06/05/2022
✌️Owocna walka o pieniądze naszych klientów 🙂
UZASADNIENIE
Pozwem z 15 maja 2019 r., powód Marcin Soroko wniósł o zasądzenie od pozwanego (..) spółki akcyjnej z siedzibą w W. 11 033,94 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od:
a) 1440,75 zł od 27 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego,
b) 287,50 zł od 26 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty tytułem połowy podatku vat w związku z najęciem pojazdu zastępczego,
c) 205,69 zł od 12 września 2018 r. do dnia zapłaty tytułem połowy podatku vat związanego z regeneracją turbosprężarki,
d) 5000 zł netto od 9 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty tytułem części odszkodowania za uszkodzony silnik,
e) 1000 zł od 9 sierpnia 2018/ r. tytułem części odszkodowania za uszkodzona turbosprężarkę,
f) 3100 zł netto od 9 sierpnia 20189 r. tytułem części odszkodowania za koszty wymiany silnika,
oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzi zapłaty części odszkodowania za szkodę poniesioną przez (…) spółkę akcyjną z tytułu szkody z 6 lipca 2018 r. związanej z kolizją drogową pojazdu C.(..) o nr rej. (..) stanowiącego jej własność, która to szkoda została zgłoszona pozwanemu 9 lipca 2018 r. Powód wskazał, że pojazd był w leasingu operacyjnym świadczonym przez poszkodowanego na rzecz użytkownika K.N. , który 2 czerwca 2018 r. zlecił naprawę silnika poprzez wymianę rozrządu. Po wymianie rozrządu w czasie jazdy próbnej doszło do przeskoczenia ząbków p***a rozrządu i całkowitego zatarcia silnika, a szkoda wynikła z nieprawidłowej naprawy w warsztacie M.K., posiadającej ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Poszkodowany niezwłocznie zgłosił szkodę pozwanemu, a ten po dwukrotnych oględzinach pojazdu decyzją z 2 sierpnia 2018 r. przyznał odszkodowanie w wysokości 5000 zł netto. Jednocześnie przekazał kosztorys naprawy pojazdu, zgodnie z którym koszty te miały wynosić 20 422,70 zł netto. Pozwany obniżył jednak należne odszkodowanie o koszty robocizny oraz części, które to użytkownik winien zgłosić sprawcy szkody jako roszczenie z tytułu rękojmi - kompletny rozrząd i uszczelka pod głowicą. W kalkulacji pozwany zastosował silnik o oznaczeniu 96991132 w cenie ręcznie zmienionej na 19 222,70 zł netto oraz ryczałt 1200 zł. Dalej powód wyjaśnił, że użytkownik pojazdu zweryfikował koszt silnika ustalając w A*O Ch. (…) jego cenę na 30 445 zł netto, zaś turbosprężarki na 12 387 zł. Dodatkowo użytkownik ustalił, że silnik wskazany przez pozwanego nie jest zamiennym silnikiem z silnikiem uszkodzonym z uwagi na inne rozmieszczenie otworów układu chłodzenia oraz oleju. Powód wskazał, że użytkownik wniósł reklamację domagając się wypłaty pełnego odszkodowania obejmującego koszty wymiany sinika wraz z osprzętem przedstawiając fakturę pro forma z A*O K. (…). Jednocześnie powód wyjaśnił, że zgodnie z warunkami sprzedaży silnika jest on objęty gwarancją wyłącznie w przypadku jego zamontowania w A*O Ch.