20/07/2022
Dzień dobry Państwu!
W ostatnich dniach odebrałem wiele telefonów związanych z podpisaną przez Prezydenta ustawą dot. Wakacji kredytowych.
Poniżej zebrałem najważniejsze tematy z tym związane- materiału trochę jest jednak każdego zainteresowanego serdecznie zapraszam do lektury.
Pozdrawiam!
Wakacje kredytowe
Q&A
Zastrzeżenie:
Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom nie weszła jeszcze w życie. Brakuje w niej odpowiedzi na wiele pytań i ostateczna interpretacja postanowień ww. ustawy może różnić się w zależności od banku. Prawdopodobnie Związek Banków Polskich wyda opracowanie zawierające kierunek interpretacji przepisów przez banki.
1. Na czym dokładnie polegają „wakacje kredytowe” i kiedy można z nich skorzystać?
Odpowiedź:
„Wakacje kredytowe” to możliwość zawieszenia 4 rat kredytu hipotecznego w 2022 r. (w III kwartale w sierpniu i wrześniu, a w IV kwartale w dwóch wybranych miesiącach) oraz 4 rat w 2023 r. (po jednej w każdym kwartale). Tego rodzaju pomoc została wprowadzona ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, która 14 lipca br. została podpisana przez Prezydenta i oczekuje na wejście w życie (nastąpi to pod koniec lipca 2022 r.). Ma ona na celu wsparcie osób, które mają problemy ze spłatami rosnących rat kredytu hipotecznego z powodu wzrostu stóp procentowych.
Skorzystanie z ww. pomocy możliwe jest jedynie w stosunku do jednego kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej, z wyłączeniem kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty innej niż waluta polska. Dodatkowo kredyt ten musiał zostać zaciągnięty w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
Ponadto z „wakacji kredytowych” można skorzystać wyłącznie w przypadku umów zawartych przed dniem 1 lipca 2022 r., w tym również umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (tj. zawartych przed 22.07.2017 r.), jeżeli termin zakończenia okresu kredytowania określony w tych umowach przypada po upływie 6 miesięcy od daty 1 lipca 2022r.
Przykład: Umowa kredytu hipotecznego zawarta 12.05.2016 r., w której termin zakończenia okresu kredytowania przypada 25.10.2022 r. – nie można skorzystać z „wakacji kredytowych”. Gdyby natomiast termin zakończenia okresu kredytowania przypadał po 1 stycznia 2023 r. dla wskazanej umowy, jak najbardziej można skorzystać z „wakacji kredytowych”, o ile są spełnione pozostałe warunki kredytu, o których mowa powyżej (tj. waluta i cel kredytu).
„Wakacje kredytowe” będą polegać na tym, że zawieszone raty są przesuwane, tzn. okres kredytowania oraz terminy przewidziane w umowie kredytowej ulegają przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty kredytu. W okresie korzystania z wakacji nie są naliczane odsetki. Przesunięta rata będzie płatna w części kapitałowej wraz z naliczonym aktualnym oprocentowaniem (które może być zarówno niższe, jak i wyższe w chwili ostatecznej spłaty przesuniętej raty).
2. Czy wakacje kredytowe dotyczą wyłącznie kredytów ze zmienną stopą oprocentowania?
Odpowiedź:
Nie. Z wakacji mogą skorzystać zarówno klienci posiadający kredyt ze zmienną stopą, jak i ze stałą stopą procentową.
3. Jak należy interpretować cel zaciągnięcia kredytu w postaci „zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych”? Czy tak samo jak „własne cele mieszkaniowe” zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)?
Odpowiedź:
Niestety, trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Najprawdopodobniej wyjaśni się to dopiero, gdy poszczególne banki przedstawią informacje o składaniu wniosków o skorzystanie z „wakacji kredytowych”.
