23/02/2023
Nguồn gốc Thẻ tín dụng
TẤM THẺ KỲ DIỆU
Thẻ tín dụng đã được đề cập trong tiểu thuyết từ lâu trước khi xuất hiện trong nền kinh tế thế kỷ 20. Khái niệm này đã được phát triển hoàn chỉnh vào năm 1888 trong một cuốn tiểu thuyết giả tưởng của nhà báo Edward Bellamy, một người ủng hộ nhiệt tình triết lý dân tuý ở thời đại của ông. Trong Looking Backward: 2000 - 1887 (tạm dịch: Nhìn về phía sau: 2000 - 1887), Bellamy đã kể câu chuyện về một người đàn ông ngủ gục vào ngày 30 tháng 5 năm 1887 và tỉnh dậy 113 năm 4 tháng sau đó, tức ngày 30 tháng 9 năm 2000. Ở nước Mỹ giả tưởng vào thế kỷ 21, Bellamy mô tả một “đội quân công nghiệp” lớn sản xuất mọi thứ người ta cần, nhưng họ làm vậy chỉ vì mong muốn phục vụ nhân loại chứ không vì thu nhập. Không có tiền xu, tiền giấy hay bất cứ các loại tiền tệ khác từng lưu hành, và cũng không có mua bán gì cả. Thay vào đó, họ chuyển sang các tài khoản bằng “thẻ tín dụng bìa cứng” phát hành cho mọi cư dân và được sử dụng để có được tất cả những hàng hoá cần thiết tại các kho trung tâm.
Thật kỳ lạ, khi nghĩ đến việc thẻ tín dụng thực sự trở thành một công cụ tài chính của các ngân hàng tư bản kinh doanh trong thế kỷ 20, thẻ tín dụng giả tưởng của Bellamy đã được phát hành trong một xã hội hậu tư bản để được chính phủ phân phối toàn bộ hàng hoá. Mỗi người nhận được một phần tiền nhất định dựa trên tổng sản lượng của quốc gia trong năm trước, nhưng vì tất cả thẻ tín dụng đều được cá nhân hoá, nên công dân không thể trao đổi chúng, không thể sử dụng chúng để thanh toán cho những hàng hoá không phải do chính phủ phân phối hoặc dùng chúng để tích luỹ tiết kiệm từ năm này sang năm khác. Ở nước Mỹ thế kỷ 21 của Bellamy, thẻ tín dụng đóng vai trò là một thiết bị thanh toán dễ dàng trong một thế giới nơi mọi người không còn mua và bán hàng hoá mà chính phủ đã thay thế thị trường. Tiền không còn có giá trị bằng vàng, bạc hay bất kỳ hàng hoá nào khác. Nó đã trở thành “một biểu tượng đại số đơn thuần để so sánh giá trị các sản phẩm với nhau”.
Thực tế trong thế kỷ 20, ô tô đã tạo ra những chiếc thẻ tín dụng đầu tiên. Bắt nguồn bằng việc ô tô chở thương gia đến những vùng đất mới, nơi họ không có sẵn những mối quan hệ cá nhân với các thương gia khác và có thể họ không phải lúc nào cũng mang theo sẵn lượng tiền mặt cần thiết để đổ xăng, thay dầu và sửa chữa thường xuyên mà những chiếc ô tô thời kỳ đầu cần phải làm. Để giải quyết vấn đề đó và tạo ra sự trung thành của khách hàng, các công ty dầu mỏ bắt đầu phát hành thẻ tín dụng riêng, dùng để mua sản phẩm của họ bởi bất kỳ ai mang chúng. Ngay sau đó, bắt chước các công ty dầu khí, các chuỗi cửa hàng lớn cũng bắt đầu phát hành thẻ tín dụng của riêng họ.
