03/02/2026
ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) 🩺 หลายคนสงสัยว่า ยามุ่งเป้ามีเป้าอะไรบ้าง ต่างกันอย่างไร และสิทธิบัตรทอง 30 บาทใช้ได้หรือไม่ มาฟังกันครับ
---
🌟 ยามุ่งเป้าคืออะไร
เป็นยาที่ออกแบบให้โจมตีเซลล์มะเร็งตรงจุด โดยยับยั้งกลไกที่ทำให้มะเร็งเติบโตหรือแพร่กระจาย ต่างจากเคมีบำบัดที่กระทบทั้งเซลล์มะเร็งและเซลล์ปกติ
“เป้า” หมายถึง โปรตีนหรือสัญญาณในเซลล์มะเร็งที่ยาเข้าไปขัดขวาง ซึ่งในโรคต่าง ๆ เป้าก็ไม่เหมือนกัน
ก่อนใช้ยามุ่งเป้า หมอจะตรวจยีนผิดปกติ เพื่อดูว่ามี "เป้า" ให้สามารถใช้ยาได้ การตรวจยีนมีหลายชนิด ตรวจได้ทั้งชิ้นเนื้อ หรือตรวจเลือด ถ้าเจอเป้าหมายจึงจะสามารถใช้ยามุ่งเป้าได้ ถ้าไม่มียีนเป้าหมาย ใช้ยาเคมีบำบัด หรือภูมิคุ้มกันบำบัด
---
💡 ตัวอย่างเป้าหมายและยามุ่งเป้าในมะเร็งชนิดต่าง ๆ
มะเร็งปอด
EGFR mutation → gefitinib, erlotinib, afatinib, osimertinib
ALK fusion → crizotinib, alectinib, brigatinib, lorlatinib
ROS1 fusion → crizotinib, entrectinib
MET exon 14 skipping → capmatinib, tepotinib
RET fusion → selpercatinib
มะเร็งเต้านม
HER2-positive → trastuzumab, pertuzumab, trastuzumab deruxtecan, lapatinib, tucatinib
HR+/HER2- → CDK4/6 inhibitors เช่น palbociclib, ribociclib, abemaciclib
มะเร็งลำไส้ใหญ่
RAS wild-type → cetuximab, panitumumab
BRAF V600E → encorafenib (ใช้ร่วมกับ cetuximab)
มะเร็งไต
VEGFR pathway → sunitinib, pazopanib, cabozantinib, axitinib
มะเร็งกระเพาะอาหาร
HER2-positive → trastuzumab
GIST (Gastrointestinal Stromal Tumor)
KIT หรือ PDGFRA mutation → imatinib, sunitinib, regorafenib, ripretinib
มะเร็งตับ
VEGFR pathway → sorafenib, lenvatinib
---
💊 มีกี่แบบ
> ยาเม็ด เช่น Tyrosine kinase inhibitors (gefitinib, osimertinib, imatinib, sunitinib)
> ยาฉีด เช่น Monoclonal antibodies (trastuzumab, cetuximab)
สามารถใช้เดี่ยว ๆ หรือร่วมกับเคมีบำบัด/รังสีรักษาได้
---
💳 สิทธิบัตรทองครอบคลุมแค่ไหน
ครอบคลุมการรักษามะเร็งหลายชนิด รวมถึงยามุ่งเป้าบางตัวที่อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ เช่น
Trastuzumab สำหรับมะเร็งเต้านม HER2+ บางระยะ
Imatinib สำหรับ CML และ GIST
Erlotinib ในมะเร็งปอดบางกลุ่ม
ยาใหม่ ๆ หรือราคาสูง อาจยังไม่ครอบคลุมเต็มที่ เพราะต้องผ่านการประเมินความคุ้มค่าและต่อรองราคา
ถ้าอยู่นอกโปรโตคอล ต้องเสียเงินเอง
---
📌 สรุป
ยามุ่งเป้ามีหลายเป้า แตกต่างกันตามชนิดมะเร็งและการกลายพันธุ์
ตัวอย่างเช่น EGFR, ALK, ROS1, HER2, CDK4/6, VEGFR, KIT/PDGFRA
มีทั้งยาเม็ดและยาฉีด ใช้ตามคำแนะนำแพทย์
สิทธิบัตรทองครอบคลุมบางตัวเท่านั้น แต่มีแนวโน้มจะเพิ่มในอนาคต (ใช้เวลาครับ บางคนรอไม่ไหว จากไปก่อน)
ถ้าใช้สิทธิบัตรทอง ควรปรึกษาแพทย์ว่ามียามุ่งเป้าที่เหมาะกับโรคและอยู่ในสิทธิหรือไม่ครับ 😊
#รักษามะเร็ง #ยามุ่งเป้า #บัตรทองทําฟันฟรี
คลิปเรื่องยามุ่งเป้า กับยาภูมิคุ้มกันบำบัดดูในคอมเม้นต์
