21/03/2024
2023 YILINDA YÜKSEK ÜCRET GELİRİ OLANLAR DİKKAT! BEYANNAME VERMENİZ GEREKEBİLİR!
TEK İŞVERENDEN ALINAN TEVİKFATA TABİ ÜCRETİN BEYAN SINIRI
2023 yılında tek işverenden tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret geliri elde eden mükelleflerin, ücret gelirleri toplamı 1.900.000 TL’yi aşması halinde, ücret gelirleri yıllık beyanname ile beyan edilecektir. Tek işverenlerden alınan tevkifatlı ücret gelirinde beyanname verme sınırı olan 1.900.000 TL ve bunun altındaki tutarlar için yıllık beyanname verilmeyecek ve yıl içinde tevkif yoluyla kesilen vergiler ücretlinin üzerinde nihai vergi olarak kalacaktır.
Örnek 1: Bir şirkette çalışan ücretli, 2023 yılında tevkif suretiyle vergilendirilmiş aylık 180.000 TL olmak üzere toplam 2.160.000 TL ücret geliri elde etmiştir. Ücretlinin tek işverenden elde ettiği gelir 2023 yılında beyanname verme sınırı olan 1.900.000 TL’yi aştığı için Mart/2024’de yıllık gelir vergisi beyannamesi verecek ve beyannamede hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde kesilen vergileri mahsup edilebilecektir.
Örnek 2: 2023 yılında bir firmada çalışan ücretli, tek işverenden kesintiye tabi aylık 150.000 TL’den yıllık 1.800.000 TL ücret geliri elde etmiştir. 2023 yılında kişinin tek işverenden tevkif suretiyle vergilendirilmiş olarak elde ettiği ücret geliri beyanname verme sınırı olan 1.900.000 TL’yi aşmadığından yıllık beyanname vermeyecektir. Yıl içinde ücret gelirinden yapılan kesintiler nihai vergi olarak kalacaktır.
BİRDEN FAZLA İŞVERENDEN ALINAN TEVKİFATA TABİ ÜCRETİN BEYAN SINIRI
2023 yılında birden fazla işverenden tevkifatlı ücret geliri elde eden mükelleflerin, birden sonraki işverenden alınan ücretleri toplamının gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutar olan 150.000 TL’yi aşması halinde yıllık beyanname verilecektir. Birden fazla işverenden ücret alınması halinde, birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı ücretli tarafından serbestçe belirlenebilecektir. Muhtemelen ücretliler en yüksek ücret aldıkları işvereni birinci işveren olarak seçeceklerdir.
Bu arada, birden sonraki işverenden alınan ücret toplamının 150.000 TL’yi aşmamakla beraber, birden fazla işverenden tevkifatlı ücret geliri elde eden mükelleflerin, birinci işverenden aldıkları ücret gelirleri de dâhil olmak üzere ücretleri toplamının 1.900.000 TL’yi aşması halinde de yıllık beyanname verilecektir.
Yıllık beyannameye dahil edilmeyecek gelirlerin tespit edilmesinde genel kural, GVK’nın 86/1-b-c maddesi gereğince ücret gelirlerinin beyan edilip edilmeyeceği öncelikle kendi içinde değerlendirilecek olup, diğer gelirlerin bulunması halinde bu gelirler hesaplamaya dahil edilmeyecektir. Yine, tevkifata tabi ücret gelirinin yanında, tevkifata tabi kira ve menkul sermaye iradının da olması durumunda; tevkifata tabi tutulan menkul sermaye iradı ve gayrimenkul sermaye iradı diğer gelirlerinin beyan edilip edilmeyeceğinin tespitinde de ücret gelirleri hesaplamaya dahil edilmeyecektir. Yani, ücret gelirinin yıllık beyanında öncelikle kendi içinde değerlendirilmesi yapılacaktır.
Örnek 1: 2023 yılında ücretli birinci işverenden 900.000 TL, ikinci işverenden 65.000 TL, üçüncü işverenden 75.000 TL ücret geliri elde etmiş ve ücretlerin tamamı kesinti yoluyla vergilendirilmiştir.
