30/11/2023
IS WINTER COMING (TO THE MARKET)?
Mặc dù tôi được hỏi khá nhiều nhưng bản thân cũng là người chỉ tin vào dữ liệu khách quan nên không dám đưa ra nhận định khi chưa có đủ cơ sở để kết luận. Vậy nên tôi đã chạy một loạt "hypothesis tests" để xem thị trường hiện tại và giai đoạn b**g bóng dotcom 1999-2000 có tương đồng không. Tôi lấy thị trường Mỹ làm sample vì đa phần các thị trường đều "đồng pha" với thị trường Mỹ.
Tạm gọi nôm na giả thuyết 0 (null hypothesis) là những gì xảy ra năm 1999-2000 sẽ lặp lại vào giai đoạn hiện tại 2020-2021, giả thuyết 1 (alternative hypothesis) là nó sẽ không lặp lại. Và kết quả thực sự đáng lo ngại: với độ tin cậy 95%, tất cả các p-value của 3 test tôi tiến hành đều lớn một cách "significant", hiểu đơn giản là giả thuyết 0 không những không thể bị phủ nhận, mà nó còn có khả năng cao sẽ xảy ra. 3 test này tập trung 3 khía cạnh:
- số lượng các công ty Tech IPO,
- số lượng thương vụ IPO chứng kiến mức tăng giá ít nhất gấp đôi ngay ngày đầu chào bán
- số lượng các công ty IPO với lợi nhuận âm (negative earning)
Các chuyên gia có thể nói đúng, nói sai, nhưng số liệu thì không biết nói dối. Vậy nên chúng ta cần chuẩn bị tinh thần rồi. Cuôi tuần vừa qua YC cũng gửi email tới tất cả các founders trong portfolio nhấn mạnh về việc cần chuẩn bị cho "economic downturn" và nguyên tắc số 1 cần ghim trong đầu là phải sống sót.
Lời khuyên hiện tại (dành cho startups và những ai đang đầu tư):
- Cash is king (còn tiền thì sẽ luôn có cơ hội)
- Cuộc khủng hoảng, suy thoái nào cũng có "2 sides", sẽ có những người biết nắm bắt cơ hội và "giàu lên", sẽ có những người phải rời bỏ cuộc chơi, việc của chúng ta là chọn đúng side
- Chúng ta sẽ không bao giờ biết đâu là đỉnh, đâu là đáy khi chưa đi qua nó, nên đừng bao giờ hy vọng mua đáy, bán đỉnh. Nếu làm được thì là bạn may mắn thôi.
