https://www.facebook.com/105024542084795/

The Contrarian, Tran Hung Dao, Hanoi (2026)

09/06/2022

HPG và câu chuyện phân tích cơ bản

HPG, cùng với FPT, VNM có lẽ sẽ không ngoa khi gọi đây là những cổ-phiếu-quốc-dân. Theo định nghĩa của The Contrarian thì cổ-phiếu-quốc-dân là những cổ phiếu mà ai cũng biết và yêu. Và nói đến các cổ phiếu này, chúng tôi đọc được những câu bình luận kiểu như Cổ phiếu cơ bản tốt mà giảm như cổ phiếu rác, cổ phiếu cơ bản mà giảm như cổ phiếu penny...

Vì thế, The Contrarian muốn viết 1 bài để chia sẻ về quan điểm thế nào là Phân tích cơ bản.

Phân tích cơ bản ngắn gọn là việc độc giả cần nghiên cứu tất cả những thông tin mà độc giả có thể tìm hiểu được để có thể hiểu hơn về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Sau đó, đưa các thông tin mà độc giả phân tích được vào mô hình để ra 1 khoảng GIÁ TRỊ của Doanh nghiệp - gọi là bước định giá.

Vậy việc phân tích - định giá đó, sau khi tìm hiểu tất cả những gì độc giả có thể, nhập các con số đó vào mô hình, có kết quả giá mục tiêu, có đảm bảo rằng điều đó bạn sẽ có 1 khoản đầu tư thành công không? Câu trả lời là không! Vì cứ giả sử độc giả có thể hiểu hết mọi thứ về hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp (một giả định lý tưởng) thì chỉ cần tỉ suất sinh lời yêu cầu (required rate of return) của độc giả cao hơn của người khác, mức giá trị mà độc giả định giá ra đã khác dẫn đến hành động cũng sẽ khác với những người khác rồi. Ví dụ cũng trường hợp của HPG, khi thị trường giảm mạnh vào hồi Tháng 3/ 2020, anh Long và gia đình cũng đăng ký mua vào cổ phiếu, sau khi mua, HPG cũng giảm tiếp 20-30% nữa. Vậy chủ tịch của 1 doanh nghiệp, có mọi thông tin, cũng không thể đoán được đâu là đáy, họ cũng chỉ mua vào khi cho rằng đã đủ hấp dẫn.

Warren Buffet có 1 câu nói rất hay về GIÁ với GIÁ TRỊ đó là: "GIÁ là cái bạn phải trả, GIÁ TRỊ là cái bạn nhận được" hay 1 câu nói khác cùng trong vấn đề này mà chúng tôi xin phép viết bằng tiếng Anh đó là "Nothing changes sentiment like price" hay "Everyone is long-term investor until the market goes down" hay ở thị trường Việt Nam thì có câu "Khi lên thì gọi là anh, khi xuống thì gọi là thằng".

Cổ-phiếu-cơ-bản-tốt là những từ mà chúng tôi nghe rất nhiều, nhưng nếu hỏi thêm 1 câu "Thế nào là cơ-bản-tốt?" có lẽ sẽ rất ít ai trả lời tiếp được. Có lẽ những người nói cơ-bản-tốt chỉ đang đi nghe từ các chuyên gia khác rồi nói lại mà không thực sự có nghiên cứu của riêng mình. Đâu phải cứ nói mấy chỉ tiêu như ROE cao, doanh thu lợi nhuận tăng trưởng, doanh nghiệp đầu ngành.. đã là hiểu về Doanh nghiệp. Vậy nếu chỉ sơ sài như vậy, dù cho độc giả có lãi khi giá tăng cũng chỉ để mất khi giá xuống, vì thực tế, HPG/ VNM/ FPT, vẫn luôn có cơ bản tốt, cái thay đổi có lẽ là giá cổ phiếu mà thôi.

Giá cả là của cung cầu, là của thị trường. Giá cả KHÔNG phản ánh giá trị Doanh nghiệp. Nếu đã thực sự là đầu tư, độc giả đừng để giá làm ảnh hưởng đến nhận định của mình về Doanh nghiệp. Phân tích cơ bản không dùng để đoán đáy/ đỉnh của giá cổ phiếu, thực tế, chả có phân tích gì có thể biết được chính xác đỉnh/ đáy cổ phiếu cả.

26/05/2022

Triết lý đầu tư

Khi tham gia thị trường đâu ai muốn chỉ là một nhà đầu tư tầm thường! Chắc chắn một điều mỗi chúng ta đều có một ước mơ là đánh bại thị trường và trở thành một nhà đầu tư siêu hạng. Nhưng phần đa trong số chúng ta lại chỉ dành ra một lượng thời gian không đáng kể, thậm chí là khá ít ỏi dành cho mục tiêu này. Hệ quả là thay vì trở thành những con sói đi săn mồi, chúng ta lại dễ dàng trở thành con mồi ngon cho những “công thức bí mật” của hàng tá những môi giới ở các công ty chứng khoán – những người luôn bị thúc đẩy bởi doanh số hàng tháng. Kể cả luôn có rất nhiều người vẫn đang nỗ lực hết mình, nhưng phần lớn trong số họ vẫn thất bại trong việc cố gắng làm tốt hơn mức trung bình. Bất chấp những sự thật đó, chúng ta vẫn luôn hy vọng rằng một ngày nào đó có thể trở thành một nhà đầu tư huyền thoại – một Warren Buffett, George Soros hay Peter Lynch khác – bằng việc đọc mọi bài viết về họ, những cuốn sách họ viết, để hy vọng tìm kiếm được công thức vàng cho việc lựa chọn cổ phiếu, nhờ đó có thể bắt chước và trở nên giống họ.

