15/03/2020
ANIMAL: ทำไมนกพิราบถึงชอบมาทำรังบนระเบียงคอนโดเรา
ใครหลายคนที่พักอาศัยในคอนโดหรือบ้านสูงหลายชั้น คงเคยมีประสบการณ์ได้เพื่อนใหม่เป็น “นกพิราบ” มาขออาศัยร่วมชายคาพักพิงริมหน้าต่าง ตรงระเบียง หรือมุมใดมุมหนึ่งใต้หลังคากันมาบ้างใช่ไหมครับ
ถ้าแค่แวะเวียนมาอยู่เป็นครั้งคราว ไม่สร้างความรบกวนอะไรมากก็อาจไม่เป็นไร แต่บางที “เพื่อนที่เราไม่ได้ชวน” ก็มักทำสกปรก ขับถ่ายเรี่ยราด แถมยังส่งเสียงร้องปลุกในวันที่ไม่อยากตื่นเช้าอีก
เรื่องบางเรื่องอาจไม่มีพิษมีภัยอะไร แต่บางครั้งมันก็ชวนหงุดหงิด รำคาญใจเอาไม่น้อยเหมือนกัน
แล้วบทมันมาลงเอยแบบนี้ได้อย่างไร? เจ้านกพิราบพิสมัยสิ่งใดตรงระเบียงห้องเราถึงได้แวะเวียนมาอาศัยอยู่ร่ำไป
หากว่ากันตามเรื่องราวความเป็นมา อันที่จริงคนกับนกพิราบมีความสัมพันธ์กันในเชิงวิถีวัฒนธรรมและชีวิตความเป็นอยู่มานมนาน ครั้งหนึ่งพวกมันเคยเป็นสัตว์เลี้ยงของคนเราเชียวล่ะ ตามนิสัยที่ค่อนข้างเชื่อง เลี้ยงง่าย สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง
ยกตัวอย่างการใช้นกพิราบสื่อสารในภาพยนตร์นั่นก็เรื่องหนึ่ง โดยอาศัยความจำเฉพาะตัวของนกที่ไม่ว่าอยู่ห่างไกลรังแค่ไหนก็สามารถบินกลับไปสู่ถิ่นฐานเดิมได้ หรือในคำอธิบายอีกอย่าง นกพิราบไม่ได้บินไปส่งจดหมายที่ไหนก็ได้หรอก แต่มันนำเอาสิ่งของจากที่อื่นกลับมาบ้านต่างหาก และก็ไม่ได้เป๊ะแบบในเรื่องเล่าบนแผ่นฟิล์มนะ เราไม่สามารถควบคุมเวลาที่แน่นอนว่ามันจะบินถึงเมื่อไหร่ บางครั้งอาจถูกนกตัวใหญ่ (ศัตรูตามธรรมชาติ) ทำร้าย หรือเจอสภาพดินฟ้าอากาศขัดขวางระหว่างเดินทางก็ได้
หรือในความสัมพันธ์อีกรูปแบบหนึ่ง เราเคยเลี้ยงนกพิราบไว้เพื่อใช้เป็นอาหาร แต่ในวันหนึ่งเรากลับพบว่านกพิราบเป็นพาหะของโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ปอดอักเสบ หรือโรคที่เกิดจากไรนก และพยาธิต่าง ๆ ที่อาจแพร่มาสู่คนได้ เราก็เซย์โนพวกมันในฐานะอาหารไปโดยปริยาย (แต่ก็ยังมีคนบางกลุ่มในบางประเทศที่ยังนิยมทานกันอยู่)
บวกเข้ากับการที่นกพิราบเป็นสัตว์ที่ทำรังวางไข่ได้ถึง 3-4 รอบต่อปี (บางพันธุ์อาจมากถึง 6 รอบต่อปี) ก็ทำให้จำนวนมันมีมากขึ้นจนน่ารำคาญ แถมยังขับถ่ายเรี่ยราดทำลายทัศนียภาพจนสิ้นความรื่นรมย์ ความสัมพันธ์ของคนกับนกพิราบจึงค่อย ๆ ห่างเหินกันนับตั้งเเต่นั้นเป็นต้นมา (ราว ๆ ร้อยปีก่อนนี่เอง)
อย่างไรก็ตาม ด้วยความสัมพันธ์ที่ดำเนินเดินทางร่วมกันมานานหลายทศวรรษก็ดูเหมือนจะยังเหลือเส้นด้ายบาง ๆ คล้องเกี่ยวคนกับนกเอาไว้ จนเป็นสัญชาตญาณรูปแบบหนึ่งที่ทำให้พวกนกไม่กลัวคนนัก (ถ้าเราไม่ไปไล่หรือทำให้มันตกใจ)
แต่จริง ๆ แล้วสิ่งที่เหนี่ยวรั้งนกพิราบให้ไม่ไกลห่างจากเราเป็นเพราะพวกมันรู้ว่าที่ไหนมีคนที่นั่นย่อมมีอาหาร ไม่ว่าปัจจัยนั้นจะมาจากเหตุเผลอเรอวางทิ้งไว้ ทำหกบนพื้น หรือแม้กระทั่งสิ่งที่เราวางไว้เพื่อใช้เซ่นไหว้บูชาตามความเชื่อและศรัทธาส่วนบุคคล รวมไปถึงแหล่งทิ้งขยะต่าง ๆ ก็ถือเป็นภัตตาคารหรูสำหรับนกพิราบอย่างไรอย่างนั้น