(…) i poszkodowany nie mógł uzyskać 2994 zł tytułem rękojmi albowiem nie mógł naprawić silnika u sprawcy szkody. Użytkownik prowizorycznie naprawił turbosprężarkę, a koszt ten wyniósł 1788,62 zł netto, tj. 2200 zł brutto. Pozwany decyzją z 20 września 2018 r. zweryfikował fakturę proforma z 30 455 zł netto do 22 884,25 zł, obniżając cenę z uwagi na części, które powinny być rozliczone w ramach rękojmi o 2994 zł oraz o 15% z uwagi na rabat na części (4576,75 zł netto), jednocześnie uzależniając dopłatę do odszkodowania udokumentowaniem naprawy pojazdu przez użytkownika. Następnie decyzją z 20 września 2018 r. pozwany dopłacił 1788,62 zł tytułem naprawy turbosprężarki oraz 1059,25 zł tytułem najmu pojazdu zastępczego. Powód wskazał, że sprawca szkody 5 października 2018 r. wystawił fakturę proforma na 25 384,25 zł netto, tj. 31 222,63 zł brutto tytułem wymiany silnika w cenie uznanej przez pozwanego. Pozwany decyzją z 19 października 2018 r. odmówił dopłaty 25 384,25 zł netto, wskazując, że warunkiem jest naprawa pojazdu przez użytkownika i przeprowadzenie przez pozwanego oględzin po naprawczych. Powód wskazał, że użytkownik za wiedzą i zgodą pozwanego wyrażoną telefonicznie w okresie od 13 do 18 lipca 2018 r. oraz od 20 do 23 lipca 2018 r. korzystał z pojazdu zastępczego VW (..) wynajętego od (…) sp. z o.o. Koszt tego najmu wynosił 250 zł netto za każdą rozpoczętą dobę, tj. łącznie 2500 zł netto za okres 10 dni. Powód podniósł, że pozwany co do zasady przyjął odpowiedzialność za koszty najmu, wypłacając 1059,25 zł, nie wskazując natomiast za jaki okres wypłacił odszkodowanie ani według jakiej stawki. Jednocześnie wskazał, że użytkownik mógł odliczyć jedynie 50% należnego podatku VAT.
Powód dalej podniósł, że użytkownika reprezentował na podstawie pełnomocnictwa z 9 lipca 2018 r. D.S. , a pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane 20 listopada 2018 r. Dalej powód wskazał, że nabył wierzytelność od użytkownika na mocy umowy cesji z 6 listopada 2018 r., na podstawie pełnomocnictwa z 6 listopada 2018 r. wnosił do właściciela pojazdu leasingodawcy o zawarcie umowy cesji wierzytelności i przelanie wierzytelności przysługującej mu z tytułu naprawy pojazdu wobec sprawcy szkody i jego zakładu ubezpieczeń. Leasingodawca 18 grudnia 2018r. w drodze umowy cesji przelał na użytkownika K.N. wszelkie prawa związane ze szkodą w tym prawo do dochodzenia odszkodowania wraz z należnym podatkiem VAT. Powód wyjaśnił, że dochodzi w imieniu własnym i na własny rachunek części odszkodowania przysługującego użytkownikowi z tytułu uszkodzenia pojazdu, a następnie po zakończeniu postępowania sądowego rozliczy się z użytkownikiem, który to końcowo rozliczy się z leasingodawcą.