Việc đọc quá nhiều và chỉ bắt chước một cách vô thực như vậy sẽ đặt chúng ta vào một tính thế vô cùng đau đầu khi bị bủa quanh bởi hàng loạt những quan điểm trái chiều. Lấy ví dụ cụ thể, giả sử bạn là một nhà đầu tư mới bước chân vào thị trường đang đến một công ty chứng khoán để xin tư vấn đầu tư. Một môi giới đến và khuyên bạn nên mua những doanh nghiệp có dòng tiền chắc chắn và tài sản có thanh khoản tốt bởi vì đây đều là những tiêu chí đó đã góp một phần tạo nên sự thành công của Buffett. Tuy nhiên, một chuyên gia tư vấn khác lại cho rằng cách tiếp cận đó là quá lỗi thời và chỉ hoạt động trong thời đại trước đây, còn hiện tại trong một thế giới mới với tràn ngập những công nghệ thì chúng ta phải đặt cược vào những doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng tốt. Lại có một người nữa bên cạnh đó gạt phăng những phương pháp đó đi, và chỉ cho bạn thấy điểm ra và điểm vào chính xác theo thời gian dựa trên biểu đồ biến động giá đã được vẽ một cách tỉ mỉ với hàng loạt những chỉ báo kĩ thuật. Với tất cả những mớ hỗn độn này, thật không ngạc nhiên khi hiện tại chúng ta đang ngày càng trở nên bối rối khi tiếp cận đến thị trường chứng khoán.

Triết lý đầu tư là gì?

Triết lý đầu tư là một bộ các nguyên tắc hướng dẫn và hình thành quá trình ra quyết định đầu tư của một cá nhân, thể hiện những điều cốt lõi mà bạn tin tưởng - thứ sẽ dẫn lối cho các hành động và quyết định của bạn trong tương lai. Có thể coi triết lý đầu tư là kim chỉ nam của các nhà đầu tư nói chung. Khi bạn không có một triết lý riêng đồng nghĩa với việc bạn đang đầu tư một cách mơ hồ và dễ mất phương hướng. Bạn sẽ mua và bán dựa trên ý thích và cảm xúc. Khi bạn không có một hệ tư tưởng rõ ràng, các lựa chọn, quyết định sẽ không theo một quy luật nào. Khi ấy, chẳng có phương pháp đầu tư nào phù hợp với bạn, vì đơn giản, bạn đang mất phương hướng trên thị trường.

Triết lý là thứ phổ quát, chiến lược đầu tư chứng khoán là tùy cá nhân còn kỷ luật là thứ cấp thiết. Triết lý đóng vai trò như chất keo gắn kết mọi thứ lại với nhau. Triết lý thứ nhất, chiến lược thứ hai và kỷ luật thứ ba. Đây là chìa khóa để thành công.

Vậy tại sao chúng ta cần có một triết lý đầu tư?

Phần lớn các nhà đầu tư hiện nay không có triết lý, kể cả những chuyên gia tư vấn hoặc những người quản lý quỹ đều cũng như vậy. Họ ngay lập tức áp dụng những chiến lược đầu tư đã sẵn có và dường như hoạt động khá hiệu quả (đối với những nhà đầu tư khác) và bỏ qua những chiến lược được coi là kém hiệu quả . Câu hỏi đặt ra là nếu điều này cho kết quả tốt, thì chúng ta có thực sự cần tốn thời gian để xây dựng một triết lý đầu tư hay không?
Câu trả lời rất đơn giản. Nếu không có triết lý đầu tư cụ thể, bạn sẽ dễ dàng thay đổi từ một chiến lược này sang chiến lược khác đơn giản chỉ vì tin tưởng vào một người nào đó (phổ biến nhất là môi giới chứng khoán) - tuyên bố rằng đã tìm được công thức thành công. Điều này sẽ đem lại 3 hậu quả nghiệm trọng cho danh mục của bạn:
1. Khi không có định hướng hoặc niềm tin vào một điều gì đó, bạn sẽ dễ dàng trở thành con mồi cho những tên lang băm tự tin tuyên bố rằng đã tìm thấy được một chiến lược ma thuật đủ sức đánh bại thị trường.
2. Vì chiến lược của bạn thay đổi quá nhanh sẽ khiến danh mục liên tục bị thay đổi. Điều này khiến chi phí giao dịch tăng lên rất nhiều, thậm chí còn phải trả thêm thuế khi các giao dịch được thực hiện
3. Một vài chiến lược có thể phù hợp với một vài nhà đầu tư, nhưng lại không phù hợp với bạn do sự khác biệt về mục tiêu, mức độ chấp nhận rủi ro và cả những đặc điểm cá nhân của bản thân.
Do đó, khi có đức tin mạnh mẽ vào một giá trị cốt lõi nào đó, bạn sẽ có khả năng kiểm soát số phận của chính mình. Không chỉ vì có thể từ chối những chiến lược không phù hợp với niềm tin cốt lõi của bạn về thị trường, mà còn bởi vì bạn có khả năng tự xây dựng được một chiến lược đầu tư phù hợp với tính cách của bạn.
Nói tóm lại, để thành công trong đầu tư với bất kỳ chiến lược nào, trước hết cần phải bắt đầu với một triết lý đầu tư nhất quán dựa trên một giá trị cốt lõi. Triết lý này được áp dụng không chỉ với thị trường bạn chọn đầu tư mà còn cần phải phù hợp với đặc điểm cá nhân của chính bạn. Nói cách khác, chìa khóa thành công trong đầu tư có thể không nằm ở việc biết điều gì làm cho người khác thành công mà nằm ở việc tìm hiểu thêm về chính bản thân mỗi người.

