. Nhạc Bất Quần trá nguỵ đoạt kiếm phổ, Lâm Bình Chi tuy là người thừa kế kiếm phổ mà lòng đầy lửa hận thù, nên cả 2 chỉ biết y theo mặt chữ “dẫn đao” mà tự thiến, nào đâu biết sai lệch, bất chính đầu tiên là đã làm hại chính thân mình. Cả 2 đâu biết rằng khi học Tịch Tà Kiếm Pháp cần có lòng ngay chính, như Mạnh Tử đã có lời : “Quân tử DẪN nhi bất phát, dược như dã. Trung đạo nhi lập, năng giả tòng chi” nghĩa là quân tử dạy người như dạy bắn cung, chỉ kéo thẳng mà không buông tay, giữa cái đạo ngay mà giữ cho người noi theo.
Hai câu mở đầu Quỳ Hoa Bảo Điển và Tịch Tà Kiếm Pháp : “Muốn luyện thần công - 欲練此功” và “Dẫn đao tự cung - 引刀自宮” lại bổ túc cho nhau cái đường lối hướng người luyện đến chính đạo của BẢO ĐIỂN - là biết tiết chế những ham muốn đua chen, là giữ cái đạo ngay chính mà bước qua những tham đắm - sân hận - si mê như tơ mềm mà trói chặt kiếp người giữa những mộng tưởng đảo điên. À ra là cần gì phải tự thiến, biết TU THÂN là đủ thôi mà !! Cớ chi phải là Minh Chủ, Giáo Chủ mà không hiểu được cái lý căn bản của sự học : “tận tín thư bất như vô thư” ( Mạnh Tử). Không TU THÂN là cớ gây nên đổ nát bao gia đình, thế thì làm sao có thể TỀ GIA - TRỊ QUỐC - BÌNH THIÊN HẠ mà sáng tỏ được đường lối “Đại Học chi đạo : tại minh minh-đức, tại thân dân, tại chỉ ư chí thiện” ? Đông Phương Bất Bại có xứng để nhận những tung hô : văn thành võ đức - trạch bị thương sinh ??
Độc giả của Kim Dung thường cười nhạo, lẫn chê trách những nhân vật nam tử “tự thiến” trong Tiếu Ngạo Giang Hồ. Âu đó cũng là lẽ thường tình vì đây là bộ tiểu thuyết giải trí, nhưng cũng thật đáng giá với Kim Dung khi nhận được nụ cười và sự giễu cợt từ độc giả, vì những nhân vật này đại diện cho NHỮNG TIẾNG RÊN XIẾT ĐẦY KHỔ ĐAU CỦA THỜI ĐẠI HÔM NAY mà Kim Dung chỉ NHẮN NHẸ MÀ ĐAU LÒNG NGƯỜI. Đâu phải ngẫu nhiên, Đông Phương Bất Bại cảm khái : “Cho đến sau này luyện được Quỳ Hoa Bảo Điển mới dần dần hiểu được diệu đế của nhân sinh. Sau mấy năm chuyên cần tu luyện nội công, cuối cùng hiểu rõ được đạo lý thiên nhân hóa sinh, vạn vật tư trưởng”. Đông Phương Bất Bại đau đớn cho mối tình với Dương Liên Đình,
bản thân mang tên Bất Bại nhưng sao kháng nghịch được qui luật “cô âm bất sinh, độc dương bất trưởng” của thiên đạo ?
Những nhân vật nam tử “tự thiến” dần nữ tính hoá hơn, nhưng kỳ thực vẫn là những trang nam tử đã được Hoá Công tạo dựng tự ban đầu, dẫu rằng có những khiếm khuyết so với người khác. NHỮNG TIẾNG RÊN XIẾT ĐẦY KHỔ ĐAU CỦA THỜI ĐẠI HÔM NAY mà cả xã hội luôn lo lắng, e dè là sự TU THÂN đang dần vắng bóng giữa những mối tình đầy lời âu yếm, yêu thương : “Liên đệ, Liên đệ”. Thương thay cho một Đông Phương Bất Bại cũng chẳng thể nào hạnh phúc hay xem mối tình này như tình yêu giữa đôi bạn NAM-NỮ được, và ao ước thành một Nhậm Doanh Doanh để tròn “diệu đế của nhân sinh” là “thiên nhân hóa sinh, vạn vật tư trưởng”.
Từ cái ao ước trở thành một Nhậm Doanh Doanh của Đông Phương Bất Bại, Kim Dung lại một lần nữa đưa độc giả về với Kinh Dịch - đạo của người quân tử : “Thiên tôn địa ti, càn khôn định hĩ. Ti cao dĩ trần, quý tiện vị hĩ… càn đạo thành nam, khôn đạo thành nữ”, mà người đời thường tóm gọn trong câu NAM TÔN NỮ TI. Một câu mà nhiều người dễ nhầm lẫn với ý rằng người nam cao quý, còn người nữ thấp kém. Hai chữ “Tôn" và “Ti" ở đây hàm nghĩa là nam nhân có đặc tính của người nam, nữ nhân có đặc tính của người nữ, điều đó quyết định nam nữ trong gia đình có vai trò khác nhau, mỗi người làm tròn bổn phận của mình, gia đạo tự nhiên sẽ thịnh vượng.
Việc các đôi phối ngẫu MỘT NAM-MỘT NỮ trong trời đất này là ĐẠO CÀN-KHÔN, ấy nên người viết chọn ngày hôm nay là một ngày khá đặc biệt để viết bài này, ngày mà lịch Gregory trùng với ngày Lệnh Hồ Xung chọn (16 tháng 2) nhậm chức chưởng môn phái Hằng Sơn. Lấy lẽ một Hư-một Thực, như một Âm-một Dương, một Nữ-một Nam cùng Tiếu Ngạo Giang Hồ như Lệnh Hồ Xung và Nhậm Doanh Doanh vậy. Cả hai cùng TU THÂN để giữ cho nhau một tình yêu đẹp mãi và còn mãi cùng đất trời. Và trong những ngày đầu xuân này, thì có lời chúc nào hay hơn lời minh văn ”Thụ Mệnh Vu Thiên - Ký Thọ Vĩnh Xương” của Tần Thuỷ Hoàng Đế cho khắc ở ngọc tỷ truyền quốc !!
Để lý giải những ẩn ý của Kim Dung trong từng mạch truyện thì cần đến những điển tích, điển cố của Trung Hoa mà tra cứu. Nhưng tình yêu cao đẹp thì mảnh đất Việt Nam này đâu có thiếu. Nơi Thiên Thọ Lăng là cuộc đất “vạn niên cát địa" được chọn làm nơi an nghỉ của Hoàng Đế Gia Long và Thừa Thiên Cao Hoàng Hậu; hai vị Đế-Hậu đầu triều Nguyễn được an nghỉ cạnh nhau với ý nghĩa “càn khôn hiệp đức" (trời đất hòa hợp). Dẫu Gia Long là một Hoàng Đế đầy kiêu hãnh với bao chiến công để định giang san, cũng không thể bóp chết cái tình yêu trong một con người. Một tình yêu bất biến giữa người nam với người nữ, dù qua bao ly loạn vẫn còn đó như thỏi vàng chặt đôi năm nào và trao cho nhau trên đường bôn tẩu. Đôi bạn trăm năm vẫn bên cạnh nhau đến muôn thuở giữa đất trời, cùng chúc phúc cho những đôi bạn NAM-NỮ kết ước trăm năm trong mùa xuân mới này !!
Khai Hạ xuân Giáp Thìn
虞 播 揚 kính bút