Skąd wynika niepewność? Otóż racjonalny ustawodawca, jeśli chciałby, aby „własne potrzeby mieszkaniowe” były rozumiane tak samo jak „własne cele mieszkaniowe” z ustawy o PIT, to powinien użyć dokładnie takiego samego sformułowania, czyli napisać "cele", a nie "potrzeby" mieszkaniowe. Ewentualnie powinien wskazać, że „potrzeby mieszkaniowe” należy rozumieć tak jak „cele mieszkaniowe” w ustawie o PIT. Skoro jednak tego nie zrobił, należałoby uznać, że nie są to tożsame pojęcia. Niestety, w ustawie o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom nie mamy definicji „własnych potrzeb mieszkaniowych”, co oznacza, że interpretacji tego pojęcia będą dokonywać banki.
Naszym zdaniem liczy się zamiar z chwili zaciągania kredytu hipotecznego, tzn. czy w chwili zawierania umowy o kredyt hipoteczny nabywana nieruchomość miała zaspokoić własne potrzeby mieszkaniowe kredytobiorcy. Później sytuacja mogła ulec zmianie, tzn. kredytobiorca przeprowadził się do innej nieruchomości i np. zakupioną na kredyt nieruchomość aktualnie wynajmuje. Nie miał jednak tego zamiaru w chwili zawierania umowy kredytu hipotecznego.
Z brakiem spełnienia przesłanki zaciągnięcia kredytu w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych będziemy mieć z kolei do czynienia, gdy kredytobiorca od razu zakupił nieruchomość na kredyt, która miała być wynajmowana, a nie przeznaczona na zamieszkanie w niej przez kredytobiorcę.
4. Czy skorzystanie z „wakacji kredytowych” wymaga spełnienia przez kredytobiorcę określonych kryteriów dochodowych?
Odpowiedź:
Nie, „wakacje kredytowe” są skierowane do wszystkich kredytobiorców, których kredyty spełniają wymagania wskazane w punkcie 1., nie ma znaczenia sytuacja materialna tych kredytobiorców.
5. Jak formalnie wygląda skorzystanie z „wakacji kredytowych”?
Odpowiedź:
Skorzystanie z „wakacji kredytowych” wymaga złożenia wniosku w banku, w którym zaciągnięty jest kredyt. Wniosek można będzie złożyć zarówno na piśmie, jak i drogą elektroniczną (w bankowości internetowej). Wniosek musi zawierać co najmniej: oznaczenie
konsumenta; oznaczenie kredytodawcy; oznaczenie umowy; wskazanie wnioskowanego okresu lub okresów zawieszenia spłaty kredytu; oświadczenie, że wniosek dotyczy umowy zawartej w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Wskazane oświadczenie musi zawierać klauzulę następującej treści: ,,Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.” Najpewniej jednak najpóźniej 1 sierpnia 2022r. banki zamieszczą na swoich stronach internetowych lub w systemie bankowości elektronicznej wzory takich wniosków. Z dniem doręczenia kredytodawcy ww. wniosku, spłata kredytu zostaje zawieszona na okres w nim wskazany. Bank w terminie 21 dni od dnia doręczenia wniosku klienta potwierdza jego otrzymanie na trwałym nośniku i przekazuje potwierdzenie konsumentowi. Kredytodawca wskazuje w potwierdzeniu okres, na który została zawieszona spłata kredytu, oraz wysokość opłat z tytułu ubezpieczeń (mimo zawieszenia rat kredytu klient musi bowiem uiszczać opłaty z tytułu ubezpieczeń powiązanych z umową kredytową). Warto jednak pamiętać, że brak potwierdzenia ze strony banku nie wpływa na rozpoczęcie zawieszenia spłaty kredytu.
6. Czy w trakcie korzystania z „wakacji kredytowych” możliwe będzie jednoczesne korzystanie z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców?
