เว็บไซต์คืออะไร?

https://www.facebook.com/100182712352092/

Bnomics by Bangkok Bank

Making Economics Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน

01/11/2026

🎀 Hello Kitty Economy กับเศรษฐกิจของความน่ารักที่ยาวนานกว่า 50 ปี

จากเครื่องเขียน กระเป๋า เสื้อผ้า เครื่องสำอาง ไปจนถึงร้านอาหาร โรงแรม และสวนสนุก Hello Kitty ปรากฏอยู่บนสินค้าและบริการมากมายทั่วโลก ทั้งที่ตัวละครนี้ถือกำเนิดขึ้นก่อนยุคอินเทอร์เน็ตหลายสิบปี

Hello Kitty ออกแบบโดยบริษัท Sanrio ของญี่ปุ่นในปี 1974 มีวันเกิดตรงกับวันที่ 1 พฤศจิกายน และตามประวัติตัวละคร เธอเป็นเด็กหญิงที่เติบโตในย่านชานเมืองลอนดอน ประเทศอังกฤษ

จุดเริ่มต้นของ Hello Kitty ไม่ได้ยิ่งใหญ่เลย

ในปี 1975 เธอปรากฏตัวบนกระเป๋าใส่เหรียญไวนิลใบเล็ก ๆ ด้วยใบหน้าสีขาวและโบว์อันเป็นเอกลักษณ์ ใครจะคิดว่าตัวละครบนกระเป๋าใบนั้นจะกลายเป็นหนึ่งในตัวละครที่มีชื่อเสียงที่สุดของโลก ปัจจุบันมีสินค้าเกี่ยวกับ Hello Kitty ราว 50,000 รูปแบบต่อปี วางจำหน่ายใน 130 ประเทศและภูมิภาค

อะไรทำให้ผู้คนยังหลงรักแมวสีขาวผูกโบว์ตัวนี้ แม้เวลาจะผ่านไปกว่าครึ่งศตวรรษ และความชอบเหล่านี้เปลี่ยนเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างไร?

🎀จากตัวละครสู่ “สินทรัพย์” ที่สร้างมูลค่าได้ (Intellectual Property: IP)

เมื่อพูดถึงสินทรัพย์ หลายคนอาจนึกถึงโรงงาน เครื่องจักร หรือที่ดิน แต่ความคิดสร้างสรรค์ก็สามารถพัฒนาเป็นทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property: IP) ที่สร้างรายได้ได้เช่นกัน

Sanrio ใช้ระบบ Licensing หรือการอนุญาตให้บริษัทอื่นนำภาพและเอกลักษณ์ของตัวละครไปใช้ในเชิงพาณิชย์ โดยได้รับค่าตอบแทนตามข้อตกลง จึงสามารถสร้างรายได้จากสินค้าหลายประเภทโดยไม่จำเป็นต้องผลิตเองทั้งหมด

ข้อได้เปรียบของ IP คือ การนำตัวละครไปใช้กับสินค้าชิ้นหนึ่งไม่ได้ทำให้สิทธิในการนำไปใช้กับสินค้าอื่นหมดไป ภาพวาดบนกระเป๋าใส่เหรียญจึงกลายเป็นสินทรัพย์ที่สร้างรายได้ต่อเนื่องได้หลายสิบปี

🎀ทำไมของที่เหมือนกันจึงมีมูลค่าไม่เท่ากัน? (Emotional Value & Brand Equity)

ลองนึกถึงแก้วน้ำสองใบที่มีขนาด วัสดุ และคุณภาพใกล้เคียงกัน ใบหนึ่งเป็นแก้วธรรมดา อีกใบมีรูป Hello Kitty และขายในราคาสูงกว่า

ทำไมบางคนจึงยอมจ่ายแพงกว่า ทั้งที่แก้วทั้งสองใบใช้ดื่มน้ำได้เหมือนกัน?

สำหรับแฟน ๆ แก้วใบนั้นอาจทำให้นึกถึงวัยเด็ก เป็นของสะสม หรือแสดงถึงความชอบของตัวเอง ความรู้สึกเหล่านี้คือ Emotional Value หรือคุณค่าทางอารมณ์ ซึ่งทำให้ผู้บริโภคได้รับความพึงพอใจจากสินค้ามากกว่าประโยชน์ในการใช้งาน

ความผูกพันกับตัวละครยังช่วยสร้าง Brand Equity หรือมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากแบรนด์ และอาจทำให้ผู้บริโภคมีความเต็มใจที่จะจ่าย (Willingness to Pay: WTP) สูงขึ้น

สำหรับคนที่ชื่นชอบตัวละครนี้ คุณค่าของแก้วน้ำไม่ได้อยู่ที่การใช้ดื่มน้ำเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความพึงพอใจและความหมายที่ผู้ซื้อให้กับสินค้านั้น ซึ่งอาจมีค่ามากกว่าส่วนต่างของราคา

🎀เมื่อความสำเร็จหนึ่งตัว นำไปสู่ “เศรษฐกิจของตัวละครอื่น” (Diversification & Economies of Scope)

Sanrio ยังมีตัวละครอื่น ๆ เช่น My Melody, Cinnamoroll, Pompompurin และ Kuromi ซึ่งต่างมีบุคลิกและกลุ่มแฟนของตัวเอง

การมีตัวละครหลายตัวช่วยให้บริษัทเข้าถึงผู้บริโภคที่มีความชอบหลากหลาย และลดการพึ่งพาความนิยมของตัวละครใดตัวละครหนึ่ง สอดคล้องกับแนวคิด Diversification หรือการกระจายความเสี่ยง

ขณะเดียวกัน บริษัทสามารถใช้ช่องทางจัดจำหน่าย ระบบ Licensing และทีมการตลาดร่วมกันได้ หากการใช้ทรัพยากรร่วมกันทำให้ต้นทุนรวมต่ำกว่าการแยกดำเนินงาน ก็จะเกิด Economies of Scope หรือการประหยัดจากการผลิตสินค้าหลายประเภทร่วมกัน

จากความสำเร็จของตัวละครหนึ่งตัว Sanrio จึงพัฒนาไปสู่ Character Economy หรือธุรกิจที่ใช้ตัวละครสร้างมูลค่าจากความชอบของผู้บริโภคหลายกลุ่ม

🎀เมื่อความน่ารักเดินทางไปอยู่ทุกที่ (Brand Ecosystem)

วันนี้เราอาจเห็น Hello Kitty บนกระเป๋าเดินทาง พรุ่งนี้เห็นบนเสื้อผ้า และวันต่อมาอาจพบในร้านอาหารหรือโรงแรม การร่วมมือกับธุรกิจหลายอุตสาหกรรมช่วยให้ Sanrio เข้าถึงลูกค้ากลุ่มใหม่ ขณะที่พันธมิตรก็ได้ประโยชน์จากฐานแฟนของตัวละครที่มีอยู่แล้ว

การปรากฏตัวในชีวิตประจำวันอย่างต่อเนื่องยังช่วยให้ตัวละครนี้อยู่ในความสนใจของผู้บริโภค แม้บางคนจะไม่ได้ติดตามเป็นพิเศษ

เมื่อมีสินค้าและกิจกรรมใหม่ ๆ ออกมา ผู้บริโภคก็มีโอกาสพบเห็นและพูดถึงตัวละครนี้มากขึ้น เกิดเป็น Brand Ecosystem ที่เชื่อมโยงเจ้าของสิทธิ ธุรกิจ และผู้บริโภคเข้าด้วยกัน

