07/03/2026
Geopolitics, Global Inflation and the New Multipolar World
Jisu Queen phỏng vấn Viktor Atlas về BRICS, de-dollarization và tương lai của trật tự kinh tế toàn cầu
Trong vài năm gần đây, những cụm từ như geopolitical tensions, global inflation crisis, BRICS currency, de-dollarization và new world order liên tục xuất hiện trên các trang tin tài chính quốc tế.
Từ đại dịch Covid-19, chiến tranh khu vực, khủng hoảng năng lượng cho đến sự cạnh tranh công nghệ giữa các siêu cường, nhiều nhà quan sát tin rằng thế giới đang bước vào một chu kỳ tái cấu trúc quyền lực toàn cầu.
Liệu những biến động hiện nay chỉ là các cú sốc kinh tế riêng lẻ, hay đó là biểu hiện của một cuộc cạnh tranh địa chính trị lớn hơn đang định hình lại hệ thống tài chính thế giới?
Trong cuộc phỏng vấn đặc biệt với chuyên trang kinh tế Global Insight, nữ nhà báo tài chính Jisu Queen đã trò chuyện cùng nhà nghiên cứu địa chính trị Viktor Atlas để phân tích những lực lượng đang làm thay đổi trật tự kinh tế toàn cầu.
⸻
“Sau Covid, thế giới dường như bước vào một chu kỳ bất ổn mới”
Jisu Queen:
Trong vài năm qua, thế giới chứng kiến lạm phát cao, chiến tranh khu vực, căng thẳng thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn. Một số nhà phân tích cho rằng đây không phải là các khủng hoảng riêng lẻ mà là dấu hiệu của một giai đoạn tái cấu trúc địa chính trị. Ông có đồng ý với nhận định đó không?
Viktor Atlas:
Ở góc nhìn vĩ mô, những gì đang xảy ra có thể được hiểu như một giai đoạn chuyển đổi của hệ thống kinh tế toàn cầu.
Sau đại dịch, nhiều nền kinh tế rơi vào trạng thái rất đặc biệt:
• lạm phát toàn cầu tăng mạnh
• chi phí năng lượng và sản xuất leo thang
• tăng trưởng kinh tế chậm lại
Khi những yếu tố này kết hợp với xung đột địa chính trị và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, chúng có thể tạo ra một môi trường kinh tế giống với stagflation – đình lạm.
Đây là một trong những bối cảnh khó khăn nhất đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại và sản xuất.
⸻
“Vai trò của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu”
Jisu Queen:
Một chủ đề đang được thảo luận rộng rãi là xu hướng de-dollarization. Nhiều quốc gia đang tìm cách giảm phụ thuộc vào United States Dollar trong thương mại và dự trữ. Điều này có thực sự đe dọa hệ thống tài chính hiện tại không?
Viktor Atlas:
Trong hơn bảy thập kỷ qua, USD đã đóng vai trò trung tâm của hệ thống tài chính quốc tế.
Phần lớn:
• giao dịch thương mại toàn cầu
• giao dịch năng lượng
• dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương
đều được định giá bằng USD.
Điều này mang lại cho Mỹ một lợi thế chiến lược rất lớn. Nó giúp Washington duy trì ảnh hưởng tài chính và kinh tế vượt xa quy mô thực của nền kinh tế.
Vì vậy, khi các quốc gia – đặc biệt là nhóm BRICS – bắt đầu thảo luận về một hệ thống thanh toán hoặc đồng tiền dự trữ mới, điều đó có ý nghĩa không chỉ về kinh tế mà còn về địa chính trị.
⸻
“Cạnh tranh Mỹ – Trung đang định hình kinh tế toàn cầu”
Jisu Queen:
Nhiều nhà phân tích cho rằng trục chính của địa chính trị thế kỷ 21 là cạnh tranh giữa Mỹ và China. Cuộc cạnh tranh này ảnh hưởng thế nào đến kinh tế toàn cầu?
Viktor Atlas:
Trong ba thập kỷ qua, Trung Quốc trở thành trung tâm sản xuất của thế giới nhờ vào quá trình toàn cầu hóa.
Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đang chứng kiến nhiều thay đổi lớn:
• cạnh tranh công nghệ giữa các cường quốc
• dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu
• các hạn chế về xuất khẩu công nghệ
Nếu nhu cầu toàn cầu suy yếu trong khi chi phí sản xuất tăng, mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu sẽ chịu áp lực đáng kể.
Điều này không có nghĩa Trung Quốc sẽ suy yếu nhanh chóng, nhưng rõ ràng môi trường kinh tế toàn cầu đang trở nên phức tạp hơn nhiều so với giai đoạn toàn cầu hóa trước đây.
⸻
“Nga và bài toán cân bằng chiến lược”
Jisu Queen:
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các khối, vai trò của Russia có thể thay đổi như thế nào?
Viktor Atlas:
Nga là một cường quốc năng lượng và quân sự với vị trí địa chiến lược quan trọng.
Trong lịch sử, các liên minh giữa các cường quốc thường dựa trên lợi ích hơn là sự gắn bó lâu dài. Nga sẽ luôn tìm cách duy trì không gian chiến lược độc lập của mình.
Trong địa chính trị, một nguyên tắc khá phổ biến là các cường quốc thường cố gắng ngăn hai đối thủ lớn liên minh quá chặt chẽ. Điều này từng xảy ra nhiều lần trong lịch sử.
⸻
“Ấn Độ – nhân tố có thể thay đổi cán cân quyền lực”
Jisu Queen:
Một số nhà quan sát cho rằng India có thể trở thành một cực quyền lực mới trong trật tự thế giới. Ông đánh giá thế nào?
Viktor Atlas:
Ấn Độ có thể là một trong những quốc gia quan trọng nhất trong trật tự quốc tế mới.
New Delhi đang theo đuổi một chiến lược rất linh hoạt:
• hợp tác công nghệ và an ninh với phương Tây
• duy trì quan hệ kinh tế với Nga
• đồng thời mở rộng ảnh hưởng tại các nền kinh tế đang phát triển.
Với dân số hơn 1,4 tỷ người và nền kinh tế tăng trưởng nhanh, Ấn Độ có tiềm năng trở thành một trung tâm quyền lực độc lập trong hệ thống đa cực.
⸻
“Nhật Bản và Hàn Quốc – trụ cột công nghệ của châu Á”
Jisu Queen:
Còn vai trò của Japan và South Korea thì sao?
Viktor Atlas:
Hai quốc gia này là những nền kinh tế công nghệ hàng đầu thế giới.
Từ bán dẫn, robot cho tới công nghệ vật liệu, Nhật Bản và Hàn Quốc đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong chiến lược kinh tế và an ninh của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, họ là các đối tác then chốt giúp duy trì cân bằng quyền lực trong khu vực.
⸻
“Thế giới đang bước vào kỷ nguyên đa cực”
Jisu Queen:
Nếu nhìn tổng thể, ông nghĩ trật tự thế giới trong thập kỷ tới sẽ như thế nào?
Viktor Atlas:
Chúng ta có thể đang bước vào một giai đoạn mà nhiều nhà phân tích gọi là multipolar world – thế giới đa cực.
Thay vì một hệ thống toàn cầu hóa thống nhất, thế giới có thể hình thành nhiều trung tâm quyền lực:
• khối phương Tây với Mỹ và các đồng minh công nghệ
• Trung Quốc và mạng lưới kinh tế của họ
• các cường quốc trung gian như Ấn Độ và nhiều nền kinh tế mới nổi.
Trong hệ thống đó, cạnh tranh sẽ diễn ra không chỉ về quân sự mà còn về công nghệ, tài chính, năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.
⸻
“Nhà đầu tư nên nhìn thế giới mới như thế nào?”
Jisu Queen:
Cuối cùng, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, các nhà đầu tư nên chú ý điều gì?
Viktor Atlas:
Trong lịch sử, những giai đoạn bất ổn địa chính trị thường khiến dòng vốn tìm đến các tài sản trú ẩn như Gold và Silver.
Nhưng điều quan trọng hơn là hiểu rằng thế giới đang bước vào một chu kỳ chuyển đổi dài hạn.
Những thay đổi về công nghệ, năng lượng và địa chính trị sẽ định hình thị trường tài chính toàn cầu trong nhiều năm tới.
Những nhà đầu tư hiểu được các xu hướng lớn đó sẽ có lợi thế trong việc thích nghi với trật tự kinh tế mới.
