27/09/2026
Dünyada Kredi Derecelendirme: Risk Nasıl Okunur?
Kredi derecelendirme kuruluşları; şirketleri, bankaları, ülkeleri ve borçlanma araçlarını değerlendirir. Analizde borçluluk, likidite, nakit akışı, kârlılık, sektör koşulları, ülke riski ve yönetim kalitesi dikkate alınır.
Kredi notları
• AAA: En yüksek kredi kalitesi
• AA-A: Yüksek ve güçlü ödeme kapasitesi
• BBB: Yatırım yapılabilir seviyenin alt sınırı
• BB-B: Spekülatif ve yüksek risk
• CCC ve altı: Çok yüksek risk
• D: Temerrüt
Not düştükçe risk primi ve borçlanma maliyeti genellikle artar. Örneğin S&P’nin 1981-2023 verilerine göre bir yıllık temerrüt oranı BBB kategorisinde yaklaşık %0,16, BB’de %0,63, B’de %3,13, CCC/C’de ise %26,67’dir.
Şirketlerde önemli göstergeler
• Net borç/FAVÖK
• Faiz karşılama oranı
• Kısa vadeli borçların payı
• Döviz borcu
• Serbest nakit akışı
Net borç/FAVÖK oranının 1’den 3’e yükselmesi veya faiz karşılama oranının 6’dan 2’ye düşmesi, kredi riskinin arttığını gösterebilir.
Bankalarda
Sermaye yeterliliği, takipteki kredi oranı, kredi/mevduat oranı, likidite ve net faiz marjı öne çıkar. Takipteki kredilerin %2’den %4’e, kredi/mevduat oranının %100’den %125’e yükselmesi risk artışına işaret edebilir.
Ülke riskinde
Kamu ve dış borç, cari açık, rezerv yeterliliği, faiz giderleri, enflasyon, büyüme, kur oynaklığı ve siyasi öngörülebilirlik birlikte değerlendirilir.
Doğru analiz için
Kredi notu tek başına yeterli değildir. Son üç yıl, sektör ortalaması ve benzer şirketlerle karşılaştırma yapılmalıdır.
Şu sorular sorulmalıdır:
Borçluluk artıyor mu?
Faiz ödemeleri hangi kaynakla karşılanıyor?
Nakit akışı yeterli mi?
Yeniden finansman riski var mı?
Not görünümü hangi yönde?
Kredi notu sonuçtur. Asıl önemli olan, bu notun arkasındaki verileri ve risk eğilimini doğru okumaktır.