18/05/2022

Giá trị vs. Tăng trưởng

Trong 2 năm qua, khi cổ phiếu công nghệ và crypto tăng giá rất mạnh, trên truyền thông bắt đầu xuất hiện các bài báo “chê” trường phái Đầu tư giá trị (Value investing) lỗi thời, không bằng Đầu tư tăng trưởng (Growth investing). Thông thường chúng tôi không để ý các bài báo kiểu này cho đến khi Giáo sư Damodaran – người mà chúng tôi yêu thích – phát hành video cùng chủ đề khiến chúng tôi phải bắt tay vào tìm hiểu điều gì đang diễn ra. Và chúng tôi phát hiện ra một định nghĩa Đầu tư giá trị rất lạ: Mua cổ phiếu với mức định giá P/E, P/B thấp !

Theo quan điểm của chúng tôi, định nghĩa trên về Đầu tư giá trị là không chính xác, và việc so sánh hiệu quả đầu tư vào cổ phiếu có P/E, P/B thấp với hiệu quả đầu tư vào cổ phiếu P/E, P/B cao rồi đưa ra kết luận là hoàn toàn vô nghĩa. Giá trị của một công ty được ước tính bằng dòng tiền mà công ty đó có thể tạo ra trong tương lai cho cổ đông, chứ không phải bằng lợi nhuận (earning) trong quá khứ hay giá trị sổ sách của tài sản ròng (book value) tại thời điểm hiện tại.

Chúng tôi đồng quan điểm với cụ Warren Buffett rằng tăng trưởng chỉ là một phần của giá trị. Nếu tăng trưởng có thể đem lại nhiều tiền hơn cho cổ đông trong tương lai, thì sẽ tạo thêm giá trị cho công ty. Ngược lại, tăng trưởng không hiệu quả sẽ làm giảm giá trị của công ty. Những người cho rằng Đầu tư tăng trưởng khác với Đầu tư giá trị có thể chưa hiểu cách xác định giá trị của công ty.

Quý độc giả có thể tham khảo quan điểm gốc của cụ Warren Buffett về Đầu tư giá trị và Đầu tư tăng trưởng tại đây: https://youtu.be/i3X7MFUvm_w.

11/05/2022

Đánh giá và Minh oan cho quỹ

Sau khi theo dõi một cộng đồng đầu tư chứng chỉ quỹ một thời gian, chúng tôi nhận thấy có quá nhiều các nhà đầu tư không chuyên có những hiểu biết sai lệch về quỹ đầu tư và đưa ra những đánh giá không khách quan mà có thể dẫn đến những quyết định đầu tư không hiệu quả chưa kể là áp lực tinh thần lên bản nhân mình không đáng có.

Chúng tôi quyết định viết 1 bài để đánh giá quỹ và minh oan cho các quỹ đầu tư.

Với góc nhìn từ phía người trong nghề, chúng tôi tin rằng để so sánh các quỹ, đưa ra 1 kết quả xác đáng nhất, có lẽ phải là 1 đề tài nghiên cứu bậc tiến sĩ với những thông tin từ nhiều khía cạnh khác nhau. Ở đây, chúng tôi muốn đưa ra góc nhìn đơn giản nhất, với những thông tin công bố của các quỹ để đánh giá. Độc giả có thể áp dụng quá trình tương tự để đánh giá các quỹ mà độc giả muốn đầu tư, bài viết này chúng tôi chỉ đánh giá sơ bộ về quỹ của 2 nhà Vinacapital và Dragon Capital đó là VEOF, VESAF, DCDS, DCBC.

Trước khi đi đến kết quả đánh giá, chúng tôi muốn chia sẻ thêm về vấn đề gửi quỹ và tâm thế gửi quỹ:
Với nhà đầu tư cá nhân, câu trả lời là 100% nên gửi quỹ. Nhà đầu tư cá nhân, không chỉ thiếu kiến thức học thuật về định giá, phân tích, càng không có thời gian để đọc từng báo cáo tài chính, báo cáo thường niên, đọc các báo cáo phân tích khác nhau, trao đổi với Doanh nghiệp, với đối thú cạnh tranh của Doanh nghiệp,.. để đưa ra quyết định có thông tin đầy đủ nhất có thể (make an informed decision). Vậy tại sao không gửi quỹ, với đội ngũ chuyên gia đào tạo bài bản, có thời gian để làm tất cả các việc đó thay cho bạn? Đó gọi là tập trung vào lợi thế cạnh tranh. Độc giả có chuyên môn A, làm tốt, ra tiền, gửi quỹ có chuyên môn đầu tư làm thay cho mình, như vậy có phải tối ưu hóa?