Odpowiedź:
Nie można jednocześnie korzystać z obu form pomocy, tzn. w tych samych miesiącach. Nie jest jednak wykluczone korzystanie z FWK w innym okresie niż czas zawieszenia rat w ramach „wakacji kredytowych”.
Dla przypomnienia: korzystanie z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK) jest możliwe wyłącznie przez te osoby, które straciły pracę lub spełniają określone wymagania dochodowe. Pomoc polega na wsparciu finansowym kredytobiorców. Wsparcie z FWK na spłatę zadłużenia nie może być przyznane, jeżeli kredytobiorca w chwili złożenia wniosku jest właścicielem innego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego bądź był nim w okresie na sześć miesięcy przed złożeniem wniosku. Wyłączone z pomocy są również osoby, które mają spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub miały takie prawo na sześć miesięcy przed złożeniem wniosku, albo które mają roszczenie o przeniesienie na nie prawa własności lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego, spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub miały je na sześć miesięcy przed złożeniem wniosku.
Z kolei „wakacje kredytowe” nie zawierają kryteriów dochodowych ani majątkowych, które trzeba spełnić, aby móc z nich skorzystać. Z tej formy pomocy mogą korzystać więc osoby, których sytuacja nie jest tak zła jak w przypadku kredytobiorców korzystających z FWK. Skorzystanie z „wakacji kredytowych” nie jest automatycznie wykluczone przez posiadanie przez kredytobiorcę jakiejkolwiek innej nieruchomości niż objętej kredytem.
7. Czy posiadanie innej nieruchomości uniemożliwia skorzystanie z „wakacji kredytowych”?
Odpowiedź:
Nie, sam fakt posiadania innej nieruchomości nie stoi na przeszkodzie skorzystaniu z „wakacji kredytowych”. Istotne jest jednak, że nawet jeśli klient ma kilka kredytów, to może zawiesić spłatę wyłącznie jednego z nich i to takiego, który dotyczył zaspokojenia własnych potrzeb
mieszkaniowych (czyli klient zaciągnął kredyt na mieszkanie, w którym przynajmniej zamierzał mieszkać, a nie na mieszkanie, które zostało kupione na wynajem).
Inaczej jest w przypadku korzystania z Funduszu Wparcia Kredytobiorców, gdzie kredytobiorca nie może mieć prawa do innej nieruchomości, aby skorzystać z pomocy (patrz: pkt 6. powyżej).
8. Czy wakacje kredytowe utrudnią/uniemożliwią otrzymanie kolejnych kredytów w przyszłości? Jak w BIK raportowane będą wakacje, czyli czy spowodują potencjalne odmowy kolejnych kredytów?
Odpowiedź:
Nie wynika to w żaden sposób z ustawy wprowadzającej „wakacje kredytowe”. Najpewniej jednak informacje o skorzystaniu z zawieszenia rat będą raportowane analogicznie jak oznaczanie w BIK odroczeń (zawieszenia) spłaty rat w wyniku oferowanych przez banki moratoriów kredytowych oraz wakacji ustawowych, w związku z pandemią koronawirusa COVID 19.
BIK deklaruje, że informacja o zawieszeniu rat w ramach „wakacji kredytowych” nie wpłynie na scoring danego kredytobiorcy w BIK. Bank natomiast będzie taką informację uwzględniał w ocenie zdolności kredytowej według własnych wytycznych. Potencjalnie bank może postrzegać kredytobiorcę korzystającego z „wakacji kredytowych” jako klienta podwyższonego ryzyka, co może zmniejszyć jego szanse na kredyt lub zwiększyć koszt jego udzielenia. Wzięcie „wakacji kredytowych” nie spowoduje jednak automatycznie braku możliwości zaciągnięcia kredytu w przyszłości. Bank podejmuje decyzję o udzieleniu kredytu w oparciu o przyjęte przez niego kryteria oraz w momencie i w procesie rozpatrywania danego wniosku o kredyt.
