09/07/2023
“Cắt lỗ” – công việc mà bất cứ một nhà đầu tư chứng khoán nào cũng đều không muốn phải thực hiện. Tuy nhiên, nếu không hành động dứt khoát việc thị trường đi ngược với suy đoán có thể khi thành quả đầu tư trong ngắn hạn của bạn tan thành mây khói.
Hiểu được nguyên nhân vì sao cần phải “cắt lỗ” và thực hiện “cắt lỗ” sao cho hợp lý sẽ là bước đầu tiên giúp bạn vượt qua nỗi sợ của bản thân.
Mọi khoản thua lỗ 50% đều bắt đầu tư những khoản lỗ 20%, và những khoản thua lỗ 20% đều bắt đầu tư những khoản lỗ 10%. Tại sao nhà đầu tư thường gặp khó khăn khi đưa ra quyết định “cắt lỗ” ?
- Tâm lý “chưa bán là chưa lỗ”: Đây là tâm lý rất dễ tìm thấy ở các nhà đầu tư mới và thiếu kỉ luật. Không phải bạn bán ra khiến bạn bị lỗ mà thực tế bạn đã bị lỗ rồi. Nếu bạn nghĩ bạn chưa thua lỗ chừng nào bạn còn chưa bán cổ phiếu là bạn đang tự lừa dối mình.
- Không thể chấp nhận sai lầm của bản thân: Việc tự tin thái quá về bản thân chính là nguyên nhân khiến các nhà đầu tư thua lỗ nặng. Chỉ với vài lần chốt lãi, họ đã quên đi việc cực kỳ quan trọng là phải cắt lỗ khi cần thiết. Những nhà đầu tư này luôn giữ quan điểm lựa chọn của mình luôn chính xác và chắc chắn giá cổ phiếu sẽ tăng trở lại. Điều này khiến họ không thể xoay vốn để tìm cơ hội tốt hơn.
Bernard Baruch, một chuyên viên thị trường chứng khoán ở Phố Wall và là cố vấn tin cậy của nhiều đời tổng thống Hoa Kỳ, từng phát biểu: "Nếu một nhà đầu tư dự đoán đúng phân nửa số trường hợp là anh ta đã đạt tới một đẳng cấp trung bình xuất sắc. Ngay cả chỉ cần đoán đúng 3 hoặc 4 hoặc trên 10 trường hợp cũng có thể đem lại cho anh ta cả một gia tài nếu anh ta biết nhanh chóng cắt giảm những khoản thua lỗ ngay khi phát hiện ra mình sai".
Như bạn có thể thấy, ngay cả những nhà đầu tư thành công nhất cũng có lúc phạm sai lầm. Những quyết định không chính xác sẽ dẫn tới sự thua lỗ, và một số thua lỗ có thể trở nên vô cùng tồi tệ nếu bạn thiếu kỷ luật và thận trọng. Không cần biết bạn khôn ngoan tới mức nào, chỉ số IQ hoặc trình độ học vấn của bạn cao đến đâu, nguồn thông tin của bạn chính xác như thế nào, hay sự phân tích của bạn hợp lý cách mấy, chắc chắn bạn sẽ không thể đúng trong tất cả trường hợp. Thực tế có lẽ bạn chỉ đúng trong không tới phân nửa số trường hợp. Bạn cần phải hiểu và chấp nhận rằng quy luật số một của một nhà đầu tư cá nhân thành công là luôn luôn cắt giảm và giới hạn mọi khoản thua lỗ.
Toàn bộ bí quyết để thành công lớn trên thị trường chứng khoán không phải là đúng trong mọi trường hợp mà là phải giảm thiểu tổn thất khi bạn sai. Bạn phải nhận ra lúc nào mình có thể đã sai và bán ra một cách không do dự để cắt giảm mọi khoản thua lỗ của bạn.
Vậy “cắt lỗ” thế nào cho đúng?
Trên thực tế, không có một quy tắc cụ thể nào quy định mức thua lỗ cho nhà đầu tư cả. Mỗi cá nhân là một chủ thế có tính cách, tư duy, tính kiên nhẫn cũng như sức chịu đựng khác nhau. Và hơn hết việc xác định mức cắt lỗ phụ thuộc nhiều vào lý do bạn mua cổ phiếu và dòng tiền để bù đắp khoản thua lỗ đó.