Thời gian gửi quỹ, chúng tôi tin rằng ít nhất là 3 - 5 năm, nhiều hơn càng tốt. Như bài viết trước của chúng tôi về thời gian gửi, và tiền dùng để đầu tư cần là tiền nhàn rỗi, tại sao cần dài hạn, tại sao cần là tiền nhàn dỗi, đó là để tăng sức chịu đựng rủi ro của bản thân, đỡ gánh nặng về tâm lý ngắn hạn.

Chúng tôi tin rằng (dù có nhấn mạnh thế nào cũng không đủ) nếu chỉ nhìn vào lợi nhuận ngắn hạn (1 năm với chúng tôi cũng là ngắn hạn) giữa các quỹ rồi cho ý kiến rồi chê trách quỹ A, quỹ B, thực sự là vô nghĩa. Việc độc giả chỉ so sánh lợi nhuận, mà không hiểu quá trình ra quyết định ở quỹ, không hiểu chiến lược của quỹ, không khác gì mua 3-chữ-cái mà không hiểu Doanh nghiệp làm ăn ra sao. Nên qua chia sẻ của mình, chúng tôi hi vọng các độc giả có thể hiểu hơn về đầu tư, đầu tư là như nào và nên có tâm lý như nào để đầu tư.

Peter Lynch từng nói: "Nếu giá giảm mà là tín hiệu bạn, thì bạn nên bán luôn, và đừng đầu tư nữa. Giá giảm chả có ý nghĩa gì cả, nếu nó là tín hiệu, thì thực ra là tín hiệu mua thêm"

John Bogle: "Nếu bạn không chấp nhận được mức lỗ 20% ở thị trường cổ phiếu, tốt nhất bạn đừng đầu tư vào đây"

Biến động ngắn hạn không ai có thể dự báo được, nhưng doanh nghiệp không thể tệ đi chỉ tính theo vài ngày, tháng, thậm chí 1 năm nên nếu độc giả không thể giữ được kiên nhẫn thì khó có thể đầu tư dài hạn được. Nếu đầu tư đến cả 10 năm, 20 năm thì khi nhìn lại biến động vài tháng này thực sự không nghĩa lý gì cả.

Quay lại vấn đề đánh giá quỹ, chúng tôi đưa về cùng mốc thời gian là năm 2015. Chúng tôi có vài nhận xét như sau:

1. Tuổi đời: DCDS/ DCBC đều “già” hơn VEOF/ VESAF
2. Lợi nhuận: DCDS/ DCBC đều cao hơn VEOF/ VESAF
3. Turnover: VEOF có Turover ở 2 cực min và max là rất lớn, DCDS/ DCBC thì theo chúng tôi turnover cũng không thấp.
4. Phí quản lý DCDS/ DCBC cao hơn 25bps nhưng là chấp nhận được NẾU có thể tiếp tục outperform VEOF/ VESAF trong dài hạn. Quỹ của Vinacapital lại thu phí bán dù sau 2 năm là điều chúng tôi không ưng lắm.
5. Đây là điểm quan trọng, lợi nhuận của VEOF/ VESAF phần lớn kéo lại nhờ năm 2021 có 1 crazy boom với dòng tiền quá tích cực từ nhà đầu tư cá nhân với sở thích là các cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ + việc VEOF/ VESAF có 1 năm cực kỳ underperform với chỉ số tham chiếu là 2017 (underperform từ 15-20%) nên phải nhờ có năm 2021 mới có thể outperform VNI tính từ thời điểm thành lập.
• VEOF đến năm 2020 underperform VNI 2%, đến 2021 outrperform 0.4% - tính lũy kế
• VESAF đến năm 2020 outperform VNI 0.2%, đến 2021 outperform 5.4% - tính lũy kế
• Ngược lại, với DCDS/ DCBC, tính lũy kế, từ khi thành lập, 2 quỹ này đều outperform chỉ số tham chiếu.

Trong 1 Memo của mình Howard Marks có nói, cách “dễ” nhất để outperform trong dài hạn, đó là mỗi năm cố gắng outperform chỉ số 1 chút, chứ không phải cố gắng chọn các khoản đầu tư rủi ro hơn để mong ăn lớn (take more risk in hope of higher return). Và với kết quả của DCDS/ DCBC chúng tôi cho rằng họ đã cố gắng outperform chỉ số tham chiếu 1 cách ổn định.

Với những đánh giá trên, chúng tôi sẽ lựa chọn các quỹ theo thứ tự như sau:
DCDS > DCBC > VEOF > VESAF

Nếu nhà đầu tư muốn mua nhiều hơn 1 quỹ, hãy cân nhắc thêm 1 quỹ Trái phiếu, thực tế DCDS thì cũng coi như 1 quỹ Trái phiếu rồi, hoặc kết hợp 1 trong 3 quỹ còn lại với 1 quỹ Trái phiếu với tỉ lệ 80/20, chứ đừng bao giờ mua 2 quỹ cổ phiếu. Chúng tôi thấy nhiều nhà đầu tư không hiểu về việc đa dạng hóa danh mục và cho rằng việc mua nhiều quỹ như vậy để đa dạng hóa rủi ro. Việc đầu tư vào nhiều quỹ sẽ dẫn đến 1 khái niệm là over-diversified hay đa dạng hóa quá đà như vậy, việc mua quỹ chủ động sẽ là vô nghĩa. Nếu các quỹ mua gần giống nhau chả hạn, thì kết quả không khác nhau là mấy, nếu các quỹ mua khác nhau hoàn toàn, thì phải chăng độc giả đã mua gần hết VNINDEX dẫn đến việc lợi nhuận (sau khi trừ đi phí) sẽ không còn bao nhiêu cả.