🎀จากความทรงจำในวัยเด็ก สู่มูลค่าตลอดช่วงชีวิต (Nostalgia Economy & Customer Lifetime Value)

เหตุผลสำคัญที่ Hello Kitty อยู่มาได้นานกว่า 50 ปี คือเธอไม่ได้มีแฟนเพียงรุ่นเดียว

เด็กที่เคยใช้ดินสอหรือกระเป๋า Hello Kitty เมื่อหลายสิบปีก่อน วันนี้อาจเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่กลับมาซื้อสินค้าแฟชั่นหรือของสะสม บางคนซื้อเพราะยังชอบเหมือนเดิม บางคนซื้อเพราะคิดถึงช่วงเวลาที่มีความสุขในวัยเด็ก

ความผูกพันกับอดีตที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้อเชื่อมโยงกับ Nostalgia Economy หรือการนำความทรงจำและความผูกพันจากอดีตมาสร้างคุณค่าในปัจจุบัน

ความสัมพันธ์ที่ยาวนานนี้ยังเกี่ยวข้องกับ Customer Lifetime Value (CLV) หรือมูลค่าปัจจุบันของผลตอบแทนสุทธิที่ธุรกิจคาดว่าจะได้รับจากลูกค้าตลอดช่วงเวลาที่มีความสัมพันธ์กัน หาก Sanrio มีสินค้าที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคในแต่ละช่วงวัย ก็มีโอกาสสร้างรายได้จากลูกค้าคนเดิมได้ต่อเนื่อง

สิ่งที่ Hello Kitty ทำได้ดีคือ การปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัยโดยยังรักษาภาพจำเดิมเอาไว้ ไม่ว่าจะอยู่บนกระเป๋าใส่เหรียญในปี 1975 หรือสินค้าคอลเลกชันใหม่ในปัจจุบัน ใบหน้าสีขาวและโบว์อันเป็นเอกลักษณ์ยังทำให้ผู้คนจดจำเธอได้ทันที

Hello Kitty จึงเติบโตไปพร้อมกับแฟน ๆ โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวเองจนคนรุ่นเก่าจำไม่ได้

🎀มากกว่าความน่ารัก คือเศรษฐศาสตร์ของการสร้างคุณค่า

กว่า 50 ปีของ Hello Kitty แสดงให้เห็นว่า ความคิดสร้างสรรค์สามารถพัฒนาเป็นสินทรัพย์ที่สร้างรายได้ต่อเนื่องได้ เมื่อมีทั้งการบริหารทรัพย์สินทางปัญญา การสร้างแบรนด์ และความเข้าใจผู้บริโภค

มูลค่าของสินค้าไม่ได้ขึ้นอยู่กับต้นทุนการผลิตเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับประโยชน์ ความพึงพอใจ และความหมายที่ผู้บริโภคให้กับสินค้านั้น

กระเป๋าใส่เหรียญใบเล็ก ๆ ในปี 1975 อาจเป็นเพียงสินค้าธรรมดาชิ้นหนึ่ง แต่ตัวละครที่อยู่บนกระเป๋ากลับสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจต่อเนื่องมาอีกกว่าครึ่งศตวรรษ
เรื่องและภาพ: กรรวี วงษ์ศิริเลิศ Economist, Bnomics
════════════════
Making Economics Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน
════════════════
#เศรษฐศาสตร์ #เศรษฐกิจ #ธนาคารกรุงเทพ

31/10/2026

💸รู้ว่าเงินเฟ้อกัดกินเงิน แต่ทำไมคนไทยยังเก็บเงินสด?

🔑Key Takeaways:

• คนไทยมีความรู้ทางการเงินดีขึ้น แต่ยังมีช่องว่างระหว่าง “รู้” กับ “ลงมือทำ”
• 9 ใน 10 คนมีเงินออม แต่ 81.5% ยังเก็บเงินในรูปเงินสด ขณะที่มีเพียง 2.2% ที่นำเงินไปลงทุน
• มีเงินออมไม่ได้แปลว่ามีความมั่นคง เพราะมีเพียง 23.7% ที่มีเงินสำรองฉุกเฉินเพียงพออย่างน้อย 6 เดือน
• คนไทยเข้าถึงบริการทางการเงินสูง แต่การวางแผนระยะยาว โดยเฉพาะเพื่อวัยเกษียณ ยังเป็นจุดอ่อน
• สิ่งสำคัญต่อไปไม่ใช่แค่เพิ่ม Financial Literacy แต่ต้องเปลี่ยน “ความรู้” ให้กลายเป็น “พฤติกรรมทางการเงินที่ดี” ในชีวิตจริง

คนไทยจำนวนมากรู้ว่าเงินเฟ้อทำให้เงินมีค่าน้อยลง รู้ว่าการลงทุนช่วยสร้างผลตอบแทน และรู้ว่าควรกระจายความเสี่ยง แต่เมื่อถึงเวลาจัดการเงินออม หลายคนกลับเลือกเก็บเงินสดไว้กับตัว

ผลสำรวจทักษะทางการเงิน ระดับการออม และการใช้บริการทางการเงินของคนไทย ปี 2567 ของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ร่วมกับสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่า คนไทยมีคะแนน Financial Literacy อยู่ที่ 72.6% เพิ่มจาก 71.4% ในปี 2565 และสูงกว่าค่าเฉลี่ย OECD ที่ 60.4% โดยเฉพาะด้านความรู้ทางการเงินที่มีคะแนน 70.3%

แต่เมื่อมองพฤติกรรมจริง กลับพบช่องว่างระหว่าง “สิ่งที่รู้” กับ “สิ่งที่ทำ”

💰 9 ใน 10 คนมีการออม แต่ส่วนใหญ่ยังเก็บเป็นเงินสด

คนไทย 91.5% มีการออม เพิ่มขึ้นจาก 87.5% ในปี 2565 ถือเป็นสัญญาณที่ดี เพราะคนไทยจำนวนมากยังให้ความสำคัญกับการเก็บเงิน

เมื่อดูวิธีการออม พบว่า 81.5% เก็บเงินสด 49.6% มีบัญชีที่เปิดไว้เพื่อการออม 15.8% ให้สมาชิกในครัวเรือนเก็บแทน 14.4% ออมผ่านสหกรณ์หรือกลุ่มออมทรัพย์ และมีเพียง 2.2% ที่นำเงินไปลงทุน โดยผู้ตอบสามารถเลือกวิธีออมได้มากกว่าหนึ่งรูปแบบ

แน่นอนว่า เงินสดและเงินฝากยังจำเป็นสำหรับเงินฉุกเฉินและเป้าหมายระยะสั้น แต่หากเป็นเงินสำหรับอนาคตอีก 10–20 ปี การเก็บไว้เฉย ๆ ก็มีความเสี่ยง เพราะแม้จำนวนเงินจะเท่าเดิม แต่กำลังซื้อจะลดลงจากเงินเฟ้อ

ตัวอย่างเช่น หากเงินเฟ้อเฉลี่ยปีละ 2% เงิน 100,000 บาทในวันนี้ จะมีอำนาจซื้อเทียบเท่าเงินประมาณ 67,000 บาทในอีก 20 ปีข้างหน้า

