13/10/2020
TRAFİK SİGORTASI PRİMLERİ ARTABİLİR
Anayasa Mahkemesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, zorunlu mali sorumluluk sigortası (Trafik Sigortası) kapsamındaki, tazminatların "genel şartlar"a göre belirlenmesini düzenleyen hükümlerini Anayasa'nın 5, 13, 17, 35 ve 48’inci . maddelerine aykırılık nedeni ile iptal etti.
GERÇEK ZARARIN KARŞILANMAMASINA YOL AÇACAKTIR’
Gerekçeli kararda, 6098 sayılı kanuna göre zarar olarak nitelendirilen hususların genel şartlarda zarar olarak nitelendirilmemiş olması halinde, işletenin tazminat borcunun kapsamı ile sigorta şirketinin bu borcu teminat altına alması gereken tazminat sorumluluğunun kapsamının farklı olacağının altı çizilerek "Bu durumun ise geçek zararın karşılanmamasına yol açacağı, dolayısıyla işleten ile zarar gören kişi aleyhine sonuç doğuracağı açıktır. İşleten, sorumluluk sigortası yaptırmış olmasına rağmen, sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat ile gerçek zarara karşılık gelen tazminat arasındaki farktan, zarar görene karşı sorumlu olmaya devam edecektir.
İPTAL EDİLEN MADDE NE ANLAMA GELİYOR?
2016 yılında torba kanuna eklenen bu madde ile trafik sigortasından ödenecek bedeni tazminatlar genel şartlara göre belirleniyor, genel şartları da Hazine ve Maliye Bakanlığı bir tablo yayımlayarak belirliyordu. Şimdi bu madde iptal edildi. Yani, artık trafik sigortasında bedeni tazminatlar genel şartlarla belirlenemeyecek. Belirlenebilmesi için kanun gerekiyor.
Anayasa Mahkemesi, “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler” maddesini de iptal etti.
Bu ne anlama geliyor? Buna göre de trafik sigortasında teminat içinde ve dışında kalan tüm haller tek tek yazılacak, anlamına geliyor. Yani, genel bir ifade kullanılmayacak, madde madde tek tek yazılacak.
İptal edilen maddelerin içinde bir tanesi var ki, hem çok önemli hem de bundan sonra dengeleri değiştirecek nitelikte. 2016 yılında yapılan bir düzenleme ile trafik sigortasında ödenecek tazminatların, genel şartlar ile belirlenmesine imkan tanındı. Böylece, trafik kazalarında hayatını kaybedenler için sigortadan ödenecek tazminatın hesaplanmasına ve bu hesap sonrası da yakınlarına yapılacak ödeme tutarına düzenleme getirildi. Hesaplama yönteminin ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılmasına hükmedilmişti. İşte Anayasa Mahkemesi, tazminat hesaplamasının genel şartlarla düzenlenemeyeceğini, bunun kanunla yapılması gerektiğini hükmederek, maddeyi iptal etti
SÜRÜCÜLERİ NELER BEKLİYOR?
Şimdi birileri diyecek ki, ‘iptal edilmişse ne olmuş yani’. O iş, o kadar basit değil. 2016 yılında, bir torba kanun içine eklenen bu maddeyle, neden düzenleme yapıldı; ona bakmak lazım. Tüm sürücüler, o dönemi hatırlayacaktır. Sigorta şirketleri trafik sigortasında fiyatları neredeyse yüzde 150’lere varan oranlarda artırmışlardı. Gerekçe ise farklı yargı kararları sonrası geriye dönük ve yeni kazalarda maddi, ölen ve yaralananlara ödenen yüksek tazminatlardı.
Özellikle trafik sigortasında ödenen vefat tazminatının hesaplanmasında, kanunla sınırları çizilmiş belli bir standart olmadığından mahkemeler, kişiden kişiye, ilden ile, Hakimden Hakime değişen tutarlarda tazminatlara hükmediyordu. Sigorta şirketleri de bunları ödemek durumunda kalıyordu. Hatta bu düzen - daha doğrusu düzensizlik- hasar takip aracısı adı verilen kişilerin türemesine bile neden olmuştu. Bu hasar aracıları, ‘sigorta şirketi size az para öder, bana vekalet verin, dava açalım üç-dört katı tazminat alırız’ diyerek, trafik kazasında hayatını kaybedenlerin yakınlarının kapısına çalıyordu. Esas sorun mağdur ve mağdur yakınının bu tazminatın tamamını direkt alamayarak tekrar mağdur da olmasıydı.
Artan Trafik Sigortası primleri ile Halkın cebinden alınan paralar birilerini zengin etmeye, daha yüksek trafik sigortası primleri odenmeye baslanmıştı. Hızlı bir düzenleme olmazsa Trafik Sigortası primleri tekrar hızla yükselişe de geçebilir.
TAZMİNATLAR NASIL ÖDENECEK?
Sigorta şirketleri hesapta kitapta olmayan çok yüksek paralar ödemeye başlayınca da trafik sigortasının primlerini ciddi artırmış; bu sefer de tüketici feryat eder hale gelmişti. Karışık hesaplama ve karışık ortamı bitirmek için Hazine ve Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı devreye girdi, 2016 yılının nisan ayında çıkan torba kanun içine trafik sigortasından ödenecek tazminatların genel şartlarda öngörülen esaslara göre belirleneceği yönünde bir madde eklendi ve hesaplama yönteminin de Hazine ve Maliye Bakanlığının belirlemesine izin verildi.
Düzenleme ile birlikte trafik sigortasındaki kaos bitti. O günden bu yana da Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hazırladığı Aktüeryal hesaplama yöntemi ile tazminatlar ödeniyor gerçek magdurlar eksiksiz tazminatlarını Hasar Aracılarına da ihtiyaç duymadan alabiliyordu. İşte, geçen cuma günü, Anayasa Mahkemesi bu maddeyi iptal etti. Böylece, tekrardan, 2016 yılından önceki döneme dönüldü.Bu nedenlerle iptal kararının çok önemlidir. İptal için açilan davaların büyük bir cogunluğu hasar takip şirketleri, Avukatlar, hatta direkt bazı Barolar tarafından açıldığı söylentileri de vardı.
Peki, bundan sonra ne olacak? Ya mahkemeler, tazminat taleplerinde, dört yıldır uyguladıkları hesaplama yöntemine göre karar verecek – ya da geçmişte olduğu gibi her mahkeme ayrı ayrı tazminatlara hükmedecek kaos tekrar başlayacak.
Trafik Sigortasi primlerinin tekrar hızla yükselmemesi için kaotik ortamın oluşmaması için, birilerinin ceplerinin Halkın primleri ile dolmaması için, karışık farklı tazmıinat hesaplamaları, her mahkemenin aynı Tip olaylarda farklı kararlarinin olmaması için konunun hızla gündeme alınıp kanunlaşması gerekiyor.
Turusan Bağcı
Şişli MYO Öğr. Gör.
İSAD Onursal Başkanı