Qua bài chia sẻ này, chúng tôi hi vọng có thể mang đến cái nhìn chi tiết hơn 1 chút về lựa chọn quỹ, các độc giả có đồng ý với nhận định của The Contrarian không?

06/05/2022

Nhà đầu tư không chuyên nên “Nói không” với Trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) là gì? Độc giả có thể hiểu đơn giản: đầu tư trái phiếu doanh nghiệp là cho doanh nghiệp vay tiền, nhà đầu tư sẽ được doanh nghiệp trả lãi và gốc định kỳ (hoặc cuối kỳ tuỳ quy định của trái phiếu). Rủi ro xảy ra khi doanh nghiệp không thể trả được lãi hoặc gốc cho nhà đầu tư (ví dụ doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, hoặc lừa đảo, tài sản bảo đảm không có giá trị…). Bản thân TPDN không xấu, đây là hình thức huy động vốn rất phổ biến ở các nước phát triển, và cũng là sản phẩm đầu tư hấp dẫn với lãi suất cao hơn tiền gửi tiết kiệm, nhưng đây là sản phẩm có rủi ro, tuyệt nhiên không thể “nhắm mắt đưa chân” như gửi tiết kiệm ở các Ngân hàng Quốc doanh.

Thị trường Trái phiếu doanh nghiệp mới nở rộ trong vài năm trở lại đây, khởi nguồn từ các doanh nghiệp bất động sản (chúng tôi đánh giá đây là những doanh nghiệp “sáng tạo” nhất Việt Nam) do sự hạn chế tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng của nhóm doanh nghiệp này. Có thể kể đến nhiều nguyên nhân như chính sách của NHNN về hạn chế cho vay BĐS, phương án vay vốn rủi ro không hợp khẩu vị các ngân hàng, nguồn vốn của các ngân hàng không đủ đáp ứng cho doanh nghiệp (các ngân hàng bị giới hạn dư nợ cho vay tối đa đối với 1 và 1 nhóm khách hàng). Bởi vậy các doanh nghiệp này phát hành TPDN để huy động vốn trực tiếp từ người dân. Khối lượng TPDN phát hành tăng mạnh trong 2 năm covid-19 để bù đắp dòng tiền thiêu hụt do các mảng bất động sản nghỉ dưỡng, khách sạn, du lịch gần như đóng băng.

Không phải tự nhiên Bộ Tài chính ban hành quy định chỉ Nhà đầu tư chuyên nghiệp mới được mua TPDN phát hành riêng lẻ. Đầu tư TPDN là cho vay, và cho vay thì chúng ta phải biết là cho vay ai, có uy tín hay không, có năng lực trả nợ hay không, vay vốn để làm gì, tài sản bảo đảm có tốt không… Chúng tôi đã từng thử xin các tài liệu từ bên tư vấn phát hành (các Công ty chứng khoán) để đánh giá xem có nên đầu tư TPDN hay không, nhưng không thể xin được bất kỳ tài liệu gì hữu ích: không báo cáo tài chính, không phương án kinh doanh, không hợp đồng kinh tế... Đó là chưa kể nếu có xin được thì nhà đầu tư không chuyên cũng không đủ khả năng để đánh giá: Liệu nhìn vào các tài liệu đó NĐT có đánh giá được doanh nghiệp hay không? Có biết doanh nghiệp đang kinh doanh hiệu quả hay không? Tình hình tài chính khoẻ mạnh hay bết bát? Có đủ khả năng trả nợ hay không? TSBĐ có tốt hay không?

Đừng tin những nhân viên tư vấn! Sẽ rất nhiều người/tổ chức không thích chúng tôi nói ra điều này. Nhưng NĐT nên hiểu nhiệm vụ của nhân viên tư vấn là bán hàng, họ được trả rất nhiều tiền nếu bán được trái phiếu cho NĐT, chứ không phải để bảo vệ NĐT. Và thực tế họ có muốn bảo vệ cũng không được. Họ cũng như NĐT không được tiếp cận đầy đủ thông tin để có thể đánh giá, không đủ khả năng để đánh giá, và nếu không bán thì… nghỉ việc vì không hoàn thành KPI.

Thế còn cam kết mua lại của bên thứ 3 thì sao? Nếu có cam kết này thì NĐT phải đánh giá năng lực của bên thứ 3 (như là cho bên thứ 3 vay), rồi đánh giá tính pháp lý của văn bản cam kết. Chúng tôi thì cho rằng đến lúc rủi ro xảy ra (chỉ khi xảy ra rủi ro thì những cam kết này mới có giá trị), doanh nghiệp vỡ nợ hàng trăm hàng nghìn tỷ đồng, sẽ chẳng có bên thứ 3 nào ôm lại đống lỗ hàng nghìn tỷ (không trả được nợ coi như lỗ, mất trắng) để cứu người khác đâu !

