15/06/2026
เมื่อไรกันนะ ที่เราต้องจด VAT?
โอเค สารภาพตามตรงก่อนนะ — ตอนที่ได้ยินคำว่า "จด VAT" ครั้งแรก ความรู้สึกแรกของใครหลายคนคือ... หนีไปเลยดีกว่า 😅
แต่รู้ไหมว่า VAT มันไม่ได้น่ากลัวขนาดนั้น จริงๆ แล้วมันแค่คำถามเดียวว่า "รายได้เราถึงเกณฑ์หรือยัง?" แค่นั้นเอง ถ้าไม่ถึง — นอนหลับสบาย ถ้าถึง — จัดการได้ภายใน 30 วัน
มาคุยกันตรงๆ เลยดีกว่า
ก่อนอื่น VAT มันคืออะไรกันแน่?
VAT ย่อมาจาก Value Added Tax หรือ "ภาษีมูลค่าเพิ่ม" ที่เห็น 7% ในใบเสร็จห้างสรรพสินค้าทุกวัน — นั่นแหละ VAT
หลักการง่ายมาก: เวลาขายของให้ลูกค้า เราเก็บเงินเขา แล้วก็แยก 7% ส่งให้กรมสรรพากรทุกเดือน เราแค่ "คนกลางเก็บเงินให้รัฐ" เท่านั้นเอง ไม่ได้ควักเงินส่วนตัวไปจ่ายนะ
ตัวเลขวิเศษที่ต้องจำ: 1,800,000 บาทต่อปี
กฎหมายกำหนดให้ผู้มีรายได้จากการขายหรือให้บริการเกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ยื่นแบบ ภ.พ.01) ภายใน 30 วัน นับจากวันที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้าน
พูดให้ชัดกว่านี้ — วินาทีที่บาทที่ 1,800,001 เข้าบัญชี นาฬิกาเริ่มนับ 30 วันทันที ไม่ใช่รอสิ้นปีก่อนนะ!
การนับรายได้ 1.8 ล้านบาท จะนับจากรายได้ของรอบระยะเวลาบัญชีหรือปีปฏิทิน โดยเริ่มนับตั้งแต่วันแรกของรอบบัญชีไปเรื่อยๆ เมื่อใดก็ตามที่รายได้รวมแตะถึง 1.8 ล้านบาท คุณจะมีหน้าที่ต้องไปยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับจากวันที่มีรายได้เกิน
แล้วนับรายได้ยังไง? — รวมทุกช่องทางเข้าด้วยกัน ทั้ง Shopee, TikTok Shop, หน้าร้าน, โอนตรง นับหมดเลย แต่ถ้ามีเงินเดือนด้วย ให้ดูที่รายได้จากการขายของออนไลน์ว่าเกิน 1.8 ล้านบาทหรือไม่ ไม่ต้องนำเงินเดือนมารวม เพราะเงินเดือนเป็นรายได้ที่ได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม
ดูกันเลย — แบบนี้ต้องจดหรือยัง?
นุ่น ขายเสื้อออนไลน์ผ่าน Shopee + TikTok เดือนละประมาณ 180,000 บาท พอถึงเดือนที่ 10 รายได้รวมแตะ 1.8 ล้านพอดี — แบบนี้ต้องวิ่งไปยื่นจดภายใน 30 วันนับจากวันนั้นเลย ไม่ใช่รอถึงสิ้นปี
มาร์ค ฟรีแลนซ์ developer มีเงินเดือน 600,000 บาทต่อปี + รับงานเสริม 800,000 บาทต่อปี รวมดูเหมือนเกิน 1.8 ล้าน แต่เงินเดือนไม่นับ! รายได้ที่เข้าเกณฑ์ VAT มีแค่ 800,000 บาท — ยังสบายอยู่ แต่ต้องจับตาให้ดีถ้าปีไหนงานเยอะขึ้น
พี่แดง เปิดบริษัทเล็กๆ ยังมีรายได้แค่ 600,000 บาทต่อปี แต่ลูกค้าหลักเป็นบริษัทใหญ่ที่ต้องการใบกำกับภาษีทุกครั้ง — แบบนี้จดสมัครใจได้เลยแม้ยังไม่ถึงเกณฑ์บังคับ ลูกค้าหรือคู่ค้าต่างต้องการใบกำกับภาษีมูลค่าเพิ่มเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการลดภาษีซื้อของตัวเองเช่นกัน ดังนั้นการจดภาษีมูลค่าเพิ่มไว้จะช่วยทำให้ลูกค้าเกิดความมั่นใจและเลือกทำการค้ากับธุรกิจมากกว่าธุรกิจที่ไม่ได้จด VAT
เดี๋ยวก่อน! ธุรกิจบางอย่างยกเว้นหมดเลยนะ
