20/03/2026
Những buổi sáng tại quầy giao dịch của ngân hàng bắt đầu bằng sự chỉn chu tuyệt đối. Đồng phục phẳng phiu, tóc búi cao, nơ cài ngay ngắn, bàn làm việc được lau sạch trước giờ mở cửa. Nhìn từ bên ngoài, mọi thứ vận hành trật tự và chuyên nghiệp. Nhưng khi dòng khách tăng dần, tiếng gọi số thứ tự nối tiếp nhau, bàn phím gõ liên tục không nghỉ, mới thấy phía sau vẻ bình lặng ấy là một nhịp điệu đòi hỏi sự tập trung gần như không được phép sai sót.
Câu chuyện bắt đầu từ chia sẻ thực tế một bạn GenZ, bằng giỏi ngành quản trị của 1 trường lớn. Hồ sơ được chuẩn bị cẩn thận, mỗi vị trí một CV riêng, chỉ ứng tuyển những công việc có JD tương đồng đến 90%, tham khảo mức lương 10 - 15tr, không rải CV, không đặt kỳ vọng vượt quá khả năng. Mọi bước đi đều có tính toán. Thế nhưng không một công ty nào gọi phỏng vấn. Sự im lặng ấy khiến những công thức được học và áp dụng nghiêm túc bỗng trở nên mong manh.
Khi chuyển hướng sang ngân hàng theo gợi ý của gia đình, từ vị trí lễ tân tại ngân hàng N rẽ sang GDV chỉ trong vài giây suy nghĩ, đó là quyết định được đưa ra giữa hai nỗi lo. Một bên là thất nghiệp. Một bên là thử sức với công việc vốn dĩ đã biết mình không thật sự hợp, nhất là khi bản thân thừa nhận sợ số liệu, không quen đọc những con số lớn, 3 + 5 cũng phải bấm máy.
Tháng đầu tiên trôi qua nhẹ nhàng với việc làm CIF, hỗ trợ giấy tờ, tham gia đào tạo. Môi trường chi nhánh ngân hàng N thân thiện, các chị hướng dẫn tận tình, không có cảm giác ganh đua hay chèn ép. Điều này cho thấy một thực tế quan trọng. Con người có thể rất tử tế. Nhưng bản chất công việc mới là yếu tố quyết định sự gắn bó lâu dài.
Khi bắt đầu ngồi quầy và có user riêng, áp lực mới thực sự lộ diện. Vừa tiếp khách, vừa hạch toán, vừa thao tác trên core banking của ngân hàng N, mỗi giao dịch gồm nhiều bước kiểm tra, in ấn, ký tá. Hệ thống được thiết kế với nhiều lớp kiểm soát như hậu kiểm, kiểm soát sau, chấm dịch vụ khách hàng. Về nguyên tắc, điều này là cần thiết trong lĩnh vực tài chính, nơi một sai lệch nhỏ về số tiền có thể kéo theo hệ quả lớn. Nhưng với người mới, sự đồng thời của tốc độ, chính xác và chuẩn mực hình ảnh tạo nên sức ép không nhỏ.
Thế lưỡng nan xuất hiện rất rõ. Làm nhanh để khách không chờ lâu thì tăng nguy cơ sai sót. Làm chậm để kiểm tra kỹ từng con số thì khách sốt ruột, bản thân càng cuống. Khi bàn làm việc phải luôn gọn gàng tuyệt đối, chứng từ không được để lộ thông tin, tác phong phải đúng chuẩn, mọi sai sót đều có thể bị trừ điểm và liên đới đến KSV, tâm lý phòng thủ dần thay thế sự tự tin ban đầu.
Thời gian làm việc kéo dài đến 21h, 22h, có hôm muộn hơn, sáng thứ 7 vẫn tiếp tục, khiến câu hỏi về sự cân bằng trở nên rõ nét. Công bằng không chỉ là môi trường tốt hay đồng nghiệp dễ thương. Công bằng còn là cách khối lượng công việc và nhịp độ vận hành được phân bổ để con người có thể duy trì sức bền dài hạn. Khi ngày nào cũng kết thúc bằng việc sắp xếp chứng từ, scan từng bộ hồ sơ để up hệ thống phục vụ hậu kiểm, khoảng thời gian dành cho gia đình và bản thân dần thu hẹp.
Vì vậy, câu hỏi các bank có đang công bằng với GDV không không thể trả lời đơn giản. Ở góc độ hệ thống, ngân hàng phải đặt an toàn và tuân thủ lên hàng đầu. Ở góc độ cá nhân, mỗi GDV có một nền tảng và giới hạn khác nhau. Khi một người thiên về giao tiếp, yêu thích tư vấn khách hàng, có thể mời được khách mở tiết kiệm và được ghi nhận nhiệt tình, nhưng lại không mạnh về hạch toán và con số, sự lệch pha sẽ ngày càng rõ.
Không phải mọi khó khăn đều là bất công. Nghề GDV đòi hỏi tính kỷ luật cao, khả năng chịu áp lực lớn và sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Nếu bản thân đã biết mình không hợp với loại áp lực này, việc dừng lại không phải là thất bại. Đó là sự trung thực với chính mình và cũng là trách nhiệm với tập thể, để không trở thành gánh nặng cho người khác.
Quyết định rời đi để học thạc sĩ vì thế có thể được nhìn như một bước tái định vị. Điều quan trọng không phải là chứng minh mình chịu được mọi thử thách, mà là nhận diện loại thử thách nào xứng đáng để theo đuổi trong nhiều năm. Áp lực vì doanh số, vì sáng tạo, vì tổ chức con người rất khác áp lực vì từng con số hạch toán và từng bộ chứng từ.
Những quầy giao dịch vẫn sáng đèn mỗi ngày. Những con số vẫn chạy đều trên core banking. Nhưng bên trong mỗi bộ đồng phục là một hành trình thích nghi rất riêng. Công bằng có lẽ không nằm ở chỗ ai cũng phải đi qua cùng một khuôn mẫu, mà ở chỗ mỗi người được đặt vào vị trí phù hợp với năng lực và nhịp sống của mình. Và câu hỏi ấy không thuộc về một thế hệ hay một ngân hàng cụ thể, mà đang âm thầm hiện diện trong lựa chọn nghề nghiệp của rất nhiều người trẻ hôm nay.
Nguồn:Nguyễn Minh Sáng
Banker Toàn quốc