Những bên xếp hạng tín nhiệm thì sao? Câu trả lời có ngay trong báo cáo xếp hạng tín nhiệm của họ: “Miễn trách”. NĐT chỉ nên coi đó là nguồn tham khảo, một nguồn thông tin thêm. NĐT cũng nên lưu ý về mâu thuẫn lợi ích khi mà chính các doanh nghiệp phát hành trái phiếu sẽ trả tiền cho bên xếp hạng tín nhiệm để thực hiện các xếp hạng này. Lịch sử cho thấy, ở các nước phát triển đã từng xảy ra trường hợp các sản phẩm tài chính được xếp hạng AAA (mức xếp hạng cao nhất) cũng có thể… vỡ nợ.

Trái phiếu doanh nghiệp là một sản phẩm hấp dẫn, nhưng hiện tại vẫn đang ở giai đoạn đầu của sự phát triển, nhiều điểm chưa minh bạch, hệ thống pháp lý chưa hoàn thiện... do đó chưa phải thời điểm phù hợp để tự đầu tư đối với NĐT không chuyên. Thay vào đó, nhà đầu tư có thể xem xét gửi gắm tài sản của minh vào một (vài) quỹ đầu tư uy tín chuyên đầu tư vào trái phiếu, bởi những nhà Quản lý quỹ có chuyên môn và kinh nghiệm hơn trong việc này, giúp giảm thiểu rủi ro đáng kể.

04/05/2022

Bí quyết làm giàu

Aibert Eintein từng nói "Lãi kép là kỳ quan thứ 8 của thế giới, người hiểu, sẽ kiếm được từ nó, người không hiểu, sẽ phải trả nó".

Chúng tôi, thực ra, không hề có bí quyết làm giàu nào cả, chúng tôi cũng chưa đạt đến mức độ tự do tài chính theo tiêu chuẩn của cá nhân mình, cũng không cổ súy phải mua cổ phiếu, mua vàng hay mua gì để độc giả có thể nghỉ hưu sớm, chúng tôi chỉ đơn giản chia sẻ quan điểm của mình về việc làm thể nào để tích lũy tài sản 1 cách ổn định.

Để có thể trở nên "tự do" hơn, theo tôi chúng ta cần phải làm tốt cả 3 việc: (1) tăng thu nhập trong công việc, (2) tăng tỉ lệ tiết kiệm, (3) tăng đầu tư, cả ba việc này sẽ đều bổ trợ cho nhau mà không phải cứ cố gắng tăng 1 việc mà cũng có thể đạt được “tự do”. Chúng tôi sẽ giải thích ngay dưới đây:

(1) Tăng thu nhập: dễ hiểu thôi, sẽ giúp cho có cơ hội để tăng cả tuyệt đối lẫn tương đối của tiết kiệm

(2) Tăng tỉ lệ tiết kiệm: nguồn tiền tiết kiệm chính là nguồn vốn đề đầu tư. Ở đây, chúng tôi gặp phải nhiều trường hợp có kế hoạch hoàn toàn sai đó là tiết kiệm những gì còn lại sau chi tiêu , hay nói cách khác là nhiều người chi tiêu không có kế hoạch và không có 1 nguồn tiết kiệm ổn định. Việc không có kế hoạch không chỉ thiếu nguồn tiền ổn định để đầu tư, việc chi tiêu không có kế hoạch có thể dẫn đến trường hợp bội chi, rồi phải bán tài sản đi để trả nợ chi tiêu, gây áp lực về thanh khoản ngắn hạn đồng nghĩa với việc mức chịu đựng rủi ro kém đi.
Nói 1 chút về mức độ chịu đựng rủi ro (risk tolerance) thì gồm 2 yếu tố khả năng chịu rủi ro (ability to take risk) và mức độ sẵn sàng chịu độ rủi ro (willingness to take risk). Dù yếu tố thứ 2 nghiêng về tâm lý, yếu tố thứ 1 thì hoàn toàn có thể định lượng được 1 cách tương đối qua các con số.

Không chỉ tập trung vào việc tăng thu nhập và tiết kiệm, chúng ta cần phải có kế hoạch chi tiêu cho hợp lý nữa, nếu phần chi tiêu đã năm trong khoảng x % thu nhập của bạn, bạn sẽ không phải lo lắng về những biến động ngắn hạn nữa, thời gian đầu tư (time horizon) dài hơn, nhu cầu thanh khoản (liquidity needs) cũng thấp hơn, mức độ chịu đựng rủi ro cũng cao hơn, phần tích lũy sẽ ổn định hơn.

(3) Tăng đầu tư: nếu tiền tiết kiệm chỉ dành để gửi tiết kiệm mà không đầu tư, thì khả năng cao độc giả sẽ khó giàu được, độc giả vẫn cần phải phân bổ vào tài sản có tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng cao hơn như cổ phiếu, bất động sản.

Nhưng tỉ suất bao nhiêu là đủ? Chúng ta hãy quay lại câu nói về lãi kép ở đầu bài và xem ví dụ ở trong biểu đồ ở dưới. Giả sử mỗi năm độc giả chỉ đầu tư 36 triệu từ năm 25 tuổi (tương ứng tiết kiệm vỏn vẹn 3 triệu), đến năm 45 tuổi sẽ có 4 tỷ, 50 tuổi sẽ có 8 tỷ với tỉ suất sinh lời "chỉ" 15% của VNIndex, giả định số tiền đầu tư này theo chúng tôi là rất bảo thủ (conservative) và cũng chưa tính đến mức tăng của thu nhập.