9. Czy w trakcie korzystania z „wakacji kredytowych” można nadpłacać kredyt hipoteczny?
Odpowiedź:
Nie ma podstaw do twierdzenia, że banki miałyby generalnie uniemożliwić nadpłacanie kredytu w okresie „wakacji kredytowych:. Trzeba odnieść się do tego, co jest w umowie kredytowej klienta. Dodatkowo zwracamy uwagę na treść komunikatu KNF dostępnego na stronie https://www.knf.gov.pl/aktualnosci?articleId=78958&p_id=18:
„Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę zawierającą przepisy dotyczące wsparcia kredytobiorców. Z końcem lipca br. ruszają tzw. „wakacje kredytowe” pozwalające na zawieszenie spłaty kredytu hipotecznego udzielonego na własne cele mieszkaniowe w polskim złotym. Spłatę rat można zawiesić łącznie na 8 miesięcy (po dwa miesiące w III i IV kwartale 2022 roku oraz po jednym miesiącu w każdym kwartale 2023 roku). Skorzystanie z „wakacji kredytowych” i zawieszenie rat powoduje automatyczne wydłużenie okresu kredytowania.
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego zachęca kredytobiorców, którzy zdecydują się na skorzystanie z tego rozwiązania pomocowego, aby środki „zaoszczędzone” w trakcie „wakacji kredytowych” wykorzystać do zredukowania swojego zadłużenia - nadpłacenia kredytu hipotecznego. Skróci to okres, na jaki zaciągnięty został kredyt lub obniży wysokość przyszłych rat kredytu, czego efektem będzie zmniejszenie obciążeń budżetów domowych w przyszłości.”
10. Czy można zawiesić spłatę raty odsetkowej jeśli kredyt jest w trakcie wypłaty transz?
Odpowiedź:
Nie ma wyodrębnienia w ustawie opisanego przypadku, jeśli jednak są spełnione warunki ogólne kredytu, uprawniające do skorzystania z pomocy, to powinna być możliwość zawieszenia spłaty raty odsetkowej.
11. Czy osoby niespokrewnione mające dwa kredyty hipoteczne (obydwa wspólne) mogą zawiesić obydwa kredyty?
Odpowiedź:
To zależy od szczegółów, zwłaszcza tego, kto jest właścicielem danej nieruchomości i w jakich celach zostały zaciągnięte kredyty. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie i z uwzględnieniem wytycznych interpretacyjnych banków, które zapewne wkrótce zostaną wydane.
12. Czy treść umowy kredytowej ma znaczenie? Jeśli klient konsolidował hipotekę z gotówką, czy spłata rat może zostać zawieszona? Chodzi o kredyty, gdzie konsolidacja lub gotówka na cel dowolny towarzyszą celowi mieszkaniowemu, nie są celem podstawowym kredytu hipotecznego.
Odpowiedź:
Ustawa nie odnosi się do ww. przypadków. Prawdopodobnie musimy czekać na wytyczne banków i Związku Banków Polskich w tym zakresie. Dla przypomnienia, wakacje kredytowe dotyczą kredytów hipotecznych w rozumieniu art. 3 o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami:
„Przez umowę o kredyt hipoteczny rozumie się umowę, w ramach której kredytodawca udziela konsumentowi kredytu lub daje mu przyrzeczenie udzielenia kredytu zabezpieczonego hipoteką lub innym prawem związanym z nieruchomością mieszkalną lub przeznaczonego na sfinansowanie niezwiązanego z działalnością gospodarczą lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego nabycia lub utrzymania:
1) prawa własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, a także ich budowy lub przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 i 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.2);
2) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
3) prawa własności nieruchomości gruntowej lub jej części;
4) udziału we współwłasności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w nieruchomości gruntowej.
2. Za umowę o kredyt hipoteczny uważa się w szczególności umowę:
1) pożyczki,
2) kredytu w rozumieniu art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 2357 oraz z 2020 r. poz. 284, 288 i 321),
3) o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego,
4) o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia,
5) o kredyt odnawialny
– o ile spełnia warunki określone w ust. 1.”
