08/07/2021
[Kiến thức cơ bản] – KTCB
TIẾT KIỆM VS ĐẦU TƯ - HIỂU THẾ NÀO CHO ĐÚNG?
Chắc hẳn, đối với mỗi chúng ta đã quá quen thuộc với 2 khái niệm trên. Tuy nhiên, chúng tôi đã gặp rất nhiều nhà đầu tư (NĐT) đã bị nhầm lẫn về việc tiết kiệm và sản phẩm đầu tư Trái phiếu Doanh nghiệp (TPDN). Chính điều này đã gây ra những tâm lý không tốt, và đôi lúc là rào cản khiến cho các NĐT mới khó khăn trong việc tiếp cận thị trường TPDN.
Đối với sơ đồ thể hiện dòng tiền của người gửi tiền tiết kiệm, ta có thể thấy sau khi nhận được tiền gửi, Ngân hàng thương mại sẽ thể hiện cam kết trả cho chúng ta một khoản tiền lãi tương ứng với lãi suất được xác định dựa vào kỳ hạn bạn gửi tiền. Cam kết này sẽ được thể hiện bằng sổ Tiết kiệm tiền gửi tại Ngân hàng mà bạn giao dịch (với giao dịch tiền gửi có kỳ hạn). Để tạo ra lợi nhuận từ dòng tiền gửi, Ngân hàng sẽ sử dụng nghiệp vụ tín dụng của mình để cho các Công ty/Đơn vị SX vay vốn. Trong hoạt động này, đối tượng sẽ chịu trách nhiệm chính cho các rủi ro xảy đến với dòng tiền của các bạn sẽ là Ngân hàng thương mại. Việc Ngân hàng thương mại là một tổ chức tài chính có được những bảo trợ đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước khiến cho rủi ro mất tính thanh khoản của Ngân hàng là gần như không có. Điều này giúp cho những người gửi tiền tiết kiệm luôn cảm thấy yên tâm với số tiền gửi tiết kiệm của mình. Tuy nhiên, trên thực tế tại VN, đã có những trường hợp việc sai phạm đến từ các rủi ro hoạt động trong ngân hàng vẫn có thể đem lại những thiệt hại không đáng có cho người gửi tiền.
Đối với việc đầu tư TPDN, bản chất NĐT sẽ đưa tiền cho TCPH để họ sử dụng cho các hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng doanh thu và lợi nhuận. TCPH cam kết trả lãi suất (cố định hoặc thả nổi) cho NĐT dựa trên nhu cầu huy động vốn của TCPH. Chính sự có phần giống nhau trong việc chi trả lãi suất sẽ khiến cho các NĐT lầm tưởng việc các sản phẩm TPDN sẽ có một mức độ an toàn cao như tiền gửi tiết kiệm (đặc biệt có những sản phẩm được TCPH ủy quyền phân phối qua các Ngân hàng thương mại càng khiến NĐT rơi vào trạng thái này). Khi đầu tư TPDN, dòng tiền của NĐT sẽ được chuyển trực tiếp tới tổ chức phát hành trái phiếu có thể (không) thông qua 1 số đơn vị trung gian được NĐT lựa chọn. Việc cam kết trả lãi suất cho việc đầu tư trái phiếu sẽ được TCPH cam kết bằng hợp đồng mua bán/chuyển nhượng trái phiếu.
Trong việc đầu tư này, đối tượng chịu trách nhiệm chính với các rủi ro xảy đến cho NĐT là bên Tổ chức phát hành (TCPH) và có thể là các Ngân hàng thương mại trong trường hợp lô trái phiếu được cam kết bảo lãnh thanh toán từ phía Ngân hàng. Ngoại trừ trường hợp trái phiếu của các Ngân hàng thương mại, thì rủi ro đến từ TPDN của Công ty Cổ phần, TNHH đều lớn hơn so với rủi ro từ phía các Ngân hàng. Chính điều này cũng thể hiện bằng việc các NĐT luôn nhận được mức lãi suất tốt hơn lãi suất tiết kiệm khi đầu tư TPDN.
Trong thế giới tài chính, đầu tư luôn tiềm ẩn các rủi ro mà chúng ta không thể nào dự tính được, thông thường lợi nhuận và rủi ro luôn là các đại lượng có mối tương quan cùng chiều. Việc luôn ý thức, đánh giá được rủi ro trước khi thực hiện các hoạt động đầu tư không chỉ giúp các NĐT hiểu rõ ‘khẩu vị rủi ro’ của bản thân mà còn giúp họ hạn chế tối đa được sự mất mát khi các rủi ro không may xảy đến.
Chúc các nhà đầu tư luôn hiểu chính bản thân mình, có như vậy mới giúp các bạn tự tin trước các quyết định đầu tư của mình!