และเมื่อมันเข้ามาอยู่ในเมือง ก็เป็นเรื่องปฏิเสธไม่ได้ว่ามันจำเป็นต้องหาที่พักในเมืองเอาไว้เหมือนกัน
หากเป็นตามธรรมชาติ นกพิราบมีถิ่นอาศัยในสิ่งแวดล้อมแบบเปิดหรือกึ่งเปิดในพื้นที่เกษตรกรรม (เพราะหาอาหารง่าย) บรรดาพวกพ้องก็จะอาศัยหน้าผา ขอบหรือโขดหินตามชายฝั่งทะเลเป็นที่ทำรังวางไข่ ตามนิสัยดั้งเดิมแต่โบราณที่ชอบทำรังวางไข่บนพื้นผิวที่แข็ง
พอคนพัฒนาเมืองด้วยวัสดุที่ให้ความรู้สึกแบบเดียวกับที่พวกมันชอบ ก็กลายเป็นการดึงดูดให้พวกมันเข้ามาทำรังวางไข่ใกล้ ๆ ตัวพวกเราไปโดยปริยาย
แต่ที่สำคัญในเมืองใหญ่ที่มีตึกสูงมากมายเรียงรายอยู่ไปทั่ว สิ่งเหล่านั้นเปรียบได้กับดินแดนแห่งสรวงสวรรค์ของเหล่านกพิราบ (และนกเมืองอื่น ๆ) เพราะช่องว่างระหว่างอาคารบ้านเรือนหรือคอนโดตึกสูงจะช่วยบังแรงลมทำให้พวกมันสามารถเหาะเหินได้สะดวก แถมยังช่วยป้องกันรังของมันได้ดีกว่าการอยู่ในพื้นที่ธรรมชาติ (ซึ่งก็ถูกเปลี่ยนแปลงจากเดิมไปมาก)
นอกจากนี้ อีกสถานที่ที่เราพบเห็นนกพิราบได้บ่อย อย่างวัดหรืออนุสาวรีย์สำคัญ ๆ ต่าง ๆ ก็เพราะมันเรียนรู้ว่าพื้นที่ตรงนั้นจะไม่มีคนไปรบกวนหรือทำร้ายพวกมัน กลายเป็นการปรับตัวเพื่อเอาตัวรอดด้วยความเชื่อ (ของคน) แท้ ๆ
แม้ทุกวันนี้ ดูเหมือนว่าพวกนกพิราบจะอยู่กันอย่างสุขสบายมีอาหารให้กิน มีที่ปลอดภัย (จากภัยธรรมชาติ) ไว้ทำรังวางไข่ (ถ้าไม่ถูกเราไล่ไปเสียก่อน) แต่ในหลาย ๆ ประเทศพวกมันก็ถูกจัดให้เป็นสัตว์รุกรานต่างถิ่น (เอเลี่ยนสปีชีส์) บางประเทศอนุญาตให้ฆ่าพวกมันได้โดยไม่ผิดกฎหมาย หรืออย่างในเมืองเวนิส ประเทศอิตาลี ได้ออกโทษปรับคนที่ให้อาหารนกพิราบ เพราะพวกมันคือต้นตอที่ทำให้แหล่งท่องเที่ยวหรือโบราณสถานผุพังและเสื่อมโทรมลงในที่สุด
ส่วนในประเทศไทย เมื่อไม่นานมานี้ก็เพิ่งมีการกำหนดโทษสำหรับคนให้อาหารนกพิราบตามที่สาธารณะ จะมีความผิดทางกฎหมาย ปรับ 2,000 บาท หรือหากผู้ใดเลี้ยงไว้จนสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อื่น มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน ปรับไม่เกิน 25,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับเหมือนกัน
ป.ล. หากใครที่ไม่อยากให้นกมาทำรังที่ระเบียง ก็มีวิธีไล่พวกมันมากมายหลายแบบโดยที่ไม่ต้องถึงขั้นตั้งหน้าตั้งตารบราฆ่าฟัน เช่น พยายามปรับพื้นที่ให้ไม่มีชั้นวางของหรือเหลี่ยมมุมว่าง ๆ ให้นกเกาะ หาแมวปลอม นกปลอม งูปลอมมาวางไว้ ขึงตาข่ายกั้น หรือหา Motion Sensor Alarm มาวางไว้ที่ระเบียง หาพวกโมบายมาแขวน (ถ้าเราไม่รำคาญเสียงนั้นไปเสียเอง)
หรือหากใครมีวิธีอื่น ๆ ก็สามารถนำมาแชร์กันได้ครับ
#แชร์สิ่งเล็กๆให้ยิ่งใหญ่
อัปเดตและติดตามข่าวสารได้ที่
Line: (มี @ ด้วยนะครับ)
Instagram: instagram.com/brandthink.me
Website: www.brandthink.me
Twitter: twitter.com/BrandThinkme
