23/06/2022
II. RÚT TIỀN MẶT TỪ THẺ TÍN DỤNG
Thẻ tín dụng (credit card) là một trong ba loại thẻ có chức năng thanh toán và rút tiền theo quy định pháp luật của Việt Nam (thẻ ghi nợ - debit card, thẻ tín dụng – credit card và thẻ trả trước – prepaid card).
Các tổ chức phát hành thẻ có thể được phân thành hai loại chính là ngân hàng và tổ chức tài chính. Ngân hàng ở đây gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng chính sách.
Theo quy định pháp luật hiện hành, thẻ tín dụng được sử dụng để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ; nạp, rút tiền mặt theo thỏa thuận giữa chủ thể với tổ chức phát hành thẻ. Tuy nhiên, việc rút tiền mặt từ thẻ tín dụng lại có khá nhiều hạn chế (restriction), tại sao lại như vậy?
Khi rút tiền mặt để sử dụng cho việc riêng, tổ chức phát hành thẻ sẽ không kiểm soát được chủ thẻ sử dụng số tiền đó dùng vào việc gì (trong khi nếu chỉ dùng để thanh toán thông thường thì giao dịch đã được ghi lại tại các máy POS – chi tiết sẽ nói ở dưới). Do đó, nếu như cho rút quá nhiều tiền mặt thì có thể tiềm ẩn gây ra nợ xấu – nợ khó đòi, là một rủi ro mà tổ chức phát hành thẻ không hề mong muốn. Vì vậy, pháp luật quy định bỏ ngỏ cho các tổ chức phát hành thẻ tự quy định mức rút tiền mặt và các mức khác áp dụng cho chủ thẻ. Những restriction này đủ để khiến cho chủ thẻ thấy “khó chịu” mà phải rút ít đi:
Có một điều khá ghê gớm đó là pháp luật đang mở cửa cho các tổ chức phát hành thẻ tự quy định các khoản restriction này, được quy định tại Thông tư 19/2016/TT-NHNN và Thông tư 26/2017/TT-NHNN (hai thông tư này được ban hành liền nhau => Chứng tỏ cơ chế đảm bảo cho các thẻ này thực sự có vấn đề mới phải chỉnh sửa sớm như vậy)
- Mức rút: Căn cứ thực tế, các ngân hàng sẽ cho rút tối đa là 50% hạn mức, có trường hợp cao nhất là 70% và thâp nhất là 30%. Như vậy chủ thẻ không bao giờ có thể rút được toàn bộ số tiền trong thẻ (trừ trường hợp phía dưới sẽ nhắc tới)
- Phí rút: Khi rút tiền sẽ bị tính phí rút tiền, và kinh khủng nhất là mức rút là theo %, hiện tại vài ngân hàng như ACB, Techcombank tính mức rút là 4% tổng số tiền rút. Trong khi đó mức rút có thể là 1% hoặc miễn phí tùy vào chính sách của các tổ chức phát hành thẻ (có thể tùy dịp). Mức phí này sẽ trừ vào tài khoản tín dụng ngay khi rút
- Lãi suất: không giống như lãi suất khi dùng thẻ để quẹt thanh toán, khi rút thì số tiền lãi đã bị trừ ngay lập tức giống phí rút.
- Điểm tín dụng xấu: Mặc dù không liên quan trực tiếp đến tiền, nhưng khi rút tiền mặt quá nhiều theo quy định pháp luật hiện tại khiến cho điểm tín dụng xaáu đi, sau này sẽ khó vay với hạn mức cao.
Tóm lại, mặc dù chức năng rút tiền mặt là 1 chức năng của thẻ tín dụng, nhưng nó có quá nhiều giới hạn khiến cho người ta thường chỉ rút khi có trường hợp khẩn cấp. Tuy nhiên, đó là chỉ khi chủ thẻ rút theo quy định pháp luật (rút tại các tổ chức phát hành thẻ và ATM, một vài chỗ cho rút qua tổng đài của ngân hàng), còn dưới đây là vài phương thức mà pháp luật đã (hoặc sẽ cấm) trong thời gian tới.
