13/05/2026
Vì sao Modi muốn người Ấn Độ ngừng mua vàng?
Bloomberg phân tích lý do Ấn Độ tăng mạnh thuế nhập khẩu vàng chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Modi kêu gọi người dân ngừng mua vàng trong ít nhất 1 năm.
Mục tiêu chính là bảo vệ dự trữ ngoại hối và giảm áp lực lên đồng Rupee trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông làm giá dầu, khí hóa lỏng và phân bón tăng mạnh.
Ấn Độ là thị trường tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau TQ. Mỗi năm nước này nhập khoảng 600–800 tấn vàng, trong khi sản lượng trong nước gần như không đáng kể.
Điểm rất đáng chú ý là Morgan Stanley ước tính các hộ gia đình Ấn Độ đang nắm khoảng 34.600 tấn vàng, tương đương khoảng 5.200 tỷ USD theo giá hiện tại. Đây là một lượng tài sản khổng lồ nằm trong dân, từ trang sức, vàng miếng cho tới vàng trong đền thờ và tài sản gia truyền.
Với người Ấn Độ, vàng không chỉ là hàng hóa. Nó là của hồi môn, tài sản tiết kiệm, bảo hiểm gia đình và công cụ truyền tài sản qua nhiều thế hệ.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: gần như toàn bộ vàng Ấn Độ tiêu thụ đều phải nhập khẩu và thanh toán bằng USD. Khi giá dầu tăng, Ấn Độ đã cần nhiều USD hơn để nhập năng lượng. Nếu người dân tiếp tục mua vàng mạnh, nhu cầu USD lại càng lớn, khiến thâm hụt thương mại nặng hơn và đồng Rupee chịu thêm áp lực.
Phân tích vĩ mô
Điểm quan trọng nhất ở đây là chính phủ Ấn Độ đang bước vào trạng thái phòng thủ ngoại hối.
Khi Modi kêu gọi người dân ngừng mua vàng, tiết kiệm nhiên liệu và hạn chế du lịch nước ngoài, đó không phải là một lời kêu gọi mang tính biểu tượng. Nó phản ánh rằng áp lực USD đã trở nên đủ lớn để chính phủ phải can thiệp vào hành vi tiêu dùng của người dân.
Ấn Độ đang bị kẹp giữa hai dòng chảy ngoại tệ rất lớn.
Dòng thứ nhất là dầu. Đây là mặt hàng không thể cắt giảm mạnh ngay, vì nền kinh tế cần năng lượng để vận hành.
Dòng thứ hai là vàng. Đây không phải mặt hàng sản xuất thiết yếu, nhưng lại là tài sản tâm lý và văn hóa cực kỳ quan trọng với người dân Ấn Độ.
Vì dầu không thể cắt sâu, vàng trở thành mục tiêu dễ bị đánh thuế.
Cái khó là chính sách này có thể giảm nhập khẩu vàng chính thức trong ngắn hạn, nhưng chưa chắc làm mất nhu cầu vàng thật sự. Khi người dân lo đồng Rupee mất giá, lạm phát tăng và sức mua suy yếu, bản năng phòng thủ của họ lại càng muốn giữ vàng.
Đó là nghịch lý của Ấn Độ.
Chính phủ muốn người dân bớt mua vàng để bảo vệ đồng tiền. Nhưng lý do khiến người dân muốn mua vàng lại chính là vì họ sợ đồng tiền mất giá.
Nếu thuế nhập khẩu tăng quá mạnh, giá vàng trong nước sẽ cao hơn giá quốc tế. Điều này có thể làm giảm cầu chính thức, nhưng cũng có rủi ro đẩy một phần nhu cầu sang thị trường không chính thức hoặc buôn lậu. Ấn Độ từng nhiều lần đối mặt với vấn đề này trong quá khứ.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện Ấn Độ đang cho thấy cú sốc Hormuz đã lan sang tầng tiền tệ.
Nó không còn chỉ là dầu tăng bao nhiêu USD/thùng. Nó đã trở thành bài toán: quốc gia nào có đủ USD để nhập năng lượng, giữ tỷ giá, kiểm soát lạm phát và vẫn duy trì tăng trưởng.
Đây là lý do tôi cho rằng châu Á đang bước vào giai đoạn rất nhạy cảm. Các nước nhập khẩu năng lượng lớn sẽ phải ưu tiên bảo vệ ngoại hối hơn là kích thích tiêu dùng. Và khi chính phủ bắt đầu phải chọn mặt hàng nào được nhập, mặt hàng nào bị hạn chế, nghĩa là cú sốc năng lượng đã đi rất sâu vào nền kinh tế.
