08/07/2016
Trung Quốc – KHỐI NỢ LỚN GẤP ĐÔI NỀN KINH TẾ
Nước này đã làm đúng khi mở van tín dụng để thúc đẩy tăng trưởng sau khủng hoảng tài chính. Nhưng họ đã sai khi không đóng nó lại.
Khối nợ của Trung Quốc đã tăng nhanh chóng trong 2 năm qua, với tốc độ tương đương 2 năm sau khủng hoảng 2008. Tỷ lệ nợ trên GDP đã tăng vọt từ 150% lên gần 260% trong một thập kỷ qua. Thông thường, sau những đợt tăng lớn thế này là biến động tài chính hoặc kinh tế suy giảm đột ngột.
Trung Quốc đang cần nhiều tín dụng hơn chỉ để tạo ra ít tăng trưởng hơn. Giờ đây, họ cần gần 4 NDT vay mới để tạo ra 1 NDT trong GDP. Tỷ lệ này trong khủng hoảng tài chính chỉ là 1:1.
Khi Chính phủ nhắm mắt cho qua, mức nợ có thể tăng một thời gian nữa, thậm chí vài năm nữa. Nhưng nó không thể tăng mãi. Đến một ngày, cả giá tài sản và nền kinh tế sẽ gặp cú sốc lớn. Đúng là Trung Quốc đã kiềm chế được nợ nước ngoài. Trên thực tế, họ còn là nước cho vay ròng. Nhưng rủi ro của họ đến từ trong nước và tác động từ cuộc khủng hoảng tín dụng này sẽ rất lớn.
Trung Quốc hiện là nền kinh tế lớn nhì thế giới. Nhưng ngành ngân hàng của họ có quy mô lớn nhất, với tài sản tương đương 40% GDP toàn cầu. Còn thị trường chứng khoán, dù trải qua đợt sụt giá mạnh năm ngoái, vẫn có vốn hóa 6.000 tỷ USD, chỉ sau Mỹ. Thị trường trái phiếu 7.500 tỷ USD thì đang đứng thứ 3 toàn cầu và tăng trưởng rất nhanh.
Hè năm ngoái, đồng NDT nước này mất giá 2%, khiến chứng khoán toàn cầu chao đảo theo. Vì thế, nếu mất giá mạnh nữa, tác động sẽ còn khủng khiếp hơn. Trung Quốc mới chỉ tăng trưởng chậm đã khiến các hãng xuất khẩu hàng hóa trên thế giới lao đao. Vì thế, Trung Quốc hạ cánh cứng sẽ là cú sốc với tất cả những người hưởng lợi từ nhu cầu tại đây.
Chính phủ Trung Quốc đang tỏ ra lúng túng. Chỉ trong năm ngoái, họ đã chi gần 200 tỷ USD để cứu thị trường chứng khoán, 65 tỷ USD vay ngân hàng được kết luận là nợ xấu, các vụ lừa đảo tài chính khiến nhà đầu tư mất ít nhất 20 tỷ USD, và 600 tỷ USD vốn đã chảy khỏi nước này. Để kích thích tăng trưởng, giới chức đã khiến b**g bóng bất động sản phồng lên. Còn khối nợ hiện đã lớn gấp đôi nền kinh tế.
Cái kết cho việc khối nợ Trung Quốc phình to có thể không giống hệt các vụ khủng hoảng tài chính trước đây. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn. Đó là Trung Quốc càng trì hoãn thời gian giải quyết vấn đề, hậu quả sẽ càng nghiêm trọng. Đầu tiên, họ nên lên kế hoạch ứng phó bất ổn. Trung Quốc đã phối hợp chính sách không tốt trong đợt chứng khoán lao dốc năm ngoái. Vì thế, cơ quan quản lý cần vạch ra sẵn ai sẽ giải quyết vấn đề nào và chuẩn bị kịch bản khẩn cấp.
Thay vì nới lỏng cả tài khóa và tiền tệ để giữ tăng trưởng trên mục tiêu chính thức (ít nhất 6,5% năm nay), Chính phủ nên tiết kiệm sức lực cho tình huống nguy cấp thực sự. Ngân hàng Trung ương Trung Quốc nên ngừng chiến dịch quốc tế hóa đồng NDT lại. Do mở cửa thị trường vốn trong thời điểm hệ thống tài chính đang lung lay như hiện nay sẽ chỉ khiến dòng vốn rút ra mạnh hơn, và mang lại rắc rối lớn hơn mà thôi.
Quan trọng hơn cả, Trung Quốc phải kiềm chế đà tăng nợ. Chính phủ nước này nên cho phép nhiều vụ vỡ nợ hơn nữa (thay vì cứu trợ), đóng cửa các công ty làm ăn thất bát và chấp nhận tăng trưởng chậm. Hiện tại đã quá muộn để Trung Quốc tránh được tác động tiêu cực. Nhiệm vụ của họ bây giờ là ngăn hậu quả tồi tệ hơn mà thôi.
Theo: tapchitaichinh
