28/05/2026
🏦 NGÀNH NGÂN HÀNG Q1/2026: THANH KHOẢN THẮT CHẶT – SỰ PHÂN HÓA PHẢN ÁNH ĐIỀU GÌ? 📊
Báo cáo tóm tắt mới nhất theo VIS Rating (cập nhật ngày 28/05/2026) đang phác thảo một bức tranh toàn cảnh với nhiều mảng màu đối lập của hệ thống ngân hàng sau quý đầu năm. Áp lực thanh khoản tăng cao đang tạo ra cuộc phân hóa mạnh mẽ giữa các nhóm quy mô.
🔍 1. Bức tranh toàn ngành: Những tín hiệu cần lưu ý
Áp lực thanh khoản: Toàn hệ thống duy trì ở mức cao. Tăng trưởng tiền gửi quý 1 toàn hệ thống chỉ đạt 0,6%; có tới 12/27 ngân hàng niêm yết ghi nhận sụt giảm tiền gửi ròng.
Biên lợi nhuận thu hẹp: NIM toàn ngành thu hẹp trung bình 11 điểm cơ bản; tỷ lệ CASA/Tổng dư nợ cho vay giảm còn 18%, đẩy LDR toàn ngành lên mức cao nhất 5 năm.
Chất lượng tài sản: Tỷ lệ nợ có vấn đề tăng thêm 11 điểm cơ bản QoQ lên mức 2,2%. ROAA toàn ngành giảm 10 điểm cơ bản QoQ, còn 1,4%.
⚠️ 2. Rủi ro chất lượng tài sản & Áp lực NIM nén chặt
Sự suy giảm chất lượng tài sản và biên lợi nhuận đang tập trung phần lớn ở nhóm ngân hàng vừa và nhỏ:
Nợ xấu gia tăng: Áp lực rõ rệt tại các mã như LPB, OCB, TPB, PGB, BAB, SGB, VBB. Nợ quá hạn tăng mạnh chủ yếu ở mảng cho vay mua nhà, kinh doanh hộ gia đình và tiêu dùng tín chấp. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của nhóm nhỏ này đã sụt giảm khoảng 10 điểm phần trăm.
Chi phí vốn (COF) tăng cao: Các ngân hàng nhỏ phải đối mặt với áp lực cạnh tranh huy động và mạng lưới tiền gửi hạn chế, đẩy chi phí vốn lên cao, làm NIM co hẹp mạnh hơn. Đồng thời, nguồn thu ngoài lãi sụt giảm đáng kể do thiếu khoản thu nhập đột biến.
🛡️ 3. Nhóm ngân hàng lớn: Bộ đệm dự phòng vững chắc
Ngược lại với nhóm quy mô nhỏ, các "ông lớn" như VCB, CTG, ACB, TCB vẫn chứng tỏ bản lĩnh chống chịu tốt:
Danh mục tài sản đa dạng và bộ đệm dự phòng tốt giúp duy trì chất lượng tài sản ổn định.
NIM được cải thiện và chống đỡ tốt nhờ hoạt động bancassurance phục hồi, chi phí tín dụng thấp và năng lực kiểm soát vận hành tối ưu.
🚀 4. Vốn & Câu chuyện tăng vốn năm 2026
Chỉ số TCE/TA (Tỷ lệ vốn chủ sở hữu hữu hình/Tổng tài sản) toàn ngành tăng 20 điểm cơ bản QoQ, lên 8,4%, động lực chính đến từ các đợt tăng vốn lớn tại BID, PGB và BAB.
Các ngân hàng có kế hoạch tăng vốn trong năm 2026 như ABB, NVL, VAB, BVB được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể bộ đệm vốn. Trong khi đó, các đại diện như HDB và VPB có thêm động lực tăng trưởng nhờ giữ lại lợi nhuận thay vì chi trả cổ tức tiền mặt như LPB, VIB.
📌 GÓC NHÌN ĐẦU TƯ:
Thanh khoản hệ thống và chất lượng tài sản đang là biến số then chốt cần theo dõi sát sao. Trong bối cảnh phân hóa mạnh mẽ này, dòng tiền thông minh trên thị trường chứng khoán sẽ có xu hướng ưu tiên chọn lọc các ngân hàng lớn có bộ đệm tài sản an toàn, hoặc các doanh nghiệp có câu chuyện tăng vốn rõ ràng để làm bệ đỡ hiệu quả cho năm 2026.