24/09/2026
Người mua chung cư share nhau Nghị quyết 278/NQ-CP khá nhiều mấy hôm nay. Mặc dù chỉ mang tính chất định hướng và đề xuất, nhưng nghị quyết cũng có vài điểm cần để ý cho người mua chung cư.
Thời hạn sử dụng chung cư
Nếu theo Luật Nhà ở 2023 hiện hành quy định liên quan tới thời hạn sử dụng chung cư có sự kết hợp hai yếu tố là thời hạn theo hồ sơ thiết kế và kết luận kiểm định thực tế. Tức là cho dù chung cư hết hạn thiết kế mà kiểm định vẫn an toàn thì vẫn được tiếp tục duy trì cho dân ở
Nhưng theo nghị quyết 278 thì việc chốt thời hạn sử dụng chung cư nghiêng về niên hạn công trình và hồ sơ thiết kế thay vì lấy kiểm định thực tế làm căn cứ xác định thời hạn duy trì. Nói cách khác tuổi thọ của căn hô sẽ được biết trước.
Người sở hữu sẽ ra sao sau khi chung cư hết niên hạn sử dụng
Đây là chỗ tôi đọc kỹ nhất, vì nó chạm thẳng vào túi tiền cư dân. Định hướng là làm rõ quyền và nghĩa vụ tài chính: chủ sở hữu có thể tự xây lại trên phần đất của mình, hoặc đóng góp tài chính để xây mới theo dự án.
Quy định rõ ràng thì tốt. Nhưng "rõ ràng" cũng có nghĩa là cư dân sẽ phải tính một khoản đóng góp thật. Ai đang giữ căn hộ cũ nên nhìn nó như một nghĩa vụ có thể phát sinh, không chỉ như một tài sản.
Nghị quyết có nêu rõ, chủ sở hữu vẫn được giữ lại quyền sử dụng đất, cũng như có quyền đóng góp tài chính để xây dựng mới lại dự án sau khi chung cư hết niên hạn. Về mặt bản chất câu này có nghĩa là chủ sở hữu chung cư vẫn có quyền sử dụng với phần đất dùng để xây chung cư nhưng đi kèm với đó là một nghĩa vụ tài chính tiềm tàng (contingent liability) sẽ thực hiện vào cuối vòng đời của tài sản.
Nếu như quy định cũ thì người sở hữu chung cư hết hạn sử dụng vừa có lựa chọn góp tiền vào xây dựng dự án mới và cũng có lựa chọn được tái định cư theo quy chuẩn hệ số K = 1 đến 2 lần diện tích cũ. Tức là người mua chung cư hiện nay vẫn đinh ninh rằng cứ sau 50 năm thì con cháu mình sẽ được nhà nước đổi cho căn nhà mới với diện tích lớn hơn hoặc bằng diện tích hiện tại, thì theo thông điệp của nghị định không thấy nói về thông tin này.
Như vậy nếu Luật Nhà ở mới sửa đổi theo hướng này, thì người sở hữu chung cư nếu muốn tiếp tục có nhà ở tại vị trí đó, chủ sở hữu bắt buộc phải đóng một khoản tiền tương đương suất đầu tư xây dựng mới cho mỗi mét vuông sàn sở hữu. Nếu không có khả năng đóng, họ buộc phải bán lại quyền sử dụng đất hoặc chuyển nhượng quyền tái định cư cho bên khác.
Nếu nghị quyết được áp dụng thì người mua chung cư đã xây dựng nhiều năm cần lưu ý gì
Người mua chung cư đã được sử dụng nhiều năm cần cân nhắc tính toán kỹ về năng lực tài chính của bản thân hoặc con cháu (người thừa kế sau này) trong việc xây dựng lại dự án mới ở cuối vòng đời dự án.
Ngoài ra, nếu người dân vay mượn để mua chung cư thì phải cân nhắc tính toán kỹ giá trị chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở cuối vòng đời có đủ để bù ngân hàng hay không. Tránh trường hợp tại cuối vòng đời dự án, người sở hữu bán quyền sử dụng đất đi vẫn không đủ bù để trả ngân hàng (underwater loan)
Nếu người mua chung cư có ý định mua chung cư cũ sau đó sử dụng chung cư làm tài sản đảm bảo để vay làm ăn hay cho mục đích nào khác thì cân nhắc chung cư có niên hạn sử dụng dài (trên 40 năm). Như vậy, giá trị chung cư vừa là giá trị chuyển nhượng quyền sử dụng đất + giá trị sử dung/cho thuê, ngân hàng sẽ dễ định giá và cho vay hơn. Tránh mua chung cư đã quá nữa vòng đời sử dụng, lúc đó giá trị định giá của chung cư sẽ giảm dần bởi vì giá trị sử dụng/cho thuê sẽ giảm dần theo thời gian và chỉ còn lại giá trị sử dụng đất điều này, do đó ngân hàng khó mà cho vay với tỉ lệ cao trên mức định giá tài sản hiện tại được.
Và cũng vì những chung cư đã quá 25-30 năm này cũng sẽ kén người mua hơn, vì sự hạn chế cho vay của ngân hàng trên chính chung cư đó, do đó nếu người mua chung cư cũ như vậy cũng sẽ gặp rủi ro thanh khoản cao hơn nhiều sơ với người mua chung cư đã qua sử dụng 10-15 năm trở về trước.
Đối với những cặp vợ chồng đang cân nhắc thuê hoặc mua chung cư cũ, có thể cân nhắc theo cách sau:
Hãy lấy tổng giá mua + tổng lãi vay (nếu có) + tổng phí chung cư - giá trị chuyển nhượng quyền sử dụng đất (đã được chiết khấu cho tới năm hiện tại) tất cả chia cho thời hạn sử dụng còn lại. Đem số này so sánh với giá đang cho thuê một chung cư mới xây dựng được một vài năm, nếu như nó rẻ hơn thì đây là một deal đầu tư an toàn về mặt tài chính.
Tiến trình sửa đổi Luật Nhà ở vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và điều chỉnh, nhưng dù sao thì cũng mong là luật vẫn giữ nguyên việc tái định cư với hệ số K như cũ, để người mua chung cư an tâm hơn về vấn đề thừa kế tài sản cho con cháu.
cre: Thanh Ngọc