การที่คนไทยยังนิยมเก็บเงินสดจึงอาจมีหลายเหตุผล ทั้งความไม่มั่นใจในการลงทุน ความกังวลว่าจะขาดทุน และความจำเป็นต้องมีเงินพร้อมใช้ โดยเฉพาะคนที่มีรายได้ไม่แน่นอนหรือมีภาระหนี้สูง

🧠รู้เรื่องลงทุน ไม่ได้แปลว่ากล้าลงทุน

แม้ความรู้ทางการเงินของคนไทยจะดีขึ้น แต่รายงานยังพบจุดอ่อนด้านการคำนวณดอกเบี้ยและดอกเบี้ยทบต้น ซึ่งมีคะแนนต่ำกว่าค่าเฉลี่ย OECD

คนจำนวนมากอาจรู้ว่าการลงทุนช่วยสร้างผลตอบแทน แต่ยังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มเมื่อไร ลงทุนอะไรดี หรือควรรับความเสี่ยงได้แค่ไหน เมื่อไม่มั่นใจ การเก็บเงินสดจึงกลายเป็นทางเลือกที่คุ้นเคยและสบายใจที่สุด

นอกจากนี้ ความสามารถในการรับความเสี่ยงของแต่ละคนยังแตกต่างกัน คนที่มีรายได้ประจำและเงินสำรองเพียงพอ ย่อมมีโอกาสลงทุนระยะยาวมากกว่าคนที่ต้องกังวลกับค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือน

การส่งเสริมให้คนไทยลงทุนจึงต้องคำนึงถึงทั้งความรู้ ความมั่นใจ และข้อจำกัดทางการเงินในชีวิตจริง

😰มีเงินสำรองบ้าง แต่ยังไม่พร้อมรับวิกฤต

คนไทย 77.6% มีเงินออมเผื่อฉุกเฉิน แต่มีเพียง 23.7% ที่มีเงินสำรองเพียงพอสำหรับใช้ชีวิตอย่างน้อย 6 เดือน

พูดง่าย ๆ คือ คนจำนวนมากมีเงินเก็บ แต่หากรายได้หยุดลงเป็นเวลานาน เงินสำรองอาจไม่เพียงพอที่จะพยุงชีวิตไปต่อ โดยเฉพาะครัวเรือนที่ต้องแบ่งรายได้ไปใช้จ่าย ชำระหนี้ และดูแลสมาชิกในครอบครัว

ดังนั้น “มีเงินออม” กับ “มีความมั่นคงทางการเงิน” จึงไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

⏳รู้ว่าต้องเกษียณ แต่หลายคนยังทำตามแผนไม่ได้

คนไทยอายุยืนขึ้น แต่การวางแผนทางการเงินยังเป็นเรื่องที่คนจำนวนมาก “คิดว่าจะทำ” มากกว่า “เริ่มทำแล้ว”

ผลสำรวจพบว่า คนไทย 59.7% วางแผนและเริ่มออมเพื่อเกษียณแล้ว แต่มีเพียง 14% ที่สามารถทำตามแผนได้สำเร็จ

ปัญหาจึงอยู่ที่การออมให้ได้ตามเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะคนวัยทำงาน ผู้มีรายได้ไม่แน่นอน และผู้ประกอบอาชีพอิสระ

เรื่องนี้ยิ่งสำคัญเมื่อประเทศไทยมีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ขณะที่จำนวนคนวัยทำงานลดลง การมีชีวิตยืนยาวหมายถึงต้องเตรียมเงินให้เพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายหลังเกษียณเป็นเวลานานขึ้น

🏦มีบัญชีธนาคารเกือบทุกคน แต่ยังออมไม่เพียงพอ

คนไทย 98.1% เข้าถึงและใช้บริการทางการเงินพื้นฐานในระบบ และ 96.1% มีบัญชีเงินฝาก แต่ในกลุ่มที่มีบัญชีเงินฝาก มีเพียง 56.1% ที่มีบัญชีแยกไว้เพื่อการออมโดยเฉพาะ

ผลสำรวจพบว่า คนที่มีบัญชีแยกเพื่อการออม มีแนวโน้มที่จะมีเงินออมเพียงพอทั้งในระยะสั้นและระยะยาวมากกว่า แม้จะยังสรุปไม่ได้ว่าการแยกบัญชีเป็นสาเหตุโดยตรง

พูดง่าย ๆ คือ บางครั้งการสร้างพฤติกรรมทางการเงินที่ดี อาจเริ่มจากเรื่องง่าย ๆ อย่างการแยกเงินออมออกจากเงินที่ใช้จ่าย

🇹🇭ทางออกของไทย: ทำอย่างไรให้ “รู้” แล้ว “ทำจริง”?

การเพิ่มความรู้ทางการเงินยังจำเป็น แต่ต้องมีเครื่องมือที่ช่วยให้คนสามารถนำความรู้ไปใช้ได้จริง โดยมีแนวทางสำคัญ 3 ด้าน

🏫 1. ปลูกฝังความรู้ทางการเงินตั้งแต่เด็ก โดยผลักดัน Financial Literacy เข้าสู่ระบบการศึกษา เน้นการจัดการเงิน การคำนวณดอกเบี้ย การออม และการวางแผนระยะยาว

📱 2. สื่อสารให้เข้าถึงชีวิตประจำวัน ผ่าน Social Media และช่องทางที่คนใช้งานจริง โดยเน้นเรื่องใกล้ตัว เช่น ควรมีเงินฉุกเฉินเท่าไร ควรแบ่งเงินออมอย่างไร และเงินส่วนไหนเหมาะกับการลงทุน

💡 3. ออกแบบเครื่องมือที่ช่วยให้ “ออมได้จริง” เช่น ระบบออมอัตโนมัติ บัญชีเงินออมตามเป้าหมาย และเครื่องมือวางแผนเกษียณ เพื่อช่วยสร้างวินัยทางการเงินอย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน ต้องคำนึงถึงข้อจำกัดด้านรายได้และภาระหนี้ เพราะสำหรับบางครัวเรือน แม้จะมีความรู้ทางการเงินดี ก็อาจยังไม่มีเงินเหลือเพียงพอสำหรับการออม

🎯จาก “รู้เรื่องเงิน” สู่ “ใช้เงินเป็น”

ผลสำรวจครั้งนี้ชี้ให้เห็นช่องว่างระหว่าง “ความรู้” กับ “การลงมือทำ”

รู้ว่าเงินเฟ้อกัดกินกำลังซื้อ แต่คนจำนวนมากยังเลือกเก็บเงินสด
รู้ว่าการลงทุนมีความสำคัญ แต่ยังมีคนส่วนน้อยที่นำเงินออมไปลงทุน
รู้ว่าต้องเตรียมตัวเกษียณ แต่หลายคนยังไม่สามารถทำตามแผนได้

เป้าหมายต่อไปของไทยจึงไม่ควรหยุดอยู่ที่ Financial Literacy แต่ต้องไปให้ถึง Financial Well-being หรือการมีสุขภาวะทางการเงินที่ดี ทั้งการมีเงินสำรองเพียงพอ การจัดการหนี้ และการเตรียมพร้อมสำหรับอนาคต

การรู้ว่าเงินเฟ้อกัดกินกำลังซื้อเป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่สิ่งสำคัญคือ เมื่อรู้แล้ว เราจะจัดการเงินของเราอย่างไร
เรื่องและภาพ: สราลี วงษ์เงิน Economist, Bnomics
════════════════
Making Economic Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน
════════════════
#ทักษะทางการเงิน #การเงินคนไทย #การออมเงิน #วางแผนการเงิน
#ธนาคารกรุงเทพ

