03/02/2026
Việc lãi suất liên ngân hàng (Interbank ) tăng lên mức cao trong thời gian gần đây không phải là diễn biến bất thường, mà là kết quả tất yếu của tình trạng mất cân đối giữa tài sản và nguồn vốn (Asset Liability mismatch) trong hệ thống ngân hàng.
Cấu trúc nguồn vốn hiện nay phụ thuộc đáng kể vào tiền gửi Kho bạc Nhà nước, dòng tiền có quy mô lớn nhưng mang tính ngắn hạn và biến động mạnh. Khi các khoản tiền này dịch chuyển hoặc rút ra trong thời gian ngắn, các ngân hàng buộc phải tăng vay mượn trên thị trường liên ngân hàng để bù đắp thanh khoản, từ đó đẩy lãi suất Interbank tăng nhanh.
Ở chiều điều hành, chính sách OMO chưa tạo được chênh lệch lãi suất đủ rõ theo kỳ hạn. Việc lãi suất OMO kỳ hạn 7 ngày và 90 ngày gần như tương đương (khoảng 4,5%) khiến các ngân hàng ưu tiên vay ngắn hạn, thay vì kéo dài kỳ hạn nguồn vốn. Điều này làm áp lực thanh khoản ngắn hạn càng trở nên rõ nét.
Ở góc độ vĩ mô, mặt bằng lãi suất cao cũng góp phần ổn định tỷ giá, thông qua việc duy trì chênh lệch lãi suất đủ hấp dẫn để giữ dòng vốn nội tệ.
Nguyên nhân sâu xa nằm ở mất cân đối nội/ngoại tệ và mất cân đối kỳ hạn kéo dài, khiến vùng đệm thanh khoản (liquidity buffer) của hệ thống ngày càng mỏng. Khi khả năng chống chịu suy yếu, chỉ cần một cú sốc nhỏ cũng đủ khiến lãi suất liên ngân hàng bật tăng mạnh, thậm chí lên mức hai chữ số ở các kỳ hạn qua đêm.
Vì vậy, lãi suất tăng là hệ quả tổng hợp của nhiều yếu tố, nhưng gốc rễ vẫn là vấn đề cấu trúc kéo dài, và đây mới là bài toán lớn, khó có thể giải quyết trong “một sớm một chiều”
