13/03/2015
13 Mart 2015 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 29294
YÖNETMELİK
Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)’tan:
BİREYSEL KREDİLERLE BAĞLANTILI SİGORTALAR
UYGULAMA ESASLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kredi kuruluşları tarafından verilen bireysel kredilerle bağlantılı olan zorunlu veya ihtiyari sigorta ürünlerinin sunumunda birlik ve güvenilirliği sağlamak, ilgililerin hak ve menfaatlerini korumak ve verilecek hizmete ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye’de faaliyet gösteren her türlü kredi kuruluşunun sağladığı bireysel kredilerle bağlantılı yaptırılan ihtiyari veya zorunlu sigortaları ve bu sigortalar dâhilinde verilecek teminatları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 13, 23 ve 32 nci maddeleri ile 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulamasında;
a) Dain-i mürtehin: Kredinin geri ödenmeme riskini ortadan kaldırmak amacıyla yaptırılan sigortalarda, riskin gerçekleşmesi üzerine ödenecek olan tazminat tutarından birinci derecede alacaklı olan gerçek veya tüzel kişiyi,
b) Grup sigortası: Bir sözleşme kapsamında bir grup insanın sigortalanmasını,
c) İhtiyari sigorta: Bireysel kredi işlemleriyle ilgili olarak yapılması taraflarca kabul edilen sigortaları,
ç) Kanun: 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununu,
d) Katılım sertifikası: Grup sigortalarında, sigortalının haklarının niteliğini belirten ve bu hak sahipliğini belgelendirmesine yarayan, sigorta sözleşmesinin bir özeti şeklinde düzenlenen belgeyi,
e) Kredi: Kredi kuruluşları tarafından verilen ve ticari nitelik taşımayan bireysel krediyi,
f) Kredi kuruluşu: Türkiye’de faaliyet gösteren ve kredi sağlayan banka, finansman şirketi ve benzeri kredi kullandırmaya yetkili diğer kuruluşları,
g) Lehtar: Sigorta sözleşmesine taraf olmamakla beraber lehine sigorta sözleşmesi yapılan ve riskin gerçekleşmesi hâlinde kural olarak sigorta tazminatını sigortacıdan isteme hakkına sahip olan gerçek veya tüzel kişi veya kişileri,
ğ) Sigorta: Kredi kullanımı ve kredi konusu ile bağlantılı olan ihtiyari ve zorunlu sigortaları,
h) Sigorta ettiren: Sigortacı ile sigorta sözleşmesi akdederek sigortalının menfaatini sigortacı nezdinde teminat altına alan kişiyi,
ı) Sigortalı: Kredinin geri ödenmemesine neden olabilecek riskleri üzerine sigorta sözleşmesi yapılan kişiyi,
i) Şirket: Türkiye’de kurulmuş sigorta ve emeklilik şirketleri ile yabancı sigorta şirketlerinin Türkiye’deki teşkilatını,
j) Zorunlu sigorta: İlgili kanunlar veya Bakanlar Kurulu kararları ile ihdas edilen zorunlu sigortaları
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sigorta Türleri ve Esasları
Zorunlu sigortalar
MADDE 5 – (1) Kredi kuruluşları verdikleri kredilerle ilgili olarak kredi kullandırılması esnasında, zorunlu sigortaların yaptırılması hususunu kontrol eder.
İhtiyari sigortalar
MADDE 6 – (1) Kredi ile bağlantılı olarak yapılacak ihtiyari sigortalarda, kredi ilgilisinin menfaatinin sigorta edilmesi, sigorta sözleşmesi ile sunulan teminatların kredi konusu ve kredi kullananın ihtiyaçları ile uyumlu olması esastır.
Bilgilendirme yükümlülüğü
MADDE 7 – (1) Kredi ile bağlantılı olarak yapılacak sigortalar konusunda, kredi sözleşmesi yapılmadan önce, kredi kuruluşu tarafından kredi kullanana bilgi verilir. Söz konusu bilginin verilmesine ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça tespit edilir.
(2) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigorta sözleşmelerine ilişkin bilgilendirme yazılı olarak yapılır. Kredi kullanan tarafından imzalanan bilgi formunun bir örneği kredi kuruluşu veya şirket tarafından saklanır.
(3) Ancak, kişilerin fiziki olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hallerde veya işin mahiyetinin gerektirdiği durumlarda elektronik ortamda veya ilgilinin bilgi formuna erişimini mümkün kılan benzeri araçlarla bilgilendirme yapılabilir. Bu durumda, ispat yükümlülüğü kredi kuruluşuna aittir.
(4) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigortalarda verilecek olan bilgi formunun şekil ve asgari içeriği Müsteşarlıkça tespit edilir.
(5) Şirket, kredi kuruluşunun bu Yönetmelik kapsamındaki bilgilendirme yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmesini temin etmek üzere her türlü tedbiri alır.
(6) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigortalarda 28/10/2007 tarihli ve 26684 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik kapsamında düzenlenen Bilgilendirme Formları verilmez.
(7) Kredi kuruluşunun aracı olmadığı poliçelerde Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik kapsamında işlem tesis edilir.