30/10/2026

🇺🇸 สหรัฐฯ กับ 3 คู่ค้าหลัก: เมื่อการค้าเป็นทั้งการพึ่งพาและเครื่องมือต่อรอง

🔑Key Takeaways:

• สหรัฐฯ ใช้มาตรการภาษีและกฎการค้าเป็นเครื่องมือต่อรองมากขึ้น
• เม็กซิโกและแคนาดาเป็นส่วนสำคัญของ Supply Chain อเมริกาเหนือ โดยเม็กซิโกเป็นฐานการผลิต ขณะที่แคนาดาเป็นแหล่งพลังงานและทรัพยากรสำคัญ
• จีนเปลี่ยนจากคู่ค้ารายใหญ่สู่คู่แข่งเชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ โดยเฉพาะด้านเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต
• USMCA มีบทบาทมากกว่าการลดภาษี เพราะกติกาภายใต้ข้อตกลงมีผลต่อการเลือกฐานการผลิตและการลงทุนในอเมริกาเหนือ ขณะที่การทบทวนข้อตกลงในปี 2569 ยังมีความไม่แน่นอน
• การค้าโลกกำลังเปลี่ยนจาก Free Trade สู่ Strategic Trade ที่ประเทศต่าง ๆ ให้ความสำคัญกับความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานและผลประโยชน์แห่งชาติมากขึ้น

🤝 เมื่อการค้าไม่ได้มีแค่เรื่อง “ซื้อขาย” แต่กลายเป็นเครื่องมือต่อรอง

สหรัฐฯ เป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจและมีตลาดผู้บริโภคขนาดใหญ่ แต่ก็ยังต้องพึ่งพาสินค้า วัตถุดิบ และชิ้นส่วนจากต่างประเทศ โดยเฉพาะเม็กซิโก แคนาดา และจีน ซึ่งต่างมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจสหรัฐฯ

🇲🇽 เม็กซิโก — ฐานการผลิตสำคัญของอเมริกาเหนือ
🇨🇦 แคนาดา — แหล่งพลังงานและทรัพยากรที่สหรัฐฯ พึ่งพา
🇨🇳 จีน — คู่ค้ารายใหญ่และคู่แข่งเชิงยุทธศาสตร์

ในช่วงที่ผ่านมา สหรัฐฯ เดินหน้าปรับขึ้นภาษีนำเข้า พร้อมนำประเด็นความมั่นคง เทคโนโลยี และการอพยพเข้าเมืองมาเชื่อมโยงกับนโยบายการค้า แม้ทั้งสามประเทศจะมีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจใกล้ชิดกับสหรัฐฯ แต่ก็ต้องเผชิญแรงกดดันจากนโยบายการค้าที่แตกต่างกัน

🇲🇽 เม็กซิโก: จาก “โรงงานของอเมริกา” สู่เครื่องมือต่อรอง

เมื่อบริษัทข้ามชาติต้องการลดการพึ่งพาจีน เม็กซิโกจึงเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับประโยชน์จากกระแส Nearshoring และ China+1

ด้วยต้นทุนการผลิตที่แข่งขันได้และที่ตั้งติดกับตลาดสหรัฐฯ เม็กซิโกกลายเป็นฐานการผลิตสำคัญของสินค้า ตั้งแต่รถยนต์ ชิ้นส่วนยานยนต์ ไปจนถึงคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ในปี 2568 การค้าสินค้าระหว่างสหรัฐฯ กับเม็กซิโกมีมูลค่า 871.6 พันล้านดอลลาร์ โดยสหรัฐฯ นำเข้า 534.3 พันล้านดอลลาร์ และส่งออก 337.3 พันล้านดอลลาร์ ขาดดุลการค้า 197.0 พันล้านดอลลาร์

แต่การเป็นฐานการผลิตสำคัญของสหรัฐฯ ก็ไม่ได้ทำให้เม็กซิโกรอดพ้นจากมาตรการทางการค้า

ในปี 2568 สหรัฐฯ ประกาศภาษีนำเข้าเพิ่มเติม 25% ต่อสินค้าจากเม็กซิโก โดยเชื่อมโยงกับปัญหาการลักลอบค้ายาเสพติดและการเข้าเมืองผิดกฎหมาย ก่อนจะมีการปรับเงื่อนไขและข้อยกเว้นสำหรับสินค้าบางประเภท

สำหรับเม็กซิโก ความท้าทายจึงอยู่ที่การรักษาความสามารถในการแข่งขัน ควบคู่กับการเจรจาเพื่อให้สินค้าสามารถเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ ได้อย่างต่อเนื่อง

🇨🇦 แคนาดา: เพื่อนบ้านที่สหรัฐฯ ขาดไม่ได้

หากเม็กซิโกคือ “โรงงาน” แคนาดาก็เปรียบเสมือน “คลังพลังงานและทรัพยากร” ของสหรัฐฯ

ในปี 2568 การค้าสินค้าระหว่างสหรัฐฯ กับแคนาดามีมูลค่า 715.5 พันล้านดอลลาร์ โดยสหรัฐฯ นำเข้า 381.9 พันล้านดอลลาร์ และส่งออก 333.6 พันล้านดอลลาร์ ขาดดุลการค้า 48.3 พันล้านดอลลาร์

สินค้าสำคัญที่สหรัฐฯ นำเข้าจากแคนาดา ได้แก่ น้ำมันดิบ รถยนต์ ชิ้นส่วนยานยนต์ ก๊าซธรรมชาติ และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม โดยเฉพาะน้ำมันดิบที่ทำให้แคนาดามีบทบาทสำคัญต่อความมั่นคงด้านพลังงานของสหรัฐฯ

แต่ความสัมพันธ์ทางการค้าก็ไม่ได้ราบรื่นเสมอไป ทั้งสองประเทศมีข้อพิพาทเรื่องไม้แปรรูป ผลิตภัณฑ์นม เหล็กและอะลูมิเนียมมาอย่างต่อเนื่อง

ล่าสุดในเดือนกรกฎาคม 2569 สหรัฐฯ ประกาศใช้ Section 338 เพื่อเก็บภาษีเพิ่มเติม 50% กับสินค้าบางประเภทจากแคนาดา ก่อนจะมีการปรับขอบเขตสินค้าภายใต้มาตรการในเวลาต่อมา

ความสัมพันธ์ยังมีประเด็นอ่อนไหวทางการเมือง เมื่อประธานาธิบดี Donald Trump เคยกล่าวหลายครั้งว่าแคนาดาควรเป็น “รัฐที่ 51” ของสหรัฐฯ ซึ่งสร้างความไม่พอใจในแคนาดา เพราะถูกมองว่าเป็นการลดทอนสถานะความเป็นรัฐอธิปไตย

🌎 อเมริกาเหนือ: ไม่ใช่แค่ 3 ประเทศ แต่คือ “โรงงานเดียวกัน”

สหรัฐฯ เม็กซิโก และแคนาดา มีห่วงโซ่การผลิตที่เชื่อมโยงกัน ตั้งแต่วัตถุดิบ ชิ้นส่วน การประกอบ ไปจนถึงตลาดปลายทาง

