09/04/2026
HİZMET SATIN ALMA SÜREÇLERİNDE İŞÇİLİK ALACAKLARI VE MÜTESELSİL SORUMLULUK
Toplu yapı ve site yönetimlerinde hizmetlerin dış kaynak kullanımı yoluyla temin edilmesi, operasyonel verimlilik sağlamakla birlikte, iş hukuku bakımından önemli sorumluluk alanlarını da beraberinde getirmektedir. Özellikle site yönetimlerinin, hizmet sağlayıcı firmaların personeline karşı üstlendiği sorumluluk, uygulamada çoğu zaman yeterince öngörülememekte ve ciddi mali sonuçlara yol açmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca; bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin işlerde iş alan ve kendi işçilerini çalıştıran kişi “alt işveren” olarak tanımlanmakta; bu durumda işin yürütüldüğü organizasyonun sahibi olan taraf ise “asıl işveren” olarak kabul edilmektedir. Bu ilişkinin en kritik sonucu, asıl işverenin, alt işveren işçilerinin işçilik alacaklarından müteselsil sorumlu tutulmasıdır. Bu sorumluluk, sözleşmeye dayalı değil; doğrudan kanundan kaynaklanan bir yükümlülüktür ve işçinin korunması ilkesine dayanır.
Müteselsil sorumluluk; işçiye seçimlik bir hak tanımakta olup işçi alacağını doğrudan asıl işverenden talep edebilmektedir. Bu kapsamda site yönetimleri; Ücret alacakları, Fazla çalışma ücretleri, Yıllık izin alacakları ve Kıdem ve ihbar tazminatları gibi temel işçilik alacaklarından sorumlu tutulabilmektedir. Dolayısıyla site yönetiminin “bilgisi yoktu” veya “firma sorumluydu” şeklindeki savunmaları hukuki sonuç doğurmamaktadır.
Yargıtay uygulamalarında müteselsil sorumluluk rejimini işçi lehine yorumlamaktadır. Özellikle 9. ve 22. Hukuk Dairelerinin kararlarında aşağıdaki ilkeler benimsenmiştir.
- Asıl işverenin sorumluluğu, işçinin çalıştığı süre ve işyeri ile sınırlı olmak üzere müteselsildir.
- İşçi, alacağını doğrudan asıl işverenden talep edebilir.
- Sözleşme hükümleri değil, fiili çalışma düzeni esas alınır.
Tesis yönetimi sektöründe en yaygın hata, hizmet satın alma sürecinin yalnızca maliyet odaklı değerlendirilmesidir. Oysa bu süreç; İş hukuku, Sosyal güvenlik hukuku ve Borçlar hukuku kesişiminde yer alan çok boyutlu bir risk alanıdır. Bu kapsamda özellikle; Alt işverenin mali yetersizliği, SGK ve bordro süreçlerindeki eksiklikler ve Personelin fiilen site yönetimi tarafından yönetilmesi gibi durumlar, doğrudan müteselsil sorumluluk doğurmaktadır.
Bu noktada profesyonel tesis yönetimi anlayışı, klasik hizmet satın alma yaklaşımından ayrılmaktadır. GEA Yönetim A.Ş., hizmet alım süreçlerini yalnızca operasyonel değil, hukuki risk üretim alanı olarak ele almaktadır. Hizmet sağlayıcıların kurumsal ve mali yeterlilik analizine tabi tutulmasını, SGK ve bordro süreçlerinin sistematik denetimini, Hak ediş ödemelerinin işçilik alacaklarının ödendiğinin belgelenmesine bağlanmasını, Sözleşmelerin risk yönetimi temelli kurgulanmasını ve fiili organizasyonda alt işveren bağımsızlığının korunmasını esas almaktadır. Bu yaklaşım, Yargıtay içtihatlarıyla uyumlu bir risk yönetimi sistemi oluşturmaktadır.
Hizmet satın alma süreçleri, basit bir tedarik ilişkisi gibi görünmekle birlikte, önemli hukuki sonuçlar doğuran bir yapıya sahiptir. Müteselsil sorumluluk, site yönetimleri açısından çoğu zaman gecikmeli olarak ortaya çıkan ancak ciddi mali yükümlülükler doğuran bir risk alanıdır. Bu nedenle çağdaş tesis yönetimi anlayışı; yalnızca hizmet üretimini değil, aynı zamanda hukuki öngörü ve risk kontrolünü de kapsayan bütüncül bir yaklaşımı zorunlu kılmaktadır.
YARGITAY KARARLARI (SEÇİLMİŞ İÇTİHATLAR)
- Yargıtay 9. HD, 20.03.2017, E.2015/22772, K.2017/4231 → Asıl işverenin işçilik alacaklarından müteselsil sorumluluğu
- Yargıtay 9. HD, 14.02.2019, E.2016/18658, K.2019/3160 → Sorumluluğun işçinin çalıştığı süre ile sınırlı olduğu
- Yargıtay 22. HD, 05.04.2018, E.2016/15345, K.2018/8409 → İşçinin alacağını doğrudan asıl işverenden talep edebilmesi
- Yargıtay 9. HD, 21.01.2016, E.2014/28745, K.2016/1382 → Muvazaalı alt işverenlik ve doğrudan işveren kabulü
- Yargıtay 22. HD, 12.06.2017, E.2015/23010, K.2017/14758 → Fiili çalışma düzeninin esas alınması
Kentsel Tesis Yönetim Derneği
Neslihan KAYA TUFAN
Neslihan Kaya Tufan
Ahmet Hüsamettin Kaya
📞 0850 532 32 07 🌐www.geayonetim.com
🌐www.kastamonuyonetim.com 🌐www.geagayrimenkul.com