2. MỘT PHƯƠNG THỨC RÚT TIỀN MẶT TỪNG VƯỢT QUA PHÁP LUẬT
Đa số (có lẽ nên nói luôn 100%) các phương thức rút tiền mặt từ thẻ tín dụng mà pháp luật hiện nay chưa kiểm soát được, được tận dụng bởi nhiều bên để giảm những restriction nêu trên. Dưới đây là 1 phương thức vô cùng phổ biến hiện nay:
Rút tiền từ máy POS: Máy POS là thiết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán, được sử dụng bởi đơn vị chấp nhận thẻ (các cửa hàng chấp nhận thanh toán bằng thẻ), máy này thường có ở tiệm vàng với số lượng lớn, đó là lí do tại tại thấy nhiều người bảo đổi tiền mặt tại tiệm vàng, thực chất có thể là họ đi rút tiền mặt). Máy này dùng để quẹt thẻ sau khi chủ thẻ mua hàng hóa, dịch vụ.
Phương thức rút tiền từ máy này khá hay: đó là tìm đến những cơ sở sở hữu máy POS chấp nhận rút tiền mặt thẻ tín dụng (tất nhiên là bất hợp pháp bởi chỉ được rút tiền để thanh toán hàng hóa, dịch vụ) và QUẸT. Sau khi quẹt, cơ sở sẽ xuất hóa đơn VAT như bình thường, nhưng KHÔNG cung cấp hàng hóa, dịch vụ mà đưa cho chủ thẻ đúng số tiền mặt mà chủ thẻ vừa QUẸT. Như vậy, mặc nhiên là người ngoài sẽ tưởng chủ thẻ vừa mua một món hàng với giá 10 triệu chẳng hạn (hóa đơn rõ ràng), nhưng thực tế là chả có giao dịch hợp pháp nào xảy ra cả.
Người rút tiền này sẽ chịu mức phí do cơ sở chọn (thông thường chỉ 1-2%, thấp hơn nhiều so với ngân hàng và tổ chức tín dụng, nhưng với cơ sở có máy POS thì đã là rất hời rồi). Hay ho hơn, máy này cũng không tính lãi, không giới hạn hạn mức (vì có rút tiền đâu, đây là quẹt thẻ cơ mà). Đồng thời, điểm tín dụng cũng không giảm mạnh do không rút tiền
Pháp luật hiện nay đã cấm rõ ràng hành vi trên: CẤM Thực hiện, tổ chức thực hiện hoặc tạo điều kiện để người khác thực hiện các hành vi giao dịch thẻ gian lận, giả mạo; giao dịch thanh toán khống tại ĐVCNT.”(Khoản 2 Điều 1 Thông tư 28/2019/TT-NHNN).
Ngoài ra, theo điểm d khoản 7 Điều 28 Nghị định 88/2019/NĐ-CP thì cơ sở có máy POS cho phép chủ thẻ quẹt như trên sẽ chịu phạt từ 200 triệu tới 300 triệu đô la Việt Nam. Hành vi này được gọi là “thanh toán khống”.
Tuy nhiên, việc phát hiện các hành vi này cũng không phải dễ, nên những cơ sở và cá nhân có khả năng vẫn sẽ thực hiện mà chưa chắc bị xử lý. Bài viết này không đánh giá về mặt đạo đức của hành vi, chỉ chỉ ra rằng những mẹo vặt cuộc sống là luôn có, nhưng hãy cẩn thận khi làm bởi không biết lúc nào đó sẽ bị coi là hành vi vi phạm pháp luật. Một thực tế cho thấy là, ở nhiều quốc gia trên thế giới thì việc rút như trên là HOÀN TOÀN HỢP PHÁP, có chăng là do họ kiểm soát được dòng tiền tốt mà thôi.
NGOÀI RA, ngày nay còn phát sinh thêm một vài phương thức rút tiền mặt thẻ tín dụng khác hiệu quả không kém quẹt máy POS, có thể kể đến việc các ngân hàng có dịch vụ ngầm (hotline cho rút tiền), hay dịch vụ đáo nợ thẻ (công ty dịch vụ nạp tiền vào tài khoản của chủ thể để ngân hàng tính toán và cắt nợ rồi tính phí). Nhưng nhìn chung, pháp luật sớm muộn (tôi nghĩ là cũng sớm vì liên quan đến tiền thì căng lắm) vào cuộc và giải quyết triệt để vẫn đề này. Trong lúc chưa giải quyết được, thì ai biết ai sẽ làm gì, đó là lựa chọn của những người biết nắm cơ hội hay không. Suy cho cùng, chính mức phí rút, lãi suất còn chả phải do pháp luật quy định, mà là mức chung do NGÂN HÀNG kiểm soát.