ก่อนจะนับรายได้ ต้องเช็คก่อนว่าธุรกิจของเราอยู่ในกลุ่มที่ได้รับยกเว้น VAT ทั้งหมดหรือเปล่า มีกิจการบางประเภทที่ขายสินค้าหรือให้บริการที่ไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ได้แก่ การให้บริการสอบบัญชี การว่าความ และการประกอบโรคศิลปะ (แพทย์ พยาบาล ฯลฯ) การให้บริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาล การให้บริการแข่งขันกีฬาสมัครเล่น การให้บริการของนักแสดงสาธารณะ เช่น นักแสดงภาพยนตร์ นักร้อง นักกีฬาอาชีพ การให้บริการขนส่งในราชอาณาจักร และการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ไม่ว่าจะเป็นบ้าน อาคาร หรือที่ดิน
สรุปคือ แพทย์ ทันตแพทย์ พยาบาล ทนายความ ครูสอนในสถาบันการศึกษา เจ้าของบ้านให้เช่า นักร้อง นักแสดง นักกีฬาอาชีพ เกษตรกร — พวกนี้รายได้เยอะแค่ไหนก็ไม่ต้องจด VAT เลย ชิวมาก
แต่ฟรีแลนซ์ IT นักออกแบบ ครีเอเตอร์ เอเจนซี — ไม่ได้รับยกเว้น! ถ้ารายได้ถึง ต้องจดเหมือนกัน
ถ้าลืมจด หรือ "ไม่รู้ว่าต้องจด" โทษมันโหดมาก
เทคนิคของสรรพากรที่พบเจอคือ ถ้าพบว่าใครต้องเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่มสรรพากรจะไม่แจ้งให้ทราบทันที แต่จะให้ทำงานหาเงินต่อไปก่อน อาจจะทิ้งไว้นานๆ เป็นปี เพื่อให้มูลค่าของ VAT และค่าปรับสุกงอมจนได้ที่ จากนั้นจะมีจดหมายมาเรียกเข้าไปคุยเพื่อให้ชำระภาษีที่ค้างพร้อมค่าปรับ
หากกรมสรรพากรตรวจพบ คุณจะต้องรับผิดชอบภาษีมูลค่าเพิ่มย้อนหลังทั้งหมดนับตั้งแต่วันแรกที่รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท นอกจากนี้ยังต้องเสียค่าปรับ (เบี้ยปรับ) 2 เท่าของยอดภาษี และเงินเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือนของยอดภาษีนั้นๆ FlowAccount
ลองนึกภาพดูนะ รายได้ปีละ 3 ล้าน ขายไป 2 ปีโดยไม่รู้ว่าต้องจด VAT — อาจโดนเรียกเก็บย้อนหลังได้ถึงหลักแสนถึงหลักล้านบาทเลย
จดแล้วต้องทำอะไรต่อ?
หลังจากวันที่ยื่นขอจด VAT แล้วต้องนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มทุกๆ เดือน นับตั้งแต่วันที่ยื่นจดทะเบียนเป็นต้นไป ผ่านแบบ ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ถ้ายื่นออนไลน์ได้ถึงวันที่ 23)
ฟังดูยุ่ง แต่จริงๆ แล้วถ้าใช้โปรแกรมบัญชีช่วย หรือจ้างนักบัญชีดูแล มันไม่ได้หนักเท่าที่คิด และยังได้สิทธิ์ขอคืน "ภาษีซื้อ" ด้วย คือ VAT ที่เราจ่ายตอนซื้อของมาทำธุรกิจ — เอามาหักออกได้ นี่แหละข้อดีที่คนมักลืม
สรุป จำ 3 ข้อนี้ก็พอ
1)รายได้จากการขายหรือให้บริการรวมกันเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี = ต้องจด VAT ภายใน 30 วัน ไม่มีข้อยกเว้น
2) บางอาชีพได้รับยกเว้นทั้งหมด ไม่ต้องจดไม่ว่าจะรวยแค่ไหน เช็คก่อนเสมอ
3)ถ้ายังไม่ถึงเกณฑ์แต่ลูกค้าหลักเป็นบริษัท จดสมัครใจก่อนได้เลย มีแต่ได้
"การจดหรือไม่จด VAT ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่การ 'ไม่รู้ว่าควรจด' นั่นแหละที่อันตราย"