Vậy cái khó ở đây, chúng tôi cho rằng là sự kỷ luật, kỷ luật về việc tập trung vào phát triển vào việc mình làm tốt để tăng thu nhập hàng tháng, kỷ luật về cân đối thu nhập/ chi tiêu/ tiết kiệm, kỷ luật về mục tiêu dài hạn, không phí phạm thời gian vào việc căn (timing) thị trường mà ngồi ngoài thị trường chờ đáy.

Độc giả nghĩ sao về chia sẻ của The Contrarian ở trên? Liệu rằng chúng ta có thể tập trung nghiêm túc hơn vào tích lũy dài hạn mà tránh xao nhãng bởi giao dịch ngắn hạn hay không?

27/04/2022

"Tôi yêu độ biến động"

Peter Lynch đã trả lời khi được hỏi rằng "Ông có lo ngại về độ biến động trong thị trường tài chính hiện giờ? Có nên làm gì đó để giảm độ biến động đi hay không?"

Trong sách giáo khoa tài chính, chúng ta được học về chọn tài sản nào đó có tỉ số (lợi nhuận kỳ vọng/ rủi ro) lớn, trong đó rủi ro được đo lường bằng độ biến động. Ở đây, chúng tôi sẽ thách thức sách giáo khoa và đồng ý với Peter Lynch ở điểm này. Hơn thế nữa, chúng tôi cũng cho rằng, độ biến động tiềm ẩn nhiều cơ hội.

Rủi ro trong đầu tư theo quan điểm của chúng tôi đó là chúng ta phân tích sai/ không hiểu đủ sâu về doanh nghiệp dẫn đến thực tế doanh nghiệp không làm ăn tốt như chúng ta nghĩ cuối cùng dẫn đến cổ phiếu của doanh nghiệp cũng sẽ không hấp dẫn, chứ không phải là biến động giá cổ phiếu lên xuống hàng ngày.

Tại sao sự biến động hàng ngày lại là rủi ro trong khi doanh nghiệp vẫn kinh doanh như bình thường, liệu cổ phiếu hôm nay tăng/ giảm 7% thì lợi nhuận của doanh nghiệp cũng tăng/ giảm 7%.

Hơn thế nữa, nếu cổ phiếu doanh nghiệp mà chúng tôi đưa ra quyết định đầu tư giảm sau khi chúng tôi giải ngân, chúng tôi còn mừng hơn nữa vì chúng tôi có thể mua doanh nghiệp tốt với giá rẻ hơn nữa. Hay như Warren Buffet từng nói về burger - món ăn ưa thích của ông, "Nếu burger giảm giá, tôi ăn nhiều burger hơn". Dù có yếu tố gì đi nữa, cứ mua "rẻ", chưa cần nói là rẻ hơn giá trị của doanh nghiệp, đã là an toàn hơn. Nếu độc giả muốn mua một doanh nghiệp đang có vốn hóa tại 20.000 tỷ chả hạn, giờ đây chỉ còn 15.000 tỷ, thì rõ ràng mua ở giá thấp sẽ an toàn hơn.

Cũng chính vì thế, chúng tôi tin rằng, độ biến động lớn thì sẽ tiềm ẩn cơ hội chứ không phải rủi ro là như vậy, ít nhất với 1 tư duy đầu tư dài hạn. Nếu giá cổ phiếu càng biến động mạnh do tâm lý tham lam rồi sợ hãi của các nhà đầu cơ ngắn hạn, chúng ta chỉ việc nhẫn nại ngồi ngoài những vòng xoáy tham lam - sợ hãi đó và "nhặt lên" những món hời mà họ để lại.

25/04/2022

Tại sao thị trường giảm?

Nói thật, chúng tôi không biết đâu. Vì thị trường gồm nhiều cổ phiếu, là cung cầu, chứ giá tăng giảm sao biết lý do được. Khi đã giảm xong rồi, việc đưa ra tin xấu để giải thích đều không có ý nghĩa, và luôn đúng. Nên độc giả không nên tìm lý do làm gì.

Nhân ngày thị trường giảm rất mạnh, chúng tôi thử làm 1 thống kê "vui" để độc giả tham khảo.

Từ năm 2010 đến nay, VNINDEX có 13 phiên giảm trên 4.5%, tương ứng với 1 số sự kiến lớn (ở đây chúng tôi cũng không nói rằng vì tin tức dưới khiến thị trường giảm) như sau:

Năm 2012: Thông tin liên quan đến CEO 1 ngân hàng lớn
Năm 2014: Rủi ro địa chính trị
Năm 2015: Trung Quốc phá giá nội tệ
Năm 2018: P/E VNINDEX ở khoảng 25 lần?
Năm 2020: COVID
Năm 2021: Chúng tôi ko nhớ ra tin xấu/ sự kiện xấu gì lúc đó?

Sau 13 phiên giảm mạnh, thì 8 phiên giao dịch tương ứng ngay sau đó thị trường tăng, nếu kéo dài hơn đến 90 phiên, thì 11 khoảng thời gian là tăng, trong đó chỉ có năm 2012 là thị trường giảm tiếp hơn 3%, còn 2017 thì chỉ giảm chưa đến 1%.

