02/06/2019
Od dawna z różnych stron docierają do nas informacje o trudnej sytuacji w OSP. Postanowiliśmy dokonać analizy tego co się dzieje i doszliśmy do wniosku, iż to prawda. Przeczytajcie i powiedzcie nam czy nasza
ANALIZA SYTUACJI ŚWIĘTOKRZYSKIEJ OSP jest właściwa. Czekamy na komentarze i opinie zwłaszcza te od strażaków ochotników.
Nasza analiza:
Od dawna, narastają trudności w funkcjonowaniu jednostek ochotniczych straży pożarnych w Polsce. Wprowadzono w przepisach dotyczących OSP szereg zmian, oczywiście pod hasłami rozwoju i unowocześniania, ale de facto - po pierwsze, absolutnie nie przystających do realiów, w jakich funkcjonują strażacy ochotnicy, po drugie zaś - komplikujących ich działalność tak bardzo, że może to spowodować daleko idące konsekwencje, z samolikwidacją wielu jednostek włącznie.
Czy oznacza to, że to koniec ochotniczych straży pożarnych?
Niestety, wydaje się to coraz bardziej realne.
Czy możemy na to pozwolić, czy wolno nam dopuścić do upadku tej wspaniałej ochotniczej siły, imponującej służby, pięknych idei i wartości, które strażacy zawsze nieśli i wciąż niosą na swoich sztandarach?
Jako Stowarzyszenie kłądące nacisk na zagadnienia społeczne, Projekt Świętokrzyskie postanowił rozpoznać i przeciwstawić negatywnym tendencjom i działaniom, które utrudniając działalność społeczną strażakom. Chcemy ocalić to, co niesie ze sobą OSP - "Bogu na Chwałę, Ludziom na Pożytek".
1️⃣. SPRAWOZDANIA FINANSOWE
Od 1 stycznia 2019 r. wszystkie jednostki OSP mają obowiązek składać deklaracje CIT-8 do Urzędu Skarbowego wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. (art. 27 ust. 1c ustawy o CIT).
Jednostka niewpisana do rejestru przedsiębiorców KRS (np. OSP wpisana wyłącznie do rejestru stowarzyszeń KRS) ma obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego wyłącznie w postaci elektronicznej oraz opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym, zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości.
Oznacza to, że sprawozdanie musi być sporządzone w formie jednego pliku, który można zapisać i odczytać za pomocą programu komputerowego. Takie sprawozdanie musi być podpisane podpisem elektronicznym przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, i kierownika jednostki, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - przez wszystkich członków tego organu.
Powyższe stanowisko sprawia, że wszyscy członkowie zarządu OSP zobowiązani są do uzyskania możliwości składania podpisów elektronicznych zaufanych.
Jest to utrudnianie życia i działalności jednostkom OSP, w których zarządy liczą od 5 do 9 członków. Niektóre małe jednostki, gdzie zarządy stanowią członkowie w wieku 50+, mogą nie posiadać wiedzy, umiejętności i technicznych możliwości (internet, poczta elektroniczna, itd.) do takich czynności. Duże problemy sprawia techniczne opracowanie jednego pliku z kilku dokumentów finansowych do wysłania (przy użyciu domowego skanera nie jest to możliwe). Ta sprawa nie dotyczy wyłącznie jednostek OSP ale i innych stowarzyszeni.
W całej tej sytuacji konieczne jest, aby umożliwić tysiącom małych organizacji pozarządowych (w tym OSP), niewpisanym do rejestru przedsiębiorców, możliwość składania sprawozdań finansowych w wersji papierowej. Jeżeli władze państwowe uznają jednak, że takie sprawozdania mogą być składane w wersji elektronicznej, to wskazane jest umożliwienie podpisania takich wersji tylko jednym podpisem.
2️⃣. ŚRODKI FIRM UBEZPIECZENIOWYCH
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (DzU z 2017 r. poz. 736 i 1169), rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie rozdziału środków finansowych przeznaczonych wyłącznie na cele ochrony przeciwpożarowej (DzU z 2017 r. poz. 1317).
Na podstawie ustawy zakłady ubezpieczeń przekazują Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej 10% sumy wpływów uzyskanych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia. Połowę z otrzymanych środków finansowych Komendant Główny PSP przeznacza dla jednostek OSP, drugą połowę dla: jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, jednostek organizacyjnych Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, zakładowych straży pożarnych, zakładowych służb ratowniczych, gminnych, powiatowych i miejskich zawodowych straży pożarnych, terenowych służb ratowniczych i innych jednostek ratowniczych.
Do 2017 roku 5% środków było do dyspozycji Związku OSP RP. Teraz Komendant Główny PSP ma w ręku wszystkie środki. Jednostki OSP mogą ubiegać się o dofinansowanie, ale sporządzanie wniosków stało się dużo bardziej złożone i nastręcza wielu problemów.
Wcześniej jednostka OSP (każda, również spoza KSRG czyli Krajowego Systemu Ratownictwa Gaśniczego) składała wniosek o dofinansowanie na opracowanym druku w formie prostej tabelki. Obecnie procedura jest bardzo skomplikowana: opracowanie potrzeb, wniosek, umowa, podpisanie umowy, rozliczenie.