Dodatkowo taki kredyt musi być zaciągnięty w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Naszym zdaniem może być dopuszczalne zawieszenie spłaty rat kredytu w przypadku kredytu konsolidującego kredyt hipoteczny i gotówkowy, ale bank może wnikać w szczegółowe cele zaciągnięcia kredytu gotówkowego. Trudno niestety jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Jeśli pojawią się jakiekolwiek wytyczne w tym zakresie, niezwłocznie je przekażemy.
13. Czy osoba posiadająca kredyt na mieszkanie, będąca w trakcie budowy domu bez kredytu, może skorzystać z „wakacji kredytowych” (jest już właścicielem gruntu)?
Odpowiedź:
Tak, taka osoba może skorzystać z „wakacji kredytowych”, ponieważ mieszka w mieszkaniu objętym kredytem. Jak najbardziej można uznać, że kredyt ten został zaciągnięty „w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych”. Nie ma znaczenia, że aktualnie budowany jest inny dom bez kredytu, skoro kredytobiorca w nim nie mieszka.
14. Klient ma mieszkanie nieobciążone kredytem, ale kredytuje działkę lub budowę domu - czy to jest "własny cel mieszkaniowy"?
Odpowiedź:
Gdy kredytobiorca zaciągnął tylko jeden kredyt hipoteczny na zakup działki budowlanej, na której docelowo ma być wybudowany dom, oczywiście mamy do czynienia z kredytem hipotecznym w rozumieniu ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Problemem jest jednak interpretacja „zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych”. Jeśli dom byłby w budowie, to najprawdopodobniej kredyt można by było zawiesić. W przypadku samej działki banki mogą uznać, że nie jest to kredyt zaciągnięty „w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych”. Musimy poczekać na wytyczne banków, ponieważ ustawa nie definiuje pojęcia „zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych” (patrz pkt. 3).
15. Czy można złożyć wniosek o „wakacje kredytowe”, jeśli nie ma jeszcze wpisu do hipoteki?
Odpowiedź:
Z ustawy nie wynika, aby brak wpisu hipoteki do księgi wieczystej stał na przeszkodzie skorzystaniu z „wakacji kredytowych”. Wszyscy wiemy, ile czeka się na wpis. Zgodnie z ustawą, liczy się jedynie fakt i termin zawarcia umowy (oraz uruchomienia kredytu, aby było co zawieszać).
16. Co z kredytami, gdzie współkredytobiorcami są osoby trzecie, np. rodzice posiadający inne mieszkanie? Dla nich jest to już kredyt na mieszkanie nie służące zaspokojeniu „własnych potrzeb mieszkaniowych”.
Odpowiedź:
Ustawa niestety nie daje odpowiedzi na to pytanie, brak na razie jakichkolwiek wskazówek interpretacyjnych w tym zakresie. Mamy nadzieję, że będzie to interpretowane na korzyść klientów, czyli wystarczy, aby jeden ze współkredytobiorców zaciągnął kredyt na zaspokojenie
własnych potrzeb mieszkaniowych. Należy jednak dla pewności poczekać w tym zakresie na wytyczne banków.
17. Współkredytobiorcy to osoby "obce" (np. para bez ślubu) lub małżeństwo z rozdzielnością. Jedno z nich posiada prawo do innego mieszkania, drugie nie. Jak wygląda ich sytuacja w zakresie możliwości skorzystania z „wakacji kredytowych”?