Năm 1950, Diners Club đã ra mắt thẻ tính tiền hiện đại đầu tiên. Chiếc thẻ tín dụng này đã được chấp nhận ở 27 nhà hàng cao cấp trên cả nước và chủ yếu do các doanh nhân giàu có sử dụng như một cách thức thuận tiện để tính phí đi lại và giải trí liên quan đến kinh doanh. Thẻ được thiết kế để cấp mức tín dụng như là một phần trong kế hoạch do Frank McNamara của Tập đoàn Tín Dụng Hamilton New York thực hiện. Các thẻ Diners Club đầu tiên chỉ đơn thuần là một tấm bìa cứng, một mặt là tên khách hàng, mặt kia là danh sách các nhà hàng thành viên. Năm 1955, Diners Club chuyển sang thẻ nhựa, từ đó tạo ra một xu hướng tiền tệ mới.
Ngân hàng Hoà Kỳ (Bank of America) giới thiệu BankAmericard, một phiên bản thẻ tín dụng ngân hàng vào năm 1958, và nhờ có phạm vi hoạt động là toàn bộ tiểu bang California, nó nhanh chóng trở thành tấm thẻ được biết đến rộng rãi nhất nước. Chẳng bao lâu sau các ngân hàng khác vốn quá nhỏ để phát hành thẻ riêng đã tham gia hệ thống BankAmericard. Năm 1976, BankAmericard đổi tên thành Visa. Vào giữa thập niêm 1990, Visa trở thành thẻ tín dụng phổ biến nhất được sử dụng, với gần 400 triệu thẻ được lưu hành trên toàn thế giới để sử dụng tại 12 triệu điểm kinh doanh.
Trong khi đó, Ngân hàng Barclays ở Anh Quốc nối bước với Barclaycard vào năm 1966, và vào năm 1967, City Bank (tiền thân của Citibank) của New York giới thiệu Everything Card, một loại thẻ tín dụng bằng nhựa cho phép các khách hàng gửi tiền ưu tiên có hồ sơ tài chính tốt nhất trả tiền mua sắm dù họ có đủ tiền trong tài khoản ngân hàng hay không. Hai năm sau, thẻ này đã trở thành MasterCharge và cuối cùng, đơn giản là Master Card.
Thẻ tín dụng mở rộng tín dụng, nhưng nó cũng loại bỏ yếu tố cá nhân. Với một khoản phí, công ty thẻ tín dụng giờ đây nhận trách nhiệm và rủi ro trong việc đánh giá uy tín tín dụng của khách hàng. Sự lan rộng của thẻ tín dụng bắt đầu từ thập niên 1960 đã mang lại những thay đổi lớn trong việc mua sắm cũng như cách thức thanh toán của người chi tiêu. Thẻ tín dụng đã giải phóng tiền khỏi những ràng buộc tạm thời bằng cách cho phép người ta sử dụng tiền mà họ chưa kiếm hoặc chưa nhận được nhưng dự kiến sẽ có được trong tương lai.
Bằng cách dựa trên thu nhập dự kiến, một chủ thẻ đã tạo ra tiền chỉ bằng cách mua một cái gì đó. Giả sử bạn mua một chiếc áo choàng trị giá 100 dollar, điều đó làm tăng doanh số của cửa hàng ngày hôm đó và nhờ vậy làm tăng thêm 100 dollar cho thị trường. Đối với cửa hàng, thu nhập từ việc bán áo là như nhau cho dù khách hàng có tiền trong ngân hàng hay không. Tuy nhiên, nhà sản xuất sẽ nhận được tiền hàng, nhân viên bán hàng nhận được hoa hồng, chính phủ nhận được các khoản thuế, cửa hàng nhận được lợi nhuận và khách hàng thì nhận được thứ mình cần. Về bản chất, việc mua hàng đã tạo ra tiền bằng cách cho mượn tiền của tương lai và gửi vào thị trường của hiện tại. Với một tấm thẻ có giá trị thanh toán (dư nợ) lên đến 5.000 dollar hoặc thậm chí 10.000 dollar, người tiêu dùng có thể chọn tạo ra bất kỳ khoản tiền nào lên đến con số đó, hoặc chọn không tạo ra gì cả bằng cách không sử dụng thẻ. Thẻ tín dụng đẩy mạnh mua sắm, và do đó, cũng đẩy mạnh sản xuất và dịch vụ.
Nguồn: The History of Money - Jack Weatherford