Poza tym, aby uzyskać dofinansowanie ze „środków ubezpieczeniowych”, należy złożyć wniosek do komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej za pośrednictwem właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z opinią właściwego terytorialnie komendanta powiatowego (miejskiego) PSP. Są to wymagania określone we wcześniej przytoczonych przepisach, a wnioski złożone w innym trybie nie są rozpatrywane. Wymaga to osobistej, kilkukrotnej wizyty członków Zarządu jednostki OSP w komendach PSP.
Wreszcie podkreślić należy także fakt, że Zarząd Wojewódzki oraz Zarządy Powiatowe Związku OSP RP lepiej wyczuwały problemy i potrzeby poszczególnych OSP, ze względu na bieżący kontakt, składane raporty OSP, niż komendanci PSP poszczególnych szczebli.
Dofinansowanie przez środki ubezpieczeniowe za pośrednictwem PSP można pozyskać zakupując wyłącznie sprzęt określony w wytycznych Komendanta Głównego – np. ubranie bojowe (koloru żółtego) wg wzoru KG – koszt ok. 3800 zł.
Związek OSP dofinansowywał zakup innych, również dopuszczonych ubrań, np. wytwórni polskich firm za ok. 1700 zł. Niejednokrotnie małe jednostki OSP uzupełniały ubrania kupując z pozyskanych środków przez kolejne lata po jednej sztuce ubrania (1700 zł). W chwili obecnej za kwotę 3800 zł mogą starać się jedynie o ubranie nowe – żółte, co spowoduje, że większość ubrań w jednostce będzie koloru czarnego, a pojedyncze – żółte (które zresztą są kompletnie niepraktyczne - bardzo szybko się brudzą, a co za tym idzie - równie szybko się niszczą z powodu częstego prania).
Zakup dokonywany jest na podstawie zamówień w różnych firmach (problem z wymianą asortymentu), przed zmianą przepisów można było osobiście z magazynów wybrać np. buty, mundury i wymienić na miejscu.
Nowe przepisy wprowadziły także brak dofinansowania i możliwości zakupu mundurów wyjściowych przez strażaków.
3️⃣. OBOZY MDP
Poza tym z tych środków (5% od firm ubezpieczeniowych) Zarządy Wojewódzkie Z OSP RP od ponad 20 lat organizowały i dofinansowywały obozy dla dzieci z Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych.
Zarząd Wojewódzki OSP w Kielcach przez 20 lat organizował trzy obozy rocznie, w których uczetniczyło 300 dzieci. Były organizowane dwa obozy rocznie nad morzem i jeden w górach (okolice Starego Sącza). W każdym brało udział 100 osób z całego województwa, umożliwiało to poznawanie nowych przyjaciół, kontakty pozostawały na wiele lat. Była to także wymiana doświadczenia z kilkudziesięciu jednostek OSP z różnych regionów województwa.
Pozbawiony tych środków już drugi rok nie prowadzi takich obozów.
Od tego roku polecenie organizacji obozów MDP mają Komendy PSP ale…są to obozy mniejsze: TERAZ ilość uczestników to ok. 30 osób z jednego powiatu, często dzieci się już znają. Odbywają się w mniej atrakcyjnych miejscach i nie mają w programie tematyki, która pozwalała na dofinansowywanie takich obozów przez GOPS-y (wykluczenia społeczne, zagrożenia od używek…takie były tematy szkoleń i GOPS dofinansowywał). Na samo szkolenie członków MDP GOPS nie może dawać pieniędzy.
4️⃣. SZACUNEK DLA ZWIĄZKU OSP
Ogólnie, obecnie w polskim pożarnictwie pomija się Związek OSP. Przez wiele lat traktowano na równi strażaków zawodowych i ochotników, którzy przecież istnieją jako formacja dłużej, niż zawód strażaka. Strażacy zawodowi i ochotnicy byli przez władze szanowani i doceniani. Obecnie wpływy Związku OSP są coraz mocnej ograniczane, a ochotnicy - marginalizowani i spychani do roli podrzędnej wobec PSP.
Przykład znakomity to Wojewódzkie Obchody Dnia Strażaka.
Od wielu lat Wojewódzkie Obchody Dnia Strażaka były organizowane przez Komendę Wojewódzką PSP wspólnie z Zarządem Wojewódzkim ZOSP RP. LIczny był udział strażaków – przedstawicieli OSP z całego województwa, ich sztandarów i pojazdów. Ponadto, co najważniejsze, odznaczenia państwowe i związkowe dla członków OSP były wręczane właśnie na Wojewódzkich Obchodach Święta Straży – dla ochotników był to prestiż, no i poczucie doceniania, dostrzegania przez władze, jak ważną misję w społeczeństwie pełnią. Obecnie na wojewódzkich i na powiatowych obchodach ochotnicy służą jako ładne, kolorowe tło uroczystości...
Co więcej, podejmowane były już otwarte próby ośmieszania tej formacji. Wystarczy przypomnieć niedawny skandaliczny wybryk senatora z Ostrowca Świętokrzyskiego. Jarosław Rusiecki wywołał potężny skandal - zamieścił na swoim profilu na Facebooku zdjęcie strażaków ochotników ze sztandarem przerobionym na tęczową flagę i figurką Świętego Floriana.