04/09/2026
Dự luật "ROAD to Housing": Con đường mới hay ngõ cụt cho giấc mơ sở hữu nhà?
Dự luật 21st Century ROAD to Housing Act nghe cái tên thì rất kêu, giống như một "con đường" dẫn đến việc sở hữu nhà dễ dàng hơn. Mục đích của những người viết ra nó là muốn ngăn các công ty lớn "gom" hết nhà, để dành chỗ cho những người dân bình thường mua nhà để ở. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ vào cách nó hoạt động, em thấy có những điểm rất dễ gây tác dụng ngược, làm cho việc thuê hay mua nhà sau này thậm chí còn khó khăn và đắt đỏ hơn cho anh chị.
Điểm gây lo ngại nhất là quy định "phải bán nhà trong vòng 7 năm". Hãy tưởng tượng một công ty bỏ tiền ra xây một khu phố toàn nhà đẹp để cho thuê chuyên nghiệp. Theo luật mới này, cứ sau 7 năm là họ phải bán sạch số nhà đó cho cá nhân. Nghe thì có vẻ hay vì có thêm nhà để mua, nhưng thực tế là chẳng ai muốn bỏ tiền tỷ ra xây dựng nếu biết chắc mình bị ép phải bán đi vào lúc mình không muốn. Khi các công ty thấy khó ăn, họ sẽ ngừng xây nhà mới. Mà anh chị biết rồi đó, khi nhà không được xây thêm mà người cần ở vẫn tăng, thì giá nhà và giá thuê chỉ có nước "bay cao, bay xa" thôi.
Nhiều người hay đổ lỗi cho các tập đoàn lớn là nguyên nhân làm giá nhà tăng vọt. Nhưng thực tế, số lượng nhà mà các công ty này nắm giữ chỉ chiếm chưa tới 1% tổng số nhà tại Mỹ. Nó giống như việc mình bị bệnh nặng nhưng lại chỉ lo chữa một vết trầy nhỏ xíu ngoài da vậy. Vấn đề thực sự là chúng ta đang quá thiếu nhà để ở. Việc ngăn cản các công ty lớn xây nhà hay mua nhà không giúp nhà rẻ đi bao nhiêu, mà còn làm giảm bớt lựa chọn cho những gia đình chưa đủ tiền mua nhưng muốn thuê một căn nhà có sân vườn, gần trường tốt cho con cái đi học.
Nếu dự luật này đi vào đời sống, người thuê nhà sẽ là những người "lãnh đủ" đầu tiên. Khi nguồn cung nhà thuê ít đi, các chủ nhà sẽ có cớ để tăng giá. Những gia đình đang ở yên ổn trong các khu nhà thuê chuyên nghiệp có thể bị buộc phải dọn đi vì chủ nhà bị ép phải bán căn nhà đó theo luật. Sự xáo trộn này không chỉ làm khổ các gia đình mà còn làm mất đi tính ổn định của khu dân cư.
Thay vì tìm cách cấm đoán hay ép buộc, cách tốt nhất để nhà rẻ hơn là làm sao để xây nhà được nhiều hơn, nhanh hơn và chi phí thấp hơn. Việc dùng các mệnh lệnh hành chính để ép thị trường đôi khi chỉ giải quyết được cái ngọn, còn cái gốc là thiếu nhà thì vẫn còn đó. Em nghĩ rằng nếu không ưu tiên việc xây thêm nhà, thì dù có cấm ai mua đi chăng nữa, ước mơ có một căn nhà giá rẻ của người dân vẫn sẽ còn rất xa vời.