Odpowiedź:
Nie ma znaczenia ani sam fakt posiadania innych nieruchomości, ani to czy współkredytobiorcy są małżeństwem i jaki jest ich ustrój majątkowy. Fakt ma znaczenie, czy kredyt hipoteczny, którego spłatę chcą zawiesić, został przez nie zaciągnięty w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
18. Czy w przypadku kredytu w ramach programu Mieszkanie dla Młodych można skorzystać z „wakacji kredytowych”.
Odpowiedź:
W ramach programu Mieszkanie dla Młodych (MdM) banki przewidywały różnego rodzaju wsparcie. Wydaje się jednak, że tego rodzaju kredyty mogą być objęte również „wakacjami kredytowymi” na zasadach przyjętych w ustawie z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom.
Należ jednak zwrócić uwagę na art. 75 ww. ustawy:
„1. W przypadku zawieszenia spłaty kredytu w całości albo w części na innej podstawie niż określona w art. 73 (czyt. na podstawie wprowadzanych tą ustawą „wakacji kredytowych”), okres tego zawieszenia kończy się z dniem doręczenia kredytodawcy wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 5 (czyli wniosku kredytobiorcy o skorzystanie z „wakacji kredytowych”).
2. W przypadku określonym w ust. 1, w potwierdzeniu, o którym mowa w art. 73 ust. 10 (chodzi o potwierdzenie z banku o zawieszeniu spłaty rat w ramach „wakacji kredytowych”), wskazuje się również sposób rozliczenia spłaty kredytu w związku z zakończeniem okresu zawieszenia.”
Jeśli więc kredytobiorca korzystał z innego rodzaju pomocy w zawieszeniu spłaty rat, z chwilą złożenia wniosku o skorzystanie z „wakacji kredytowych” w ramach ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, poprzedni rodzaj pomocy ulega zakończeniu.
19. Ile przed płatnością raty należy złożyć wniosek o zawieszenie raty? Czy klient, który ma ratę na 5.08.2022r. może skorzystać z zawieszenia, skoro ustawa wejdzie w życie dopiero w ostatnich dniach lipca, a bank ma 21 dni na potwierdzenie zawieszenia?
Odpowiedź:
Dla skuteczności zawieszenia rat nie ma znaczenia potwierdzenie ze strony banku. Nie trzeba więc czekać 21 dni, aby „wakacje kredytowe” były skuteczne. W mediach mówi się jednak o tym, że wniosek musi zostać złożony przed terminem zapadalności raty kredytu, chociaż wprost nie wynika to ani z ustawy, ani z wytycznych banków (których na razie nie ma). Rekomendujemy jednak złożenie wniosku przed datą wymagalności raty kredytu (w przykładzie – przed 5 sierpnia 2022 r.). To, że bank potwierdzi zawieszenie rat po tym terminie nie znaczenia dla klienta, nie trzeba się tym przejmować.
20. Czy zawieszone raty zostaną przesunięte w takiej samej formie na koniec okresu spłaty? Czy będzie to tylko kapitał z tych zawieszonych rat (skoro bez odsetek)?
Odpowiedź:
Jak wskazano już wyżej, naszym zdaniem ustawę należy rozumieć tak, że po prostu w okresie zawieszenia raty nie są naliczane odsetki, ale potem klient nie spłaca samego kapitału, lecz kapitał z odsetkami według aktualnego w tym momencie oprocentowania.
21. Mieszkanie, w którym mieszkam nie jest obciążone hipoteką, bo nie mam na nie kredytu. Mam za to inne kredyty mieszkaniowe, na lokale, które wynajmuję. Czy w kontekście obostrzenia: "zawieszenie spłaty kredytu przysługuje konsumentowi tylko w stosunku do jednej umowy zawartej w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych", mogę jednak zawiesić jedną z rat?
Odpowiedź:
Nie, w powyższym przypadku nie można zawiesić żadnej z rat, jeśli żaden z kredytów nie został zaciągnięty na mieszkanie, które miało „zaspokoić własne potrzeby mieszkaniowe kredytobiorcy”.
22. Czy refinansując kredyt mieszkaniowy z jednego banku do drugiego (umowa w drugim banku podpisania przed 1 lipca 2022 r.), klient może skorzystać z wakacji kredytowych?