(k. 2-17 akt)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa, a także zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie zgłoszono z dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, do którego zastosowanie mają ogólne warunki Kompleksowego Ubezpieczenia (..) ustalone uchwałą nr UZ/9/2016 z 15 stycznia 2016 r. Zarządu pozwanego ze zmianami ustalonymi uchwałą nr UZ/426/2016 z 24 października 2016 r. Odnośnie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego pozwany wskazał, że uznał za zasadny zwrot kosztów najmu za 5 dni według stawki 190 zł netto plus 50% podatku VAT. Pozwany wskazał jednakże, że powód nie udowodnił ww. roszczenia, albowiem powód nie przedłożył umów najmu, a same faktury VAT nie mogą obrazować, że rzeczywiście taki najem miał miejsce, że zastosowane stawki były rynkowe, a najem przez 10 dni celowy. Dalej pozwany wskazał, że wypłacone odszkodowanie w wysokości 20 4222,70 zł w całości wyczerpuje roszczenia powoda z tytułu szkody w pojeździe. Pozwany wskazał, że ww. kwota została wypłacona w oparciu o kalkulację naprawy, a brak jest podstaw do wypłaty wyższego odszkodowania z uwagi na nieudokumentowanie kosztów naprawy, tj. nieprzedstawienie pojazdu do oględzin po naprawie, brak rachunku. Pozwany zarzucił, że hipotetyczny zwrot kosztów należy się poszkodowanym w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów, natomiast, w przedmiotowej sprawie roszczenia dochodzone są z dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzoną działalnością. W ocenie pozwanego nie było również podstaw do wypłacenia odszkodowania powiększonego o 50% podatku VAT, albowiem leasingodawca był przedsiębiorcą i miał prawo do odliczenia całego podatku VAT. Zgodnie natomiast z umową cesji, leasingodawca przelał na użytkownika wszelkie prawa związane ze szkodą, w tym prawo do odliczenia całości podatku VAT.
(k. 81-82 akt)
Pismem procesowym z 30 lipca 2020 r. powód wskazał, że pozwany wypłacił na rzecz uprawnionego do odbioru odszkodowania leasingu 13 634,08 zł tytułem odszkodowania za szkodę. Powód wskazał, że zaliczył ww. szkodę na 10 598,38 zł tytułem wymiany turbosprężarki na nową oryginalną oraz na 3035,70 zł tytułem celowych i koniecznych do posinienia kosztów wymiany silnika (robocizna). Powód wskazał, że tym samym cofa pozew i zrzeka się roszczenia co do 1000 zł netto tytułem części odszkodowania za uszkodzą turbosprężarkę i 3100 zł tytułem kosztów robocizny wymiany silnika.
Jednocześnie powód wskazał, że podtrzymuje dotychczasowe roszczenie w zakresie:
- 1440,75 zł tytułem kosztów najmu pojazdu zastępczego,
- 287,50 zł tytułem 50% podatku VAT od ww. kosztów,
- 205,69 zł tytułem części kosztów wymiany turbosprężarki,
- 5000 zł tytułem kosztów wymiany silnika.
(k. 404-404v, k. 406-407 akt)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M.K. 29 czerwca 2018 r. zawarła z pozwanym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, potwierdzoną polisą ubezpieczenia (…) nr (…) w okresie od 30 czerwca 2018 r. do 29 czerwca 2019 r. Zakres ubezpieczenia obejmował odpowiedzialność cywilną w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w zakresie m.in. naprawy i konserwacji pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. Umowa obejmowała rozszerzony zakres ww. ubezpieczenia na OC za szkody w mieniu ruchomym powierzonym w celu wykonania usługi (klauzula nr 9) do wysokości 80 000 zł oraz na OC za szkody w przechowywanych pojazdach (klauzula nr 11). Składka wynosiła 1471,86 zł.
Do przedmiotowej umowy zastosowanie miały ogólne warunki Kompleksowego Ubezpieczenia (…) ustalone uchwałą nr UZ/9/2016 z 15 stycznia 2016 r. Zarządu pozwanego ze zmianami ustalonymi uchwałą nr UZ/426/2016 z 24 października 2016 r.
Zgodnie z § 18 ust. 6 OWU ochroną ubezpieczeniową objęte były szkody wyrządzone w wyniku rażącego niedbalstwa.
Zgodnie natomiast z § 18 ust. 7 ochroną ubezpieczeniową objęte były szkody wyrządzone przez pracownika ubezpieczonego przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych na rzecz ubezpieczonego oraz szkody wyrządzone przez podwykonawcę, gdy ubezpieczony na podstawie obowiązujących przepisów prawa ponosił za niego odpowiedzialność jak za działanie własne.