อุตสาหกรรมยานยนต์เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน รถยนต์หนึ่งคันอาจใช้ชิ้นส่วนจากทั้งสามประเทศ และชิ้นส่วนบางประเภทต้องข้ามพรมแดนหลายครั้งก่อนกลายเป็นรถยนต์สำเร็จรูป

ความเชื่อมโยงนี้ได้รับการสนับสนุนจากความตกลง USMCA ซึ่งเข้ามาแทน NAFTA ในปี 2563 โดยครอบคลุมทั้งกฎแหล่งกำเนิดสินค้า แรงงาน สิ่งแวดล้อม การค้าดิจิทัล และการลงทุน

เฉพาะการค้าสินค้าระหว่างสหรัฐฯ กับเม็กซิโกและแคนาดาในปี 2568 ก็มีมูลค่ารวมเกือบ 1.6 ล้านล้านดอลลาร์

เมื่อการผลิตเชื่อมโยงกันมากขนาดนี้ การเปลี่ยนแปลงนโยบายการค้าของประเทศหนึ่งย่อมส่งผลต่อต้นทุนและการดำเนินธุรกิจของอีกสองประเทศด้วย

🔗 USMCA: จาก “ข้อตกลงการค้า” สู่ “เกราะของ Supply Chain”

สหรัฐฯ กำลังใช้กติกาการค้าเพื่อสนับสนุนการผลิตภายในอเมริกาเหนือ และลดการพึ่งพาประเทศนอกภูมิภาค โดยเฉพาะจีน

ตัวอย่างสำคัญคือกฎแหล่งกำเนิดสินค้าในอุตสาหกรรมยานยนต์ ซึ่งกำหนดสัดส่วนมูลค่าที่ผลิตในภูมิภาคสำหรับรถยนต์บางประเภทไว้ที่ 75% เพิ่มจาก 62.5% ภายใต้ NAFTA เพื่อให้ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีตามเงื่อนไขของข้อตกลง

แม้กฎดังกล่าวไม่ได้ห้ามใช้ชิ้นส่วนจากจีนโดยตรง แต่ทำให้ผู้ผลิตมีแรงจูงใจที่จะจัดหาชิ้นส่วนจากภายในอเมริกาเหนือมากขึ้น

การทบทวน USMCA เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 จึงเป็นเรื่องที่ภาคธุรกิจจับตามอง โดยสหรัฐฯ ยังไม่ตกลงต่ออายุข้อตกลงในรูปแบบเดิม แม้ USMCA จะยังมีผลบังคับใช้ต่อไป

ประเด็นเจรจาครอบคลุมทั้งอุตสาหกรรมยานยนต์ เหล็กและอะลูมิเนียม แรงงาน และ Economic Security รวมถึงความกังวลว่าประเทศนอกภูมิภาคอาจใช้เม็กซิโกหรือแคนาดาเป็นฐานการผลิตเพื่อเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ

สำหรับบริษัทข้ามชาติ ความไม่แน่นอนของกฎการค้าเป็นเรื่องสำคัญ เพราะการลงทุนสร้างโรงงานต้องใช้เงินจำนวนมากและมีระยะเวลาคืนทุนยาว หากเงื่อนไขทางการค้าเปลี่ยนไป ก็อาจกระทบต่อความคุ้มค่าของการลงทุนที่วางแผนไว้

🇨🇳 จีน: จาก “คู่ค้า” สู่ “คู่แข่ง”

ต่างจากเม็กซิโกและแคนาดาที่เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายการผลิตอเมริกาเหนือ จีนถูกสหรัฐฯ มองว่าเป็นคู่แข่งเชิงยุทธศาสตร์ โดยเฉพาะด้านเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต

ในปี 2568 การค้าสินค้าระหว่างสหรัฐฯ กับจีนมีมูลค่าประมาณ 414.6 พันล้านดอลลาร์ โดยสหรัฐฯ นำเข้า 308.7 พันล้านดอลลาร์ และส่งออก 106.0 พันล้านดอลลาร์ ขาดดุลการค้าประมาณ 202.7 พันล้านดอลลาร์

สินค้าที่สหรัฐฯ นำเข้าจากจีนมีทั้งคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร อุปกรณ์ไฟฟ้า และสินค้าอุปโภคบริโภค

แต่ความกังวลของสหรัฐฯ ไม่ได้มีเพียงเรื่องการขาดดุลการค้า เพราะจีนกำลังพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง ตั้งแต่เซมิคอนดักเตอร์ AI รถยนต์ไฟฟ้า แบตเตอรี่ ไปจนถึงพลังงานสะอาด ซึ่งหลายอุตสาหกรรมเป็นพื้นที่แข่งขันสำคัญระหว่างสองประเทศ

นับตั้งแต่ปี 2561 สหรัฐฯ ใช้มาตรการหลายรูปแบบต่อจีน ทั้งภาษี Section 301 การควบคุมการส่งออกชิปขั้นสูง การจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยี AI และมาตรการควบคุมการลงทุนในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์

การแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ กับจีนจึงขยายจากเรื่องการค้าสินค้า ไปสู่การแข่งขันด้านเทคโนโลยี ทรัพยากร และความเป็นผู้นำทางเศรษฐกิจโลก

🧭 จาก Free Trade สู่ Strategic Trade

ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับเม็กซิโก แคนาดา และจีน บอกเราว่าการค้าโลกกำลังเปลี่ยนไป จากเดิมที่เน้นการเปิดตลาดและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต วันนี้ประเทศต่าง ๆ ให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางเศรษฐกิจมากขึ้น

สำหรับบริษัทข้ามชาติ ความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าอาจทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น กระทบความคุ้มค่าของการลงทุน และทำให้ต้องทบทวนแผนการผลิตในระยะยาว

สำหรับประเทศที่ต้องการดึงดูดการลงทุน รวมถึงไทย การมีต้นทุนการผลิตที่แข่งขันได้เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ความน่าเชื่อถือของกฎระเบียบและความสามารถในการเชื่อมต่อ Supply Chain กำลังมีความสำคัญมากขึ้น

ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับคู่ค้าหลักทั้งสามประเทศจึงมีทั้ง การพึ่งพา การแข่งขัน และการต่อรอง ดำเนินไปพร้อมกัน

จากเดิมที่ต้นทุนการผลิตเป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกที่ตั้งโรงงาน วันนี้ ภาษี กฎการค้า และความสัมพันธ์ทางการเมืองกำลังมีน้ำหนักมากขึ้น และอาจเป็นตัวตัดสินว่า การลงทุนครั้งต่อไปจะเกิดขึ้นในประเทศใด
.
เรื่องและภาพ: กรรวี วงษ์ศิริเลิศ Economist, Bnomics
════════════════
Making Economics Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน
════════════════
#การค้า #การส่งออก #ธนาคารกรุงเทพ

29/10/2026

🔴 LIVE NOW | The Future of Water (Part 1)
Join us for The Future of Water: AI, Weather Resilience, and Frontier Technologies for Water Security and hear from leading experts from MIT, government, industry, and academia as they explore how AI, innovation, and frontier technologies can help shape a more resilient water future for Thailand. [agenda link : https://canva.link/future-of-water-agenda] Watch live here

29/10/2026

🏦 กนง. คงดอกเบี้ย 1.00% เพื่อประคองเศรษฐกิจไทย ท่ามกลางการฟื้นตัวที่ยังไม่ทั่วถึง

ในการประชุมวันที่ 28 ตุลาคม 2569 คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) มีมติเป็นเอกฉันท์ให้คงอัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ 1.00% ต่อปี (มีกรรมการลาประชุม 1 ท่าน) เนื่องจากเห็นว่าอัตราดอกเบี้ยปัจจุบันยังเหมาะสมต่อการสนับสนุนเศรษฐกิจไทย

แม้เศรษฐกิจจะได้รับแรงส่งจากการส่งออกและการลงทุนในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) แต่การเติบโตยังต่ำกว่าศักยภาพและกระจุกตัวอยู่ในบางภาคธุรกิจ ขณะที่ SMEs และครัวเรือนจำนวนมากยังเผชิญข้อจำกัดด้านกำลังซื้อและภาระหนี้สูง

🇹🇭 เศรษฐกิจไทยขยายตัวดีกว่าคาด แต่ทำไมหลายภาคธุรกิจยังไม่ฟื้น?

ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ปรับเพิ่มประมาณการเศรษฐกิจไทยปี 2569 และ 2570 เป็น 2.4% และ 2.1% จากเดิมที่คาดไว้ 2.3% และ 1.8% ตามลำดับ โดยมีแรงสนับสนุนจากการส่งออกและการลงทุนในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี โดยเฉพาะกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับประโยชน์จากการเติบโตของ AI

อย่างไรก็ตาม ผลดีจากการเติบโตยังจำกัดอยู่ในธุรกิจและแรงงานบางกลุ่ม ขณะที่ภาคเศรษฐกิจอื่นฟื้นตัวได้ช้า โดยเฉพาะ SMEs ที่เผชิญการแข่งขันรุนแรง ต้นทุนการดำเนินธุรกิจสูง และข้อจำกัดในการเข้าถึงสินเชื่อ

ที่น่าสนใจคือ แม้ ธปท. จะปรับเพิ่มประมาณการ GDP ปี 2569 แต่กลับปรับลดประมาณการการบริโภคภาคเอกชนจาก 2.6% เหลือ 2.3% สอดคล้องกับภาพกำลังซื้อในประเทศที่ยังฟื้นตัวได้ช้า โดยเฉพาะครัวเรือนรายได้น้อยที่เผชิญภาระหนี้สูงและแรงกดดันจากค่าครองชีพ ขณะที่ภาคการท่องเที่ยวมีแนวโน้มชะลอตัวจากต้นทุนการเดินทางที่สูงขึ้นตามราคาพลังงาน

เศรษฐกิจไทยจึงมีลักษณะการเติบโตแบบ K-shaped คือบางอุตสาหกรรมขยายตัวได้ดี ขณะที่ธุรกิจและครัวเรือนอีกจำนวนมากยังไม่ได้รับประโยชน์จากการเติบโตเท่าที่ควร

ด้านสินเชื่อ แม้สินเชื่อรวมเริ่มขยายตัวจากความต้องการเงินทุนของธุรกิจขนาดใหญ่ ทั้งเพื่อเสริมสภาพคล่องและรองรับการลงทุน แต่สินเชื่อ SMEs ยังคงหดตัวในเกือบทุกสาขา เนื่องจากสถาบันการเงินยังระมัดระวังการปล่อยสินเชื่อให้กับลูกหนี้ที่มีความเสี่ยงสูง

📈 เงินเฟ้อมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ยังไม่จำเป็นต้องขึ้นดอกเบี้ย

ธปท. คาดว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปปี 2569 และ 2570 จะอยู่ที่ 2.1% และ 1.3% ตามลำดับ ซึ่งยังอยู่ในช่วงเป้าหมายเงินเฟ้อ 1–3%

อย่างไรก็ตาม เงินเฟ้อมีแนวโน้มปรับสูงขึ้นในช่วงที่เหลือของปีนี้จนถึงต้นปีหน้า จากราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้นและความเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งอาจกระทบผลผลิตทางการเกษตรและราคาอาหาร ก่อนจะกลับมาอยู่ในระดับต่ำจากผลของฐานและอุปสงค์ภายในประเทศที่ยังอ่อนแอ

แรงกดดันเงินเฟ้อในระยะนี้ส่วนหนึ่งมาจากต้นทุนพลังงานและอาหาร มากกว่าการขยายตัวของอุปสงค์ภายในประเทศ ขณะที่กำลังซื้อที่ยังอ่อนแออาจจำกัดความสามารถของผู้ประกอบการในการปรับขึ้นราคาสินค้าและบริการ การปรับขึ้นดอกเบี้ยเพื่อควบคุมเงินเฟ้อในสถานการณ์เช่นนี้จึงอาจเพิ่มภาระทางการเงินให้กับภาคธุรกิจและครัวเรือน โดยไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาต้นทุนพลังงานโดยตรง

กนง. ยังต้องติดตามความเสี่ยงจากสถานการณ์ในตะวันออกกลาง ข้อจำกัดของมาตรการพยุงราคาพลังงาน และการส่งผ่านต้นทุนของผู้ประกอบการไปยังราคาสินค้าและบริการ รวมถึงผลต่อการคาดการณ์เงินเฟ้อในระยะปานกลาง ซึ่งปัจจุบันยังอยู่ภายในกรอบเป้าหมาย

💵 เงินบาทอ่อนค่า แต่ยังไม่ใช่เหตุผลให้ต้องขึ้นดอกเบี้ย

เงินบาทอ่อนค่าลง ส่วนหนึ่งจากการปรับมุมมองของตลาดต่อแนวโน้มนโยบายการเงินสหรัฐฯ ที่เข้มงวดขึ้น ประกอบกับราคาน้ำมันที่ปรับสูงขึ้นจากความไม่แน่นอนของสถานการณ์ในตะวันออกกลาง

เงินบาทที่อ่อนค่าอาจช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันด้านราคาของสินค้าไทยบางประเภท แต่ก็ทำให้ต้นทุนการนำเข้าสินค้า โดยเฉพาะพลังงานและวัตถุดิบ ปรับสูงขึ้นได้เช่นกัน สำหรับประเทศไทยซึ่งพึ่งพาการนำเข้าพลังงานค่อนข้างมาก การอ่อนค่าของเงินบาทพร้อมกับราคาน้ำมันที่สูงขึ้นจึงอาจเพิ่มต้นทุนให้กับผู้ประกอบการและส่งผลต่อค่าครองชีพของประชาชน

อย่างไรก็ตาม เสถียรภาพภาคต่างประเทศของไทยยังอยู่ในเกณฑ์แข็งแกร่ง โดยมีเงินสำรองระหว่างประเทศในระดับสูงเมื่อเทียบกับหนี้ต่างประเทศระยะสั้น ซึ่งช่วยรองรับความผันผวนของตลาดการเงินโลกได้

ขณะเดียวกัน การดำเนินนโยบายการเงินของ กนง. ไม่ได้มุ่งรักษาระดับค่าเงินบาทโดยตรง แต่พิจารณาผลกระทบของอัตราแลกเปลี่ยนต่อเงินเฟ้อ การเติบโตทางเศรษฐกิจ และเสถียรภาพระบบการเงินเป็นสำคัญ ในสถานการณ์ที่เศรษฐกิจยังเติบโตต่ำกว่าศักยภาพ การปรับขึ้นดอกเบี้ยเพียงเพื่อชะลอการอ่อนค่าของเงินบาทจึงอาจสร้างต้นทุนต่อเศรษฐกิจมากกว่าประโยชน์ที่ได้รับ