Odpowiedź:
Naszym zdaniem tak, kredyt przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego w innym banku może podlegać „wakacjom kredytowym”, o ile ta druga umowa kredytowa została zawarta przed 1 lipca 2022 r. Natomiast ustawa nie odnosi się wprost do tego przypadku. Uważamy jednak, że jest to kredyt hipoteczny zaciągnięty w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
Natomiast w przypadku umów refinansowania kredytu hipotecznego, gdy umowy na refinansowanie zostały zawarte po 1 lipca 2022 r., nie można uznać, że w stosunku do nich można korzystać z „wakacji kredytowych” (nie ma tu ciągłości umowy w stosunku do pierwszej umowy kredytu hipotecznego).
23. Art. 73. ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom nie weszła jeszcze w życie mówi o tym, że „terminy przewidziane w umowie ulegają przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty kredytu o przesunięciu terminów”. Czy to oznacza przesunięcie okresu czasowo stałego oprocentowania, czasu na wpis hipoteki, korzystania z produktów dodatkowych itp.?
Odpowiedź:
Nie jest to niestety sprecyzowane w ustawie i pojawiają się różne interpretacje - według jednego ze stanowisk przesunięciu ulegną wszystkie terminy, według drugiego tylko terminy związane z harmonogramem spłaty. Musimy w tym zakresie poczekać na interpretacje banków.
24. Przykładowo jeżeli mam ratę w wysokości 2500 zł, gdzie 500 zł to kapitał, to po zawieszeniu 2 rat w 2022 r. i 4 rat w 2023 r. odłożę 15 tys. zł. Harmonogram przesunie mi się o 6 miesięcy, ale nadpłacając kredyt kwotą 15 tys. zł z zachowaniem wysokości raty skrócę okres kredytowania o 30 miesięcy. Czy tak będzie można zrobić?
Odpowiedź:
Tak.
25. Czy z „wakacji kredytowych” mogą skorzystać osoby, które mają udzielony kredyt na maksymalny okres ze względu na wiek? Przesunięcie spowoduje przekroczenie granicy wieku w dniu spłaty ostatniej raty.
Odpowiedź:
Naszym zdaniem tak, taka osoba będzie mogła skorzystać z „wakacji kredytowych”. Zakładamy, że podobnie, jak w przypadku zawieszenia rat podczas Covid19, wiek nie ma tu znaczenia, a w każdym razie takie ograniczenia nie wynikają z ustawy.
26. Czy jeżeli nie wykorzystamy jednego z miesięcy „wakacji kredytowych” np. z roku 2022, to czy to zawieszenie rat przepada, czy można je wykorzystać dodatkowo w 2023 r. (czyli zamiast 4 rat – po jednej w każdym kwartale, można by w jednym z kwartałów wykorzystać zawieszenie dwóch rat)?
Odpowiedź:
Niewykorzystane zawieszenie rat przepada. Np. jeśli nie skorzystamy z zawieszenia raty w sierpniu 2022 r. a jedynie w III kwartale br. skorzystamy z zawieszenia we wrześniu, potem nie możemy przełożyć zawieszenia z sierpnia na trzeci miesiąc IV kwartału 2022 r., ani na drugi miesiąc zawieszenia w którymkolwiek z kwartałów 2023 r. Czyli skorzystamy tylko z 7, a nie 8 rat zawieszenia.
27. Czy są jakieś zapisy w ustawie mówiące o tym, że klienci, którzy mieli jakieś opóźnienia w płatnościach rat kredytowych nie będą mogli skorzystać z „wakacji kredytowych”?
Odpowiedź:
Nie ma takich obostrzeń w ustawie. Jakiekolwiek opóźnienie w płatności rat nie stoi więc na przeszkodzie w skorzystaniu z „wakacji kredytowych”.
Urząd komisji nadzoru finansowego