Zgodnie z § 21 ust. 3 OWU ochrona ubezpieczeniowa nie obejmowała roszczeń: 1) o wykonanie lub należyte wykonanie zobowiązania oraz związanych z wykonaniem zastępczym; 2) z tytułu odstąpienia od umowy, roszczeń o zwrot kosztów poniesionych na poczet lub w celu wykonania umowy; 3) wynikających z rękojmi, gwarancji lub z przepisów o prawach konsumenta oraz szkód, które mogłyby być zaspokojone na podstawie tych przepisów; 4) dotyczących naruszenia dóbr osobistych innych niż życie i zdrowie człowieka.
Zgodnie z § 50 ust. 1 pkt. 5 OWU wysokość szkody ustalana była na podstawie cen z dnia powstania szkody dla mienia osób trzecich - według wartości rzeczywistej bądź według kosztów naprawy uszkodzonego mienia według cen zakupu bądź kalkulacji kosztów, powiększonych o udowodnioną wartość nakładów poniesionych przez ubezpieczonego, a w przypadku sprzedaży komisowej - bez prowizji komisowej.
Zgodnie z § 50 ust. 3 pkt 1 OWU przy ustaleniu wysokości szkody dokumentowało się: koszty odbudowy, remontu, naprawy, wymiany, zakupu oraz koszty wymienione w ust. 2 - fakturą albo rachunkiem wraz z kosztorysem lub kalkulacją.
Zgodnie natomiast z § 50 ust. 4 przedłożone faktury albo rachunki, kalkulacje, kosztorysy dotyczące naprawy lub wymiany ubezpieczonego mienia (…) weryfikowało się w zakresie zgodności ze stanem faktycznym: wysokości poniesionych kosztów dotyczących zakresu robót i użytych materiałów, z uwzględnieniem dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia ubezpieczonego budynku, budowli lub lokalu, takich samych albo najbardziej zbliżonych parametrów technicznych maszyn, urządzeń i wyposażenia lub sprzętu elektronicznego.
Zgodnie z § 51 ust. 1 OWU wysokość odszkodowania ustalało się w granicach sumy ubezpieczenia lub limitów odpowiedzialności (…) ustalonych dla danego mienia w kwocie odpowiadającej rozmiarowi szkody.
Zgodnie z § 51 ust. 2 OWU wysokość odszkodowania: 1) nie obejmowała marży naliczonej przez ubezpieczonego oraz wartości ubytków w granicach obowiązujących norm; 2) pomniejszona była o wartość pozostałości, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku, przeróbki, odbudowy lub sprzedaży; 3) powiększona była o udokumentowane przez ubezpieczonego koszty określone w § 5, § 10, § 15, § 27, § 32 i § 47 ust. 3.
Zgodnie z treścią klauzuli nr 9 ust. 1, z zachowaniem pozostałych, niezmienionych niniejszą klauzulą postanowień OWU oraz za zapłatą dodatkowej składki ubezpieczeniowej, strony postanowiły rozszerzyć zakres ubezpieczenia o odpowiedzialność cywilną za szkody rzeczowe powstałe w mieniu ruchomym powierzonym ubezpieczonemu do obróbki, naprawy, czyszczenia, konserwacji, serwisowania lub innych usług o podobnym charakterze. Ubezpieczeniem objęte są także szkody powstałe po wydaniu powierzonego mienia, jeżeli są następstwem wadliwie wykonanej usługi przez ubezpieczonego.
Zgodnie z treścią klauzuli nr 9 ust. 2 ochrona ubezpieczeniowa nie obejmowała szkód: 1) polegających na utracie mienia z innych przyczyn niż zniszczenie lub uszkodzenie; 2) wynikłych z normalnego zużycia mienia; 3) powstałych w mieniu, z którego ubezpieczony korzystał na podstawie umowy najmu, dzierżawy, użytkowania, użyczenia, leasingu lub innej podobnej formy korzystania z cudzej rzeczy; 4) powstałych w mieniu przechowywanym, kontrolowanym lub chronionym przez ubezpieczonego, chyba że mienie przechowywane jest w związku z obróbką, naprawą, czyszczeniem, konserwacją, serwisowaniem lub innymi usługami o podobnym charakterze; 5) polegających na uszkodzeniu pojazdu w następstwie jazd próbnych dokonywanych w odległości powyżej 20 km od miejsca wykonywania usługi oraz w przypadku, gdy kierujący pojazdem nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem.