Katılım sertifikası veya poliçenin verilmesi
MADDE 8 – (1) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigorta sözleşmelerinde, poliçe veya katılım sertifikasının bir örneği kredi kuruluşu tarafından kredi kullanana verilir.
(2) Katılım sertifikası veya poliçe imza karşılığı verilir, imzalı bir örneği kredi kuruluşunda veya şirkette saklanır.
(3) Ancak; kişilerin fizikî olarak karşı karşıya gelmesinin söz konusu olmadığı hallerde veya işin mahiyetinin gerektirdiği durumlarda elektronik ortamda veya ilgilinin erişimini mümkün kılan benzeri araçlarla sözleşmenin yapılmasından itibaren on beş gün içinde katılım sertifikası veya poliçe verilebilir. Bu durumda, ispat yükümlülüğü kredi kuruluşuna aittir.
Katılım sertifikası ve poliçenin içeriği
MADDE 9 – (1) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigorta sözleşmelerinde verilecek olan katılım sertifikası veya poliçenin asgari olarak aşağıda yazılı hususları içermesi gerekmektedir.
a) Kredi kuruluşunun, şirketin, sigorta ettirenin, sigortalının ve varsa lehtarların adı, soyadı veya ticaret unvanı ve iletişim bilgileri,
b) Sigortanın türü, başlangıç ve bitiş tarihleri, sigorta ile sağlanan teminatlar ve tutarları ile varsa muafiyetler,
c) Sigorta priminin miktarı,
ç) Sigorta priminin bir defada peşin olarak tahsil edilmediği durumlarda, taksitlerin ödenme dönemleri ve tahsil yöntemi,
d) Riskin gerçekleşmesi durumunda nereye, hangi belgelerle ve hangi sürede başvurulacağı,
e) Şikâyet ve bilgi talepleri ile şirketin Sigorta Tahkim Komisyonuna üyeliğine ilişkin bilgiler,
f) Müsteşarlıkça belirlenecek diğer hususlar.
(2) Şirket, kredi kuruluşunun 8 inci ve 9 uncu maddeler kapsamındaki yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmesini temin etmek üzere her türlü tedbiri alır.
Teminat tutarı ve sigorta süresi
MADDE 10 – (1) Kredi bağlantılı yapılan meblağ sigortalarının kredi kalan borç tutarıyla uyumlu olmasını teminen; sigorta teminat tutarları, sigorta konusuna dâhil olan anapara ile faiz ve benzeri fer’i yükümlülükler de dikkate alınarak, yıllık azalan tutarlı veya aylık, üç aylık gibi kredi borcu ödeme periyoduna bağlı azalan tutarlı şekilde belirlenir.
(2) Kredi bağlantılı yapılan meblağ sigortaları, sigorta süresi kredi vadesine uyumlu olacak biçimde uzun süreli veya yenilemeli şekilde akdedilir. Sigorta süresinin kredi vadesine eşit olmadığı ve yenilemeli şekilde akdedilen sigortalarda; son yenileme döneminde kredi vadesinin bitimine kalan süre dikkate alınarak kredi vadesiyle sigorta süresinin uyumlu olmasını teminen, bir yıldan kısa süreli sigorta sözleşmeleri düzenlenir.
(3) Kredi bağlantılı yapılan meblağ sigortalarında kredi borcunun belirlenen vadeden önce geri ödenmesi veya kredi borç yapısında değişiklik olması durumlarında, kredi kullananın kredi kuruluşu tarafından bilgilendirilmesi ve onayının alınması koşuluyla; poliçe mevcut koşullarıyla devam ettirilebilir, sonlandırılabilir veya kredi borç yapısında gerçekleştirilen değişikliğe göre mevcut sigorta poliçesi teminat tutarları ve sigorta süresi revize edilebilir.
(4) Konut finansmanı kapsamında kullandırılan kredilerle ilgili olarak kredi konusu konut için yapılan sigortanın bedeli kredi tutarından bağımsızdır. Bu sigortalarda, sigorta bedeli konutun yeniden yapım maliyeti esas alınarak belirlenir, ancak bu maliyetin tespitinde arsa değeri dikkate alınmaz.
Yeni poliçe ibrazı, prim hesabı ve iadesi
MADDE 11 – (1) Kredi kuruluşunun aracı olduğu kredi bağlantılı sigortalarda; kredi kullanan, kredi kuruluşu tarafından talep edilen teminat ile süre şartlarını sağlayan ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan yeni bir sigorta poliçesini, mevcut poliçenin veya katılım sertifikasının başlangıç tarihinden itibaren bir ay içinde kredi kuruluşuna ibraz edebilir. Bu durumda, ilk poliçe başlangıç tarihinden itibaren iptal edilerek, ödenen primler ibraz tarihinden itibaren beş iş günü içinde kesintisiz olarak iade edilir. Aynı koşulların sağlanması kaydıyla sonraki tarihlerde yapılacak iptal taleplerinde gün esası üzerinden prim iadesi yapılarak veya ayrılma değeri ödenerek poliçe sonlandırılır ve ödemeler aynı süre içinde yapılır. 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri ve zorunlu sigortaların sonlandırılmasına ilişkin hükümler saklıdır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen esaslar, kredi vadesi boyunca yapılacak yenilemeler için de geçerlidir.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan hayat sigortalarında risk primi hesabında gerçek yaş veya ortalama yaş kullanılabilir.