Một số nguyên tắc cắt lỗ thường thấy trên thị trường
1. Cắt lỗ 7%-8%
Mức cắt lỗ này thường được nhiều nhà đầu tư áp dụng. Nó xuất phát từ lời khuyên của William O’Neil - nhà đầu tư nổi tiếng với phương pháp CANSLIM.
“Luôn giới hạn mức thua lỗ tối đa 7 – 8% so với giá mua vào, không có ngoại lệ”
Theo ông, nếu bạn cắt lỗ những khoản đầu tư ở mức 7% – 8% và bán một cổ phiếu khi nó tăng giá 25%, như vậy bạn chỉ cần quyết định đúng 1 lần trong khi bạn được phép phạm sai lầm đến 3 lần, mà không rơi vào tình trạng rắc rối.
William O’Neil cũng tiết lộ 1 bí quyết thành công, đó là: Nếu bạn sử dụng biểu đồ kỹ thuật để xác định điểm mua bán, việc bạn “mua khi nó vừa vươn lên từ một nền tảng giá ổn định thì cổ phiếu của bạn sẽ hiếm khi rơi xuống 8% so với điểm mua đúng”.
2. Cắt lỗ theo chỉ báo kỹ thuật
Hiện nay, có hàng nghìn công cụ phân tích kỹ thuật giúp nhà đầu tư tối ưu hóa được vị thế mua và vị thế bán. Hôm nay tôi sẽ giới thiệu với bạn 2 công cụ đơn giản nhất mà mọi nhà đầu tư có thể áp dụng:
- Đường trung bình động:
Một trong những chỉ báo phổ biến nhất là khi cổ phiếu chạm đường trung bình động. Loại chỉ báo này được xem như các vùng hỗ trợ và kháng cự để ước lượng mức cân bằng của tâm lý thị trường và xác định xu hướng thị trường. Khi giá cổ phiếu giảm quá những đường hỗ trợ này, tùy vào khả năng chịu rủi ro hãy cân nhắc bán cổ phiếu. Các đường trung bình động thường được dùng là:
+ MA 20: Là đường giá trung bình động của cổ phiếu trong 20 ngày.
+ MA 50: Là đường giá trung bình động của cổ phiếu trong 50 ngày.
+ MA 100: Là đường giá trung bình động của cổ phiếu trong 100 ngày.
Các mức hỗ trợ sẽ mạnh dần theo thứ tự MA20, MA50, MA100.
- Fibonacci:
Fibonacci là công cụ phân tích kỹ thuật được giới đầu tư đánh giá là có khả năng chính xác cao. Fibonacci là dãy số vàng tỉ lệ vàng, qua nghiên cứu của Carolyn Boroden, dãy số này được áp dụng và mang đến hiệu quả thần kỳ cho nhà đầu tư.
Fibonacci hồi quy có các mốc quan trọng là: 0.382, 0.5, 0.618, 0.786. Các vùng số này đóng vai trò là vùng kháng cự và hỗ trợ cho sự tăng giảm của giá cả. Các vùng hỗ trợ và kháng cự sẽ mạnh dần theo thứ tự: 0.382, 0.5, 0.618, 0.786.
Nếu bạn là nhà đầu tư ngắn hạn, mức 0.236 và 0.382 sẽ là mức Fibo lý tưởng để cắt lỗ. Nếu là đầu tư trung hạn mức 0.5 và 0.786 là mức lý tưởng để tăng tỷ trọng cổ phiếu.
Vậy nên hãy hành động ngay để loại bỏ những sai lầm. Hãy coi những khoản thua lỗ nhỏ là khoản tiền bảo hiểm phải chăng mà bạn mua trên thị trường chứng khoán. Thậm chí, trong rất nhiều trường hợp, cổ phiếu tăng giá ngay sau khi bạn bán ra, thì bạn cũng không việc gì phải tiếc nuối. Vì mục đích cuối cùng của bạn là giữ thua lỗ ở mức an toàn, và vì thế bạn sẽ vẫn còn tiền để đầu tư vào những cơ hội mới, tốt hơn trên thị trường.