Dowód: polisa ubezpieczenia (…) (k. 30-32), OWU (…) Doradca (k. 85-147);
(…) spółka akcyjna była właścicielem pojazdu marki Ch. (…) o nr rej. (…). Ww. pojazd był w leasingu operacyjnym świadczonym przez poszkodowanego, jako leasingodawcę, na rzecz użytkownika K.N.
Użytkownik pojazdu otrzymał telefoniczną zgodę od leasingodawcy na naprawę ww. pojazdu z użyciem części oryginalnych w warsztacie nieautoryzowanym z uwagi na upływ okresu gwarancji pojazdu.
Użytkownik uprawniony był do odliczenia 50% podatku VAT.
30 maja 2018 r. K.N. zlecił M.K. prowadzącej warsztat naprawy pojazdów pod firmą (…) naprawę pojazdu marki Ch. o nr rej. (…). Naprawa miała obejmować usunięcie przedmuchów do układu chłodzenia, wymianę rozrządu oraz uszczelnienie silnika z uwagi na wycieki.
Okoliczność bezsporna, nadto dowód: zlecenie naprawy z 30.05.2018 r. (k. 28), zeznania świadka K.N. (k. 401-402);
2 czerwca 2018 r. ww. warsztat przystąpił do naprawy pojazdu. Pracownik warsztatu D.S. naprawił uszczelkę pod głowicą silnika, a następnie odpalił auto. Po chwili silnik zaczął bardzo głośno pracować i pojazd zgasł i nie dał się uruchomić ponownie.
W wyniku zaniedbania ww. pracownika doszło do przeskoczenia ząbków p***a rozrządu i zatarcia silnika.
Dowód: oświadczenie mechanika (k. 29), zeznania świadka K.N. (k. 401-402);
Leasingodawca zgłosił ww. szkodę pozwanemu 9 lipca 2018 r. i została zarejestrowana pod numerem (…).
Wiadomością mailową z tego samego dnia pozwany poinformował K.N. o stawkach najmu pojazdu zastępczego stosowanych u partnerów pozwanego i wskazał, że w przypadku wynajęcia pojazdu od podmiotu trzeciego zastrzega sobie prawo do zweryfikowania stawki do stosowanych u partnerów pozwanego dla klasy pojazdu odpowiadającego pojazdowi uszkodzonemu. Dobowa stawka najmu pojazdu klasy D wynosiła od 135 zł netto do 160 zł netto.
K.N. wynajął pojazd zastępczy najpierw od podmiotu trzeciego, a następnie od pozwanego na okres od 4 do 5 dni. Następnie użytkownik przez dwa lub trzy miesiące korzystał z auta zastępczego z innej wypożyczalni.
Dowód: potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia szkody (k. 33), druk zgłoszenia szkody (k. 155-157), pismo pozwanego z 9.07.2018 r. (k. 157v-158v), zeznania świadka K.N. (k. 401-402);
18 lipca 2018 r. (…) sp. z o.o. w Lu. wystawiła K.N. fakturę VAT nr (…) na 1845 zł brutto, tj. 1500 zł netto tytułem najmu pojazdu zastępczego marki VW (…) przez 6 dób przy dobowej stawce czynszu najmu 250 zł netto.
Dowód: faktura VAT z 18.07.2018 r. (k. 50);
23 lipca 2018 r. pozwany przeprowadził kolejne oględziny uszkodzonego pojazdu, po zdemontowaniu silnika, a 31 lipca 2018 r. - kolejne oględziny, po zdemontowaniu głowicy i miski olejowej.