Ở trên là thống kê "vui" trong 1 ngày giao dịch khá căng thẳng cho các nhà đầu tư, tuy nhiên, chúng tôi không phím độc giả mua hay bán. Thị trường tăng hay giảm ngày mai, không ai biết cả, nhưng khi ở các điểm cực "extreme", khi mà tưởng chừng như thị trường không thể tìm được "đáy", theo chúng tôi, lại nên là thời điểm ra quyết định dễ nhất.

Xin quote lại châm ngôn của chúng tôi đó là "Good investing is inherently contrarian". Còn các độc giả nghĩ sao?

20/04/2022

Thanh khoản thấp thì sao và Thị trường thì biết cái gì?

Trong những ngày gần đây, chúng ta chắc hẳn đã gặp phải rất nhiều bài báo nói về việc thanh khoản thị trường “teo tóp”, rồi thị trường đã giảm 100 điểm trong mấy ngày,… nghe chừng rất nhiều “tin xấu”. Nhưng liệu rằng thanh khoản thị trường thanh khoản thấp, rồi dòng tiền yếu, liệu rằng có thực sự là xấu? Hay chỉ là độc giả đang bị đánh lừa bởi truyền thông, bởi các thông tin sai lệch?

Trong buổi Họp cổ đông năm 2004, cụ Charlie Munger nói rằng “Thanh khoản của cổ phiếu, cái mà được dạy nhiều trong sách vở, phần lớn là vớ vẩn. GNP của Mỹ đã tăng trưởng ở một tỉ lệ rất tốt, rất lâu trước khi chúng ta có 1 thị trường cổ phiếu thanh khoản cao. Tôi không hiểu tại sao người ta có ý nghĩa ngu ngốc đấy. Thanh khoản khiến cho những pha tăng trưởng nóng (crazy booms), và mang lại nhiều vấn đề. Nước Anh đã cấm giao dịch cổ phiếu cả thập kỷ sau khủng hoảng của Công ty South Sea và Nước Anh vẫn rất ổn trong thời gian đó dù “không có” thị trường cổ phiếu”

Thanh khoản cao, thực chất chỉ là có nhiều người muốn mua/ bán mà thôi, điều này không hề phản ánh gì cả về giá trị nội tại của doanh nghiệp. Hơn thế nữa, thanh khoản đó, nếu so sánh với vốn hóa của toàn bộ doanh nghiệp, thực sự là quá bé, chắc khó có thể đạt đến mức 10% vốn hóa, vậy, chỉ có bằng đó giá trị giao dịch để quyết định vốn hóa của các doanh nghiệp, hay có nhiều người cho rằng Thị trường luôn đúng, đừng cãi lại thị trường liệu có đúng không?

Ông Li Lu, người được mệnh danh là Warren Buffet của Trung Quốc nói rằng, “Thị trường là để phục vụ chúng ta, chứ không phải bảo chúng ta phải làm gì”. Quả thực là như vậy, nếu thị trường luôn đúng, lúc tăng cũng đúng mà lúc giảm cũng đúng? Giá thị trường, thực tế chỉ đơn giản là kết quả của cung cầu, của tâm lý tham lam và sợ hãi, cái này để phân tích thì quá khó, ai nói biết thị trường thế nào, chắc như đinh đóng cột mai tăng/ kia giảm, thì chỉ có mà bốc phét. Biết trước đã giàu!

Nếu nói 1 cách tương đối, thì phân tích doanh nghiệp xem lợi thế của nó là gì, tiềm năng ra sao còn dễ hơn việc ngồi đoán xem giá hôm nay, ngày mai, ngày kia như nào, liệu rằng đã đáy hay chưa. Giá trị của doanh nghiệp không thể đảo ngược, hay đơn giản là thay đổi theo ngày, theo tuần, theo tháng, thậm chỉ là nửa hay 1 năm. Giá trị của doanh nghiệp thế nào thì chúng ta phải đánh giá về hoạt động kinh doanh của nó, chứ không phải là thị giá của cổ phiếu giao dịch hàng ngày, nếu giá cổ phiếu FPT trần thì có nghĩa là hôm nay lợi nhuận FPT tăng 7% hoặc tăng gần như thế? Nếu chưa đủ chứng minh, thì độc giả hay xem giá của hoa Tu-líp ở Hà Lan vào thời kỳ khủng hoảng, hay giá của những chậu Lan đột biến để thấy việc phân tích giá thực sự là vô nghĩa.

Kết luận mà chúng tôi muốn gửi đến độc giả là, hãy làm bài tập về nhà, nếu muốn tự đầu tư hãy nghiên cứu thật kỹ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nếu thấy rằng doanh nghiệp đó tiềm năng trong nhiều năm tới, với giá hiện tại là rẻ rồi, hấp dẫn rồi, hãy mua nó và tắt bảng điện đi, đừng nhìn ngắm nó nữa mà lo sợ vẩn vơ. Nếu không đủ khả năng, cũng như thời gian để nghiên cứu chuyên sâu, hãy gửi quỹ, định kỳ, cũng đừng lo phải đoán bắt đáy hay bán đỉnh, một lần nữa phải nhắc lại, là việc hoàn toàn vô nghĩa!

Thanh khoản thấp cũng không sợ, thị trường cũng chẳng biết gì hơn bạn đâu, đừng tin nó!

The Contrarian

09/06/2022

26/05/2022

18/05/2022

11/05/2022

06/05/2022

04/05/2022

27/04/2022

25/04/2022

20/04/2022

Address

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category