Buna göre, birinci işverenden alınan ücret hariç, ikinci ve üçüncü işverenden alınan (65.000 + 75.000) 140.000 TL ücretler toplamı 150.000 TL’lik beyan sınırını aşmadığı ve birinci işverenden alınan ücret dahil ikinci ve üçüncü işverenden alınan (900.000 + 65.000 + 75.000) 1.040.000 TL ücretler toplamı da 1.900.000 TL’lik beyan sınırını aşmadığı için ücret gelirlerinin tamamı için yıllık beyanname verilmeyecektir. Yıl içinde ücret gelirinden yapılan kesintiler nihai vergi olarak kalacaktır.
Örnek 2: 2023 yılında ücretli birinci işverenden 800.000 TL, ikinci işverenden 300.000 TL, üçüncü işverenden 200.000 TL ücret geliri elde etmiş ve ücretlerin tamamı kesinti yoluyla vergilendirilmiştir.
Buna göre, birinci işverenden alınan ücret hariç, ikinci ve üçüncü işverenden alınan ücretler toplamı (300.000 + 200.000) 500.000 TL, 150.000 TL’lik beyan sınırını aştığı için birinci işverenden aldığı 800.000 TL de dahil olmak üzere toplam 1.300.000 TL ücret gelirinin tamamı beyan edilecektir.
Örnek 3: 2023 yılında ücretli, üç ayrı işverenden tamamı kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücret geliri elde etmiştir.
1. İşverenden alınan ücret (X Holding)
1.800.000 TL
2. İşverenden alınan ücret (X Holding iştirak şirketinden huzur ücreti)
100.000 TL
3. İşverenden alınan ücret (X Holding iştirak şirketinden huzur ücreti)
50.000 TL
Yıllık beyanname ile beyan edilecek ücret tutarı
1.950.000 TL
Birinci işverenden alınan hariç, ikinci ve üçüncü işverenden alınan ücret toplamı 150.000 TL, 2023 yılı 150.000 TL’lik beyan sınırını aşmamakla birlikte, birinci işverenden alınan ücret dahil toplam ücret gelirleri tutarı 1.950.000 TL’dir. 2023 yılında elde edilen ücretler toplamı 1.900.000 TL’lik beyan sınırını aştığı için ücret gelirinin tamamı yıllık beyanname ile beyan edilecektir.
9. Kesintiye Tabi Olmayan Ücret Geliri Elde Edenlerde Beyanname Verme Sınırı
Gelir Vergisi Kanununa göre, ücret gelirinden vergi kesintisi yapılmayan ücretlilerin, kesintiye tabi olmayan ücret gelirlerine ilişkin matrahlarının, asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını 2023 yılı için 119.454,72 TL’yi aşmaması halinde, istisna kapsamına giren bu ücretleri için yıllık beyanname verilmeyecektir. Hizmet erbabının elde ettiği ücret gelirlerinin, istisna tutarını aşması halinde ise elde edilen ücret gelirinin tamamı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek ve hesaplanan gelir vergisinden asgari ücret üzerinden hesaplanan yıllık gelir vergisi mahsup edilerek ödenecek vergi hesaplanacaktır.
Öte yandan, birden fazla işverenden vergi kesintisine tabi olmayan ücret elde edilmesi durumunda, ücretlerin safi tutarlarının toplamı (matrah), asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahı 2023 yılı için 119.454,72 TL’yi aşması halinde bu ücret gelirleri için beyanname verilecektir. Ücret gelirleri toplamının 1.900.000 TL’yi aşması durumunda ücret gelirlerinin tamamı için beyanname verilecektir.
Hem kesintiye tabi hem de kesintiye tabi olmayan birden fazla işverenden ücret elde edilmesi durumunda; gelirin kesintili veya kesintisiz olmasına bakılmaksızın istediği bir işverenden aldığı ücreti hariç tutup, diğer işverenlerden alınan ücretler toplamı 150.000 TL beyan sınırını aşıyorsa hariç tutulan ücret geliri de dahil olmak üzere ücret gelirlerinin tamamı için beyanname verilecektir. Diğer işverenlerden alınan ücretler toplamı 150.000 TL beyan sınırını aşmaması halinde kesintiye tabi ücretleri için beyanname verilmesine gerek yoktur. Ancak, tevkifata tabi olmayan ücret gelirlerinin vergi matrahı, 2023 yılı için asgari ücretin yıllık gelir vergisi matrahını (119.454,72 TL’yi) aşan ücretliler mutlaka beyanname verilecektir.