Dowód: wiadomość mailowa pozwanego z 20.07.2018 r. (k. 34-35), wiadomość mailowa pozwanego z 25.07.2018 r. (k. 36);
23 lipca 2018 r. (…) sp. z o.o. w Lu. wystawiła K.N. fakturę VAT nr (…) na 1230 zł brutto, tj. 1000 zł netto tytułem najmu pojazdu zastępczego marki VW (…) przez 4 doby przy dobowej stawce czynszu najmu 250 zł netto.
Dowód: faktura VAT z 23.07.2018 r. (k. 51);
26 lipca 2018 r. K.N. przesłał pozwanemu faktury VAT na najem pojazdu zastępczego.
Dowód: wiadomość mailowa z 26.07.2018 r. (k. 48-49);
Pozwany w kalkulacji nr 5901 z 1 sierpnia 2018 r. ustalił, że koszt wymiany silnika wynosił 25 119,92 zł brutto. Sam koszt silnika wyniósł 23 643,92 zł brutto. W treści ww. kalkulacji pozwany wskazał, że zasadny koszt nowego silnika został obniżony o części użyte do naprawy podlegające rękojmi, tj. rozrząd i uszczelkę pod głowicą - w wysokości 2994 zł netto.
K.N. nie zgodził się z wyceną sporządzoną przez pozwanego, jednocześnie nie kwestionując konieczności rozliczenia części szkody w ramach rękojmi warsztatu.
Dowód: ustalenie wysokości szkody (k. 37-40), wiadomość mailowa pozwanego (k. 182v), wiadomość mailowa K.N. z 2.08.2018 r. (k. 185);
2 sierpnia 2018 r. leasingodawca upoważnił K.N. do odbioru odszkodowania przyznanego przez pozwanego.
Tego samego dnia pozwany wypłacił użytkownikowi K.N. odszkodowanie w wysokości 5000 zł z tytułu ww. szkody.
Dowód: pismo pozwanego z 2.08.2018 r. (k. 45), upoważnienie z 2.08.2018 r. (k. 46);
Użytkownik pojazdu marki Ch. ustalił w A*O Ch. (…) , że koszt silnika pasującego do uszkodzonego pojazdu wynosi 30 445 zł netto. Turbosprężarka kosztowała natomiast 12 387 zł netto.
Dowód: informacja (k. 47), zeznania świadka K.N.
(k. 401-402);
Pismem z 3 sierpnia 2018 r. pozwany poinformował K.N. , że wartość szkody została ustalona na 20 422,70 zł. Jednocześnie pozwany poinformował ww. użytkownika pojazdu, że w przypadku naprawy pojazdu w warsztacie poza siecią (…), użytkownik winien przedstawić pozwanemu kosztorys naprawy.
Dowód: pismo pozwanego z 3.08.2018 r. (k. 41-43, k.
198v-199v);
6 sierpnia 2018 r. dealer pojazdów (…) sp. z o.o. wystawił K.N. fakturę proforma nr (…) na 37 459,65 zł brutto, tj. 30 455 zł netto tytułem kosztów zakupu nowego silnika.
Dowód: faktura z 6.08.2018 r. (k. 25);
K.N. naprawił turbosprężarkę, a koszt ten wyniósł 2200 zł brutto, tj. 1788,62 zł.
Dowód: faktura VAT nr (…) (k. 59);
13 września 2018 r. pozwany zwrócił się do K.N. o przesłanie umowy najmu celem rozpatrzenia roszczeń o zwrot tych kosztów. W odpowiedzi użytkownik pojazdu wskazał, że najprawdopodobniej nie ma takiej umowy.
Wiadomością mailową z 20 września 2018 r. pozwany ponownie zwrócił się przesłanie umowy najmu pojazdu zastępczego. Dodatkowo pozwany wskazał, że uznał koszty naprawy sprężarki w wysokości 1788,62 zł netto, jak również koszt 22884 zł netto za zakup nowego silnika według oferty A*O (…). Pozwany wskazał, że po udokumentowaniu naprawy wypłaci dopłatę do odszkodowania.
