15/09/2020
ทำไมทำรายรับรายจ่ายอย่างเดียวถึงไม่พอ
บัญชีรายรับรายจ่ายเป็นการจดบันทึกอย่างง่ายตามรายการเงินที่เข้าออก บัญชีรายรับรายจ่ายจะทำให้เรารู้ว่าในวันนี้หรือ ณ จุดเวลาหนึ่งในอดีตเช่นสิ้นเดือนที่แล้วมีเงินเหลือเท่าไร คำถามคือ ถ้าเราเริ่มทำธุรกิจจริงๆ บัญชีรายรับรายจ่ายสามารถบอกได้ไหมว่า ในตอนนี้การทำธุรกิจของเรามีผลกำไรหรือขาดทุนเท่าไร คำตอบก็คือ บอกไม่ได้
การทำบัญชีรับจ่ายตามเงินเข้าออก ในภาษาธุรกิจเราเรียกสิ่งนี้ว่า Cash Basis หรือภาษาไทยคือ "เกณฑ์เงินสด" ข้อดีของเกณฑ์นี้คือช่วยทำให้เรารู้ว่า ธุรกิจของเรามีสภาพคล่องเบื้องต้นดีแค่ไหน ถ้าเงินสดมากสภาพคล่องก็มาก เงินสดน้อยสภาพคล่องก็ต่ำ
ดังนั้นในแวดวงธุรกิจ เราจึงต้องมีอีกหลักเกณฑ์หนึ่งเพื่อเอามาใช้พิจารณาประกอบ Cash Basis ซึ่งสามารถตอบโจทย์ได้ว่าธุรกิจนั้นทำกำไรหรือขาดทุนแค่ไหน เกณฑ์นั้นเราเรียกว่า Accrual Basis หรือ "เกณฑ์คงค้าง"
เวลาที่เราพูดถึงบัญชี แผนกบัญชี สำนักงานบัญชี งานที่อยู่ scope พวกนี้เป็น Accrual Basis เกือบทั้งหมด จุดประสงค์ก็คือเพื่อให้เราสามารถเข้าใจกำไรขาดทุน สถานะของบริษัท (โดยการวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงิน) ดังนั้นในการพิจารณาโดยพื้นฐานแล้ว เราจะใช้ทั้ง Cash Basis และ Accrual Basis เสมอ
มีคนถามว่าถ้าตาม Accrual Basis ดูแล้วกำไรดีมาก แต่ Cash Basis ผลออกมาเงินแทบไม่มี เป็นไปได้ไหมที่จะบอกว่าธุรกิจนั้นมีสถานะที่ดี คำตอบคือ อาจจะดีหรือาจจะไม่ดีก็ได้ เราสามารถบอกได้ธุรกิจนี้ดีหรือไม่ดี ได้จากการวิเคราะห์งบการเงิน
ดังนั้น ในการทำธุรกิจในลักษณะจริงจัง เราจึงแนะนำให้ลูกค้าทำบัญชีแบบ Accrual Basis ควบคู่เสมอ นอกจากจะได้รู้ผลประกอบการแล้ว ยังจะช่วยให้ลูกค้ามีเข้าใจใน concept ของการคิดในทางธุรกิจอีกด้วย
#ทำบัญชี #สอบบัญชี #ตรวจสอบงบการเงิน
