17/12/2025
Hai phiên giảm liên tiếp sau khi niêm yết khiến nhiều nhà đầu tư nắm VCK (Chứng khoán VPS) khá hoang mang – đặc biệt là anh em tham gia IPO.
Vậy nếu đánh giá khách quan thì sẽ như thế nào ?
VPS là một trong những CTCK lớn tại Việt Nam, dẫn đầu về thị phần môi giới trên cả HOSE, HNX và UPCoM nhiều năm liên tiếp (mặc dù hiện tại đang có phần sụt giảm thị phần do sự trở lại của các tay lớn như VND và SSI). Hoạt động IPO nhằm tăng vốn để mở rộng cho vay margin và các hoạt động dịch vụ tài chính khác, thu hút cổ đông chiến lược. Top 1 thị phần định hướng cho doanh nghiệp trở thành trung tâm dòng chảy vốn của thị trường và Ngành chứng khoán về bản chất ăn theo sự phát triển dài hạn của thị trường vốn Việt Nam (thanh khoản, số lượng nhà đầu tư, sản phẩm phái sinh, trái phiếu…).
Liệu những phiên giảm ngay khi vừa niêm yết có đủ để đánh giá là cổ phiếu “lỏm” ?
Nhiều nghiên cứu kinh điển về IPO (Ibbotson, 1975; Ritter, 1991; Loughran & Ritter, 1995…) chỉ ra rằng 1) Giá cổ phiếu thường rất nhiễu trong giai đoạn ngay sau niêm yết và 2) Có hai mô hình khá phổ biến *Bị “thổi” lên quá mức rồi điều chỉnh lại hoặc *Bị bán mạnh ngắn hạn do chốt lời, giải phóng cung từ các nhà đầu tư sớm, sau đó mới hình thành vùng giá cân bằng cũng có những trường hợp *Tăng và sau đó cân bằng.
Đối với các thị trường Frontier, low EM hay khi ở level EM đang được đánh giá lên Developed, mức độ underpricing/overpricing (định giá thấp/cao hơn ban đầu) và sau đó là giai đoạn “điều chỉnh” thường mạnh hơn so với các thị trường phát triển và có thâm niên. Reuters cũng cho biết dòng tiền cá nhân chi phối, tin đồn, nhóm chat, room tư vấn… khiến giá vài tuần đầu có thể đi rất khác với chất lượng thật của doanh nghiệp.
Đối chiếu với case TCB 2018
Nhìn lại lịch sử, không thiếu những trường hợp cổ phiếu sau niêm yết chịu áp lực chốt lời mạnh, định giá điều chỉnh, nhưng về dài hạn vẫn chứng minh được giá trị. Một ví dụ điển hình là Techcombank (TCB): chào sàn HoSE ngày 04/06/2018 với giá tham chiếu 128.000 đồng/cp và ngay lập tức giảm sàn, sau đó giá điều chỉnh sâu về vùng 2x vào cuối 2018. Thời điểm đó, rất nhiều nhà đầu tư cho rằng đây là một thương vụ IPO ‘thất vọng’.
Tuy nhiên, nền tảng cơ bản của TCB – từ tăng trưởng lợi nhuận, ROE cao, chất lượng tài sản tốt – đã giúp ngân hàng này dần lấy lại niềm tin. Báo cáo tài chính những năm sau đó cho thấy lợi nhuận tăng trưởng đều, nợ xấu thấp, và đến nay TCB vẫn nằm trong nhóm ngân hàng tư nhân dẫn đầu. Giá cổ phiếu từ vùng đáy sau niêm yết đã mang lại mức sinh lời tốt cho team long-term. Vậy nên nếu ở thời điểm 2018 khẳng định TCB là một cổ “lỏm” liệu có phải là một statement phù hợp ?
Khách quan mà nói
Với trader ngắn hạn, VCK hiện tại đơn giản là một mã mới lên sàn, biến động mạnh, tin tức dày đặc và tâm lý còn nhạy cảm – nghĩa là biên độ dao động lớn, cơ hội có nhưng rủi ro cũng rất cao. Ai giao dịch kiểu T+ nên chấp nhận coi đây là “hàng lướt sóng thuần túy”, kỷ luật chặt về điểm cắt lỗ/chốt lời, không all–in và không cố bắt đáy chỉ vì giá đã giảm vài phiên. Ngược lại, với holder trung–dài hạn, câu chuyện lại phụ thuộc nhiều hơn vào đánh giá của bạn về: (1) chất lượng mô hình kinh doanh của VPS, vị thế thị phần, khả năng tạo lợi nhuận bền vững; (2) định giá sau IPO so với các công ty chứng khoán cùng ngành; (3) khẩu vị rủi ro với một doanh nghiệp đang trong giai đoạn “chuyển mình” từ công ty chưa niêm yết sang công ty đại chúng.