Dowód: wiadomość mailowa pozwanego z 13.09.2018 r. (k. 52), wiadomość mailowa K.N. (k. 53-54), wiadomość mailowa pozwanego z 20.09.2018 r. (k. 55);
Decyzją z 20 września 2018 r. pozwany przyznał poszkodowanemu, tj. leasingodawcy odszkodowanie w wysokości 7847,87 zł. Na przyznanie odszkodowanie składała się dotychczas wypłacona kwota bezsporna, tj. 5000 zł, 1788,62 zł tytułem materiałów dodatkowych oraz 1059,25 zł tytułem najmu pojazdu zastępczego. Z uwagi na fakt, że pozwany wypłacił dotychczas 6059,25 zł, do zapłaty pozostało 1788,62 zł.
Dowód: decyzja z 20.09.2018 r. (k. 56-57);
24 września 2018 r. warsztat (…) M.K. wystawił K.N. fakturę VAT nr (…) na 22 884,25 zł netto, tj. 26 147,63 zł brutto tytułem zakupu silnika oraz 2500 zł netto, tj. 3075 zł brutto za naprawę pojazdu - łącznie na 31 222,63 zł brutto. Termin zapłaty wskazano na 1 października 2018 r.
Dowód: faktura VAT z 24.09.2018 r. (k. 26, k. 234);
8 października 2018 r. K.N. przesłał pozwanemu fakturę proforma wystawioną przez warsztat (…) obrazującą koszty naprawy silnika. Warsztat ustalił, że koszty te wyniosą 31 222,63 zł brutto, tj. 25 384,25 zł netto. Sam koszt zakupu silnika ustalono na 22 884,25 zł netto, a koszty robocizny na 2500 zł netto.
W odpowiedzi pozwany wskazał, że wyłącznie rzeczywista naprawa pojazdu i udokumentowanie tej naprawy stanowi podstawę do dopłaty do odszkodowania.
Dowód: wiadomość mailowa z 8.10.2018 r. wraz z fakturą (k. 60-61), wiadomość mailowa pozwanego z 19.10.2018 r. (k. 62);
6 listopada 2018 r. pomiędzy użytkownikiem K.N, a powodem została zawarta umowa cesji praw. Na jej podstawie użytkownik wskazał, że przysługuje mu wierzytelność w stosunku do sprawcy szkody i jego ubezpieczyciela o zapłatę należnego odszkodowania, w związku z doznaną szkodą, wynikająca z uszkodzenia silnika pojazdu o nr rej. (…). Należne odszkodowanie obejmowało w szczególności szacunkowe koszty naprawy pojazdu, rzeczywiście poniesione koszty naprawy, koszty najmu pojazdu zastępczego.
Zgodnie z punktem 3 umowy cesji w związku ze zleceniem powodowi dochodzenia należności przed sądem, użytkownik przeniósł na powoda opisaną wyżej wierzytelność, tj. roszczenie o zapłatę wszelkich roszczeń majątkowych wynikających z ww. zdarzenia.
Tego samego dnia użytkownik K.N. udzielił powodowi pełnomocnictwa do reprezentowania go przed wszelkimi podmiotami związanymi z przedmiotową szkodą.
Dowód: umowa cesji z 6.11.2018 r. (k. 21),
pełnomocnictwo z 6.11.2018 r. (k. 24);
Pismem z 21 listopada 2018 r. użytkownik K.N. zwrócił się do leasingodawcy (…) spółki akcyjnej z wnioskiem o zawarcie z nim umowy cesji wierzytelności, na mocy której leasingodawca przelałby na użytkownika prawo do dochodzenia odszkodowania za szkodę w pojeździe marki Ch. (…) , w tym prawo do dochodzenia odszkodowania obejmującego koszty naprawy pojazdu.
