26/11/2024
Thỏa thuận ngũ cốc Trung Quốc - Brazil: Cú đấm vào mặt nông sản Mỹ
Khi Trung Quốc và Brazil rục rịch ký kết một thỏa thuận ngũ cốc mang tính lịch sử, ngành nông nghiệp Mỹ có lẽ đang cảm thấy như bị “cắm cờ” vào giữa sân chơi toàn cầu. Với chiến tranh thương mại Mỹ - Trung bùng nổ trở lại dưới nhiệm kỳ mới của Donald Trump, thỏa thuận này chẳng khác gì một "cú đấm thẳng mặt" đối với các nông dân Mỹ, khi giá nông sản đang chuẩn bị lao dốc không phanh.
Khi Trump tái xuất, Trung Quốc "tung chiêu"
Chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Trump chẳng những không khiến Trung Quốc lùi bước mà còn đẩy Bắc Kinh vào vòng tay của Brazil - đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực nông sản. Trump quay lại Nhà Trắng, và Trung Quốc không cần nghĩ nhiều: “Quên Mỹ đi, chúng ta chơi với Brazil thôi!”
Thực tế, Brazil đã sẵn sàng. Đất nước này đã vượt Mỹ để trở thành nhà cung cấp đậu tương lớn nhất cho Trung Quốc từ lâu. Giờ đây, nếu hai nước bắt tay nhau trong một thỏa thuận ngũ cốc dài hạn, thì Mỹ chỉ còn nước đứng ngoài nhìn cuộc chơi, bởi phần bánh béo bở nhất đã bị chia mất.
Đậu tương Mỹ: Từ ngôi vương đến... ghế dự bị
Thỏa thuận ngũ cốc này sẽ không chỉ giới hạn ở đậu tương. Trung Quốc có thể cam kết mua ngô, lúa mì, và các sản phẩm nông nghiệp khác từ Brazil, thay vì từ Mỹ. Trong khi đó, các nông dân Mỹ, vốn đã quen với những khoản lợi nhuận béo bở từ thị trường Trung Quốc, sẽ phải chuẩn bị tinh thần cho một cú sốc lớn: dư cung, giá rẻ, và hàng tồn kho chất đống.
Giá nông sản Mỹ sẽ giảm thế nào?
Đậu tương: Với Brazil chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc, giá đậu tương Mỹ sẽ giảm mạnh, có thể xuống dưới mức chi phí sản xuất. Nông dân sẽ phải bán tháo để cắt lỗ, hoặc tệ hơn, bỏ trống đồng ruộng.
Ngô: Trong khi Mỹ đang cố tìm chỗ đứng tại các thị trường thay thế, Brazil và Ukraine đã nhanh chân hơn. Kết quả? Ngô Mỹ sẽ giống như một món hàng sale mà chẳng ai buồn ngó tới.
Lúa mì: Đừng mơ về giá cao. Với Nga, châu Âu và giờ là Brazil cung cấp cho Trung Quốc, lúa mì Mỹ sẽ mất dần sự hấp dẫn, thậm chí trong cả thị trường nội địa.
Trò chơi lớn của Trung Quốc
Trung Quốc không chỉ muốn đa dạng hóa nguồn cung mà còn dùng thỏa thuận này để “dằn mặt” Mỹ trong chiến tranh thương mại. Thông điệp rõ ràng: Bắc Kinh không còn phụ thuộc vào Washington. Mối quan hệ với Brazil, quốc gia có vị trí chiến lược và khả năng sản xuất nông sản khổng lồ, là một nước cờ hoàn hảo.
Hơn nữa, thỏa thuận này còn giúp Trung Quốc củng cố an ninh lương thực, một yếu tố sống còn trong bối cảnh dân số khổng lồ và nguy cơ thiếu hụt lương thực ngày càng tăng.
Nông dân Mỹ: Chơi với ai bây giờ?
Với cánh cửa Trung Quốc đóng sầm, nông dân Mỹ đang bị dồn vào góc tường. Trump có thể hứa hẹn đủ thứ, nhưng chính sách bảo hộ và trợ cấp không đủ để cứu vãn tình hình. Các thị trường thay thế như Nhật Bản, EU hay Đông Nam Á có tiềm năng, nhưng họ không thể lấp đầy khoảng trống mà Trung Quốc để lại.
Hậu quả lâu dài
Giá cả rơi tự do: Không có Trung Quốc, giá nông sản Mỹ sẽ đối mặt với những đợt giảm mạnh và kéo dài. Dự báo, giá đậu tương có thể giảm tới 30% nếu thỏa thuận này được ký kết.
Khủng hoảng nông nghiệp nội địa: Các bang nông nghiệp như Iowa, Illinois, Indiana sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Các doanh nghiệp nhỏ lẻ, vốn phụ thuộc vào ngành nông nghiệp, cũng sẽ lao đao.
Mất vị thế toàn cầu: Mỹ, từng là nhà cung cấp nông sản hàng đầu thế giới, sẽ phải nhường sân chơi cho Brazil, Nga và các nước khác.