Yenileme ve bildirim
MADDE 12 – (1) Kredi bağlantılı sigortalarda, kredi vadesi boyunca, yenileme sorumluluğu kredi kullanana, sigorta sözleşmesinin yenilenmesine ilişkin bildirim yapma sorumluluğu ise kredi kuruluşuna aittir.
(2) Kredi kuruluşu, sigorta sözleşmesinin yenileme döneminin geldiğine ilişkin kredi kullanana yapılacak bildirimi poliçenin vade sonu tarihinden on beş iş günü öncesinde gerçekleştirir.
(3) Kredi kuruluşu, sigorta sözleşmesinin yenilenip yenilenmediğine ilişkin kredi kullanana yapılacak bildirimi, yenileme yapıldıysa yenilenen poliçenin vade başlangıcından itibaren, yenileme yapılmadıysa mevcut poliçenin vade sonu tarihinden itibaren beş iş günü içinde gerçekleştirir.
(4) Kredi kullanan veya şirket tarafından yenileme yapılmasına ilişkin taahhüt verilmiş olması, kredi kuruluşunun yenilemeye ilişkin bildirim yapma yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
(5) Kredi kullananın sigortanın yapılması için verdiği teklifnamenin reddedilmesi, sigorta sözleşmesi şartlarında değişiklik yapılması, sigortanın herhangi bir nedenle sona ermesi veya prim ödemesinden muaf sigorta haline gelmesi durumlarında, söz konusu işlemin gerçekleştirildiği günden itibaren beş iş günü içinde, kredi kuruluşu tarafından kredi kullanana bildirim yapılır.
(6) Kredi kuruluşu tarafından bu Yönetmelik kapsamında yapılması gereken bildirimlere ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça tespit edilir. Bildirimlerin zamanında ve gereği gibi yapıldığının ispatı kredi kuruluşuna aittir.
(7) Yenilemelerde, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde düzenlenen bilgi formunun verilmesine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi hükümleri kapsamında katılım sertifikası veya poliçe verilir.
İyi niyet
MADDE 13 – (1) Kredi kullananın sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Sigorta sözleşmesine veya kredi sözleşmesine sigortanın belirli bir sigorta şirketine yaptırılmasına ilişkin konan her türlü şart hükümsüzdür. Kredi kuruluşu, kredi kullananın başka bir sigorta şirketi veya sigorta aracısı yoluyla yaptırdığı, talep edilen teminat ile süre şartlarını sağlayan ve dain-i mürtehini kredi kuruluşu olan sigorta poliçesini kabul etmek zorundadır.
(2) Kredi ile bağlantılı ihtiyari sigortalarda, şirketin risk kabul politikası kapsamında belirlenen yenileme kriterleri kredi vadesi süresince kredi kullanan aleyhine değiştirilemez. Şirketin, risk kabul politikası kapsamında sağlık beyanı alması durumunda, yazılı ve sözlü soruların sigortalı tarafından cevaplanması gerekir.
Rehin
MADDE 14 – (1) Dain-i mürtehin bulunan sigorta poliçelerine yönelik; fesih, iptal, teminat içeriklerinin değiştirilmesi ve iştira edilmesi gibi talepler dain-i mürtehinin konuya ilişkin olarak elektronik ortamda veya benzeri araçlarla şirket tarafından bilgilendirilmesinden itibaren üç iş günü sonra sonuç doğurur.
(2) Bilgilendirmenin usul ve esasları Müsteşarlıkça belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleyici işlemler
MADDE 15 – (1) Müsteşarlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 16 – (1) 17/1/2009 tarihli ve 27113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce akdedilmiş olan kredi bağlantılı ve uzun süreli sigorta sözleşmeleri için bu Yönetmelik kapsamında düzenlenmiş olan bilgi formu, katılım sertifikası veya poliçe verilmesine gerek yoktur.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce akdedilmiş olan kredi bağlantılı ve yenilemeli sigorta sözleşmeleri, Yönetmeliğin yürürlük tarihi sonrasındaki ilk yenileme dönemi itibarıyla bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilir. Ancak, bilgi formu verilmesine gerek yoktur.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce akdedilmiş olan meblağ sigortalarının, kredi kalan borç tutarı ve kredi vadesi yönünden, en geç bir sonraki yenileme döneminde bağlantılı oldukları tüketici kredisi ve konut finansmanı sözleşmeleriyle uyumlandırılması gerekmektedir. Kredi vadesi ile sigorta süresi uyumlu olmayan yenilemeli veya uzun süreli sigorta sözleşmelerinin, diğer gereklilikler saklı kalmak üzere, kredi vadesi sona erdiğinde, sigortalının talebi durumunda, prim iadesi yapılarak veya ayrılma değeri ödenerek sonlandırılması gerekmektedir.
Yürürlük
MADDE 17 – (1) Bu Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası yayımı tarihinde, diğer maddeleri ise yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