⚖️ ดอกเบี้ยต่ำช่วยประคองเศรษฐกิจ แต่ก็มีข้อจำกัด

แม้อัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ 1.00% จะช่วยรักษาภาวะการเงินให้อยู่ในระดับผ่อนคลายและสนับสนุนกิจกรรมทางเศรษฐกิจ แต่การคงดอกเบี้ยต่ำเป็นเวลานานก็มีต้นทุนเช่นกัน กนง. จึงยังต้องติดตามผลต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจการเงินในระยะยาว ควบคู่กับการประเมินความเสี่ยงเงินเฟ้อที่อาจเพิ่มขึ้นจากปัจจัยด้านอุปทาน

ขณะเดียวกัน การลดดอกเบี้ยเพิ่มเติมอาจไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาการเข้าถึงสินเชื่อของ SMEs ได้มากนัก หากสถาบันการเงินยังมีความกังวลเกี่ยวกับความสามารถในการชำระหนี้ของผู้กู้

นโยบายดอกเบี้ยจึงต้องทำงานร่วมกับมาตรการทางการเงินเฉพาะจุด รวมถึงนโยบายการคลังที่ช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพในระยะสั้น และมาตรการเพิ่มผลิตภาพและความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจในระยะยาว

📍 ทิศทางดอกเบี้ยไทยในระยะต่อไป

การคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายที่ 1.00% ในครั้งนี้จึงเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการรักษาสมดุลระหว่างการสนับสนุนเศรษฐกิจและการดูแลเสถียรภาพราคา

เมื่อพิจารณาจากภาวะเศรษฐกิจและเงินเฟ้อในปัจจุบัน ระยะสั้นยังไม่มีแรงกดดันชัดเจนให้ กนง. ต้องปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย เนื่องจากเศรษฐกิจยังเติบโตต่ำกว่าศักยภาพและการฟื้นตัวยังไม่ทั่วถึง อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงเงินเฟ้อจากราคาพลังงานและอาหารอาจจำกัดโอกาสในการปรับลดดอกเบี้ยเพิ่มเติม ขณะที่ผลของดอกเบี้ยต่ำต่อเสถียรภาพระบบการเงินยังเป็นอีกปัจจัยที่ กนง. ต้องนำมาประกอบการตัดสินใจ

ท้ายที่สุด แม้การส่งออก เทคโนโลยี และการลงทุนจะช่วยให้เศรษฐกิจไทยเติบโตดีกว่าคาด แต่การทำให้ผลของการเติบโตส่งต่อไปถึง SMEs แรงงาน และครัวเรือนส่วนใหญ่ของประเทศ ยังคงเป็นโจทย์สำคัญของเศรษฐกิจไทย เพราะดอกเบี้ยต่ำช่วยประคองเศรษฐกิจได้ แต่การเติบโตอย่างทั่วถึงยังต้องอาศัยการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างควบคู่กันไป
เรื่องและภาพ: Research Team, Bnomics
════════════════
Making Economic Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน
════════════════
#นโยบายการเงิน #เศรษฐกิจไทย #อัตราดอกเบี้ยนโยบาย #ธนาคารกรุงเทพ

28/10/2026

🏛️สลากกินแบ่งรัฐบาล: รายได้สำคัญจากการเสี่ยงดวงของคนไทย

🔑 Key Takeaways:

• สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นหนึ่งในรัฐวิสาหกิจที่นำส่งรายได้ให้ภาครัฐมากที่สุดอย่างต่อเนื่อง โดยในปีงบประมาณ 2568 มีสัดส่วนราว 28% ของเงินนำส่งรายได้แผ่นดินจากรัฐวิสาหกิจทั้งหมด
• รายได้จากการจำหน่ายสลากถูกจัดสรรตามกฎหมาย โดย 60% เป็นเงินรางวัล ไม่น้อยกว่า 23% เป็นรายได้แผ่นดิน และไม่เกิน 17% เป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารงาน
• เงินนำส่งรายได้แผ่นดินของสำนักงานสลากฯ เพิ่มขึ้นจาก 11,174 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2549 เป็น 54,211 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2568 หรือเพิ่มขึ้นเกือบ 5 เท่า
• ปีงบประมาณ 2568 สำนักงานสลากฯ มีรายได้รวม 179,671 ล้านบาท และกำไรสุทธิ 7,362 ล้านบาท ขณะที่เงินรางวัลที่ไม่มีผู้มารับคิดเป็นส่วนหนึ่งของเงินนำส่งรัฐ
• สลากกินแบ่งรัฐบาลเป็น “สินค้าความหวัง” ที่ผู้คนยอมจ่ายเงินจำนวนไม่มากเพื่อแลกกับโอกาสถูกรางวัลใหญ่ ทำให้ความหวังกลายเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่มีเม็ดเงินหมุนเวียนมหาศาล

สลากกินแบ่งรัฐบาลหรือลอตเตอรี่อยู่คู่กับสังคมไทยมานานกว่าศตวรรษ โดยการออกลอตเตอรี่ครั้งแรกในประเทศไทยมีขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2417 ก่อนที่กิจการสลากจะพัฒนามาเป็นสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลใน พ.ศ. 2482 และมีฐานะเป็นรัฐวิสาหกิจภายใต้กระทรวงการคลังตาม พ.ร.บ. สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ. 2517

จากกิจการที่มีจุดเริ่มต้นมานานกว่าร้อยปี สลากกินแบ่งรัฐบาลได้กลายเป็นหนึ่งในช่องทางสำคัญที่รัฐได้รับรายได้จากการจำหน่ายสลาก

ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (สคร.) ระบุว่า ในปีงบประมาณ 2568 สำนักงานสลากฯ นำส่งรายได้แผ่นดินคิดเป็นราว 28% ของเงินนำส่งจากรัฐวิสาหกิจทั้งหมด ทำให้กิจกรรมการเสี่ยงโชคของประชาชนกลายเป็นแหล่งรายได้สำคัญของภาครัฐไทย

💰รายได้ระดับแสนล้าน

ในปีงบประมาณ 2568 สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลมีรายได้รวม 179,671 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 2.9% จากปีก่อน โดยรายได้เกือบทั้งหมดมาจากการจำหน่ายสลาก
สลากฯ 6 หลักเป็นแหล่งรายได้หลัก มีมูลค่า 171,227 ล้านบาท หรือประมาณ 95% ของรายได้ทั้งหมด รองลงมาคือสลากการกุศล 7,181 ล้านบาท สลากฯ 3 หลัก 576 ล้านบาท และรายได้อื่นอีก 686 ล้านบาท

รายได้ระดับเกือบ 1.8 แสนล้านบาทต่อปีทำให้สำนักงานสลากฯ เป็นรัฐวิสาหกิจที่มีขนาดกิจการใหญ่แห่งหนึ่งของไทย แต่เงินจากการขายสลากไม่ได้กลายเป็นกำไรของสำนักงานสลากฯ ทั้งหมด

ตามกฎหมาย รายได้จากการจำหน่ายสลากถูกจัดสรรเป็น 3 ส่วน ได้แก่ 60% เป็นเงินรางวัล ไม่น้อยกว่า 23% เป็นรายได้แผ่นดิน และไม่เกิน 17% เป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารงาน

อธิบายง่าย ๆ ได้ว่า เงินที่ประชาชนจ่ายซื้อสลากทุก 100 บาท จะถูกจัดสรรเป็นเงินรางวัล 60 บาท ส่วนอีกอย่างน้อย 23 บาทนำส่งเป็นรายได้ของรัฐ และอีก 17 บาท เป็นค่าใช้จ่ายในการบริหาร

📈 จากเงินเสี่ยงโชค สู่รายได้แผ่นดิน

ตลอดช่วง 20 ปีที่ผ่านมา เงินนำส่งรายได้แผ่นดินของสำนักงานสลากฯ เพิ่มขึ้นอย่างมาก จาก 11,174 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2549 เป็น 54,211 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2568 หรือเพิ่มขึ้นเกือบ 5 เท่า คิดเป็นอัตราการเติบโตเฉลี่ยประมาณ 8.7% ต่อปี

น่าสนใจว่า เงินนำส่งรัฐในปีงบประมาณ 2568 ไม่ได้มาจากส่วนแบ่งรายได้จากการจำหน่ายสลากเพียงอย่างเดียว แต่ประกอบด้วยเงินนำส่งตามสัดส่วนที่กำหนด 44,890 ล้านบาท เงินรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาลที่นำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน 8,659 ล้านบาท และเงินรางวัลสลากการกุศลที่นำส่งอีก 662 ล้านบาท

เมื่อรวมกันแล้ว เงินรางวัลที่ไม่ได้จ่ายให้ผู้รับรางวัลและนำส่งเป็นรายได้แผ่นดินมีมูลค่าสูงถึง 9,321 ล้านบาท หรือประมาณ 17% ของเงินนำส่งรัฐทั้งหมด

📊 ขายความหวังหลักแสนล้าน เหลือกำไรเท่าไร?

แม้เงินส่วนใหญ่จากการขายสลากจะถูกจัดสรรกลับไปเป็นเงินรางวัลและนำส่งภาครัฐ แต่สำนักงานสลากฯ ก็ยังมีกำไรจากการดำเนินกิจการ

ในปีงบประมาณ 2568 สำนักงานสลากฯ มีรายได้รวม 179,671 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายรวมประมาณ 172,308 ล้านบาท และมีกำไรสุทธิ 7,362 ล้านบาท

คิดง่าย ๆ คือ จากรายได้ทุก 100 บาท สำนักงานสลากฯ เหลือกำไรสุทธิประมาณ 4.1 บาท

หากมองย้อนหลัง กำไรสุทธิเพิ่มขึ้นจาก 1,361 ล้านบาทในปีงบประมาณ 2555 เป็น 7,362 ล้านบาทในปี 2568 หรือเพิ่มขึ้นกว่า 5 เท่า

ทั้งนี้ กำไรสุทธิและเงินนำส่งรายได้แผ่นดินเป็นตัวเลขคนละประเภท จึงไม่ควรนำมารวมกันโดยตรงเพื่อวัดรายได้ที่รัฐได้รับจากกิจการสลาก

🚀ลุ้นหลักล้านด้วยเงิน 80 บาท

แม้โอกาสถูกรางวัลที่ 1 ของสลาก 6 หลักจะอยู่ที่เพียง 1 ใน 1,000,000 ต่อหนึ่งหมายเลข แต่สลากกินแบ่งรัฐบาลยังคงได้รับความนิยมจากคนไทย

เหตุผลสำคัญส่วนหนึ่งคือ สลากกินแบ่งรัฐบาลเป็น “สินค้าความหวัง” ที่มีราคาซื้อไม่สูงนัก สลากหนึ่งฉบับราคา 80 บาท แต่เปิดโอกาสให้ผู้ซื้อมีสิทธิ์ลุ้นรับเงินรางวัลหลักหลายล้านบาท ทำให้คนจำนวนมากยอมจ่ายเงินจำนวนไม่มากเพื่อแลกกับโอกาสในการเปลี่ยนสถานะทางการเงินของตนเอง

พฤติกรรมนี้อธิบายได้ด้วยแนวคิดเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมที่เรียกว่า Probability Weighting หรือการที่ผู้คนให้น้ำหนักกับโอกาสเกิดเหตุการณ์แตกต่างจากความน่าจะเป็นจริง โดยเฉพาะเหตุการณ์ที่มีโอกาสเกิดขึ้นต่ำมาก แต่มีผลตอบแทนสูง

สำหรับผู้ซื้อสลาก ความรู้สึกว่า “เผื่อจะถูกรางวัล” อาจมีน้ำหนักมากกว่าการคำนวณความน่าจะเป็นตามหลักคณิตศาสตร์ แม้ในภาพรวมเงินรางวัลที่จ่ายคืนจะต่ำกว่าเงินที่ผู้ซื้อสลากจ่ายไปทั้งหมดก็ตาม

นอกจากนี้ การเป็นกิจการของรัฐ การออกรางวัลที่มีกระบวนการตรวจสอบ และเครือข่ายจำหน่ายที่ครอบคลุมทั่วประเทศ ยังช่วยให้สลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นรูปแบบการเสี่ยงโชคที่ผู้คนคุ้นเคยและเข้าถึงได้ง่าย

💡 เมื่อความหวังของประชาชน กลายเป็นรายได้ของรัฐ

สลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นกิจการที่น่าสนใจในเชิงเศรษฐศาสตร์ เพราะรายได้เกือบทั้งหมดเกิดจากการ “ขายโอกาสในการลุ้นรางวัล” ซึ่งมีต้นทุนในการซื้อไม่สูง แต่สามารถสร้างเม็ดเงินหมุนเวียนได้มหาศาล

สำหรับผู้ซื้อ สลากหนึ่งใบอาจหมายถึงความหวังที่จะมีเงินก้อนใหญ่ ปลดภาระหนี้สิน หรือเปลี่ยนชีวิต ขณะที่สำหรับภาครัฐ เงินจากการจำหน่ายสลากได้กลายเป็นแหล่งรายได้สำคัญที่มีมูลค่าหลายหมื่นล้านบาทต่อปี

ขณะเดียวกัน รายได้ที่เพิ่มขึ้นก็มาพร้อมประเด็นที่ควรพิจารณา โดยเฉพาะภาระค่าใช้จ่ายของครัวเรือนและความเสี่ยงจากการใช้เงินเพื่อเสี่ยงโชคเกินกำลัง เพราะเงินที่นำไปซื้อสลากย่อมมีต้นทุนค่าเสียโอกาสในการนำไปใช้จ่ายหรือออมเพื่ออนาคต

การบริหารกิจการสลากจึงต้องสร้างสมดุลระหว่างการจัดหารายได้ให้รัฐกับการคุ้มครองผู้บริโภค พร้อมกับส่งเสริมให้ประชาชนมีโอกาสสร้างฐานะทางเศรษฐกิจจากการทำงาน การออม และการลงทุน มากกว่าการฝากความหวังไว้กับตัวเลขหกหลัก

เรื่องและภาพ: กุสุมา ธะนะวงศ์ Economist, Bnomics
════════════════
Making Economic Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน
════════════════
#สลากกินแบ่งรัฐบาล #ลอตเตอรี่ #เสี่ยงดวง #รายได้รัฐ #รัฐวิสาหกิจ #ธนาคารกรุงเทพ

ที่อยู่

333 ถนนสีลม
Bangkok
10500

เบอร์โทรศัพท์

+6622302209

เว็บไซต์

facebook.com

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ Bnomics by Bangkok Bank โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