Dowód: pismo użytkownika z 21.11.2018 r. (k. 22-24);
18 grudnia 2018 r. pomiędzy użytkownikiem K.N. a leasingodawcą (…) spółką akcyjną została zawarta umowa cesji praw. W treści ww. umowy leasingodawca wskazał, że zawarł z K.N. umowę leasingu operacyjnego nr (…) , której przedmiotem był pojazd marki Ch. (…).
Zgodnie z § 3 punktem 1 umowy cesji leasingodawca przeniósł na użytkownika wierzytelność, tj. roszczenie o zapłatę i dochodzenie wszelkich roszczeń majątkowych wynikających ze szkody w ww. pojeździe.
Dowód: umowa cesji praw z 18.12.2018 r. (k. 27, k. 410);
Decyzją z 7 czerwca 2019 r. powód przyznał poszkodowanemu dopłatę do odszkodowania w wysokości 13 634,08 zł. Pozwany uznał za zasadny zwrot kosztów zakupu silnika w wysokości 19 222,70 zł, robociznę blacharza w wysokości 1200 zł oraz najem pojazdu w wysokości 1059,25 zł.
Dowód: decyzja pozwanego z 7.06.2019 r. (k. 259);
31 lipca 2020 r. pomiędzy użytkownikiem K.N. a powodem została zawarta umowa cesji praw. Na jej podstawie użytkownik wskazał, że przysługuje mu wierzytelność w stosunku do sprawcy szkody i jego ubezpieczyciela o zapłatę należnego odszkodowania, w związku z doznaną szkodą, wynikająca z uszkodzenia silnika pojazdu o nr rej. (…). Należne odszkodowanie obejmowało w szczególności szacunkowe koszty naprawy pojazdu, rzeczywiście poniesione koszty naprawy, koszty najmu pojazdu zastępczego.
Zgodnie z punktem 3 umowy cesji w związku ze zleceniem powodowi dochodzenia należności przed sądem, użytkownik przeniósł na powoda opisaną wyżej wierzytelność, tj. roszczenie o zapłatę wszelkich roszczeń majątkowych wynikających z ww. zdarzenia.
Dowód: umowa cesji praw z 31.07.2020 r. (k. 409);
Koszty naprawy uszkodzeń pojazdu marki Ch. (…) o nr rej. (…) powstałych po zdarzeniu z 2 czerwca 2018 r. według systemu Audatex przy zastosowaniu cen części oryginalnych, pochodzących z sieci dealerskiej (...) oraz średniej stawki roboczogodziny A*O 140 zł z uwzględnieniem wymiany turbosprężarki wynosiły 45 084,03 zł netto, tj. 55 453,36 zł brutto.
Koszty naprawy uszkodzeń pojazdu marki Ch.(…) o nr rej. (…) powstałych po zdarzeniu z 2 czerwca 2018 r. według systemu Audatex przy zastosowaniu cen części oryginalnych, pochodzących z sieci dealerskiej (…) oraz średniej stawki roboczogodziny A*O 140 zł z uwzględnieniem naprawy turbosprężarki wynosiły 36 248,07 zł netto, tj. 44 585,13 zł brutto.
Zgodnie z technologią naprawy turbin nie naprawia się i konieczną była wymiana turbosprężarki. Jednocześnie przy tak poważnej naprawie, należało wymienić filtr powietrza.
Koszty wymiany silnika wyniósł 30 455 zł netto za części oraz 1512 zł za robociznę.
Koszty wymiany turbosprężarki wyniósł 10 416,26 zł za zakup części i 280 zł za robociznę oraz 165 zł za zakup uszczelki.
Koszty wymiany kompletu rozrządu wynosiły 1461,75 zł za zakup części i 602 zł za robociznę.
Koszty wymiany uszczelki pod głowicą wyniosły 560,58 zł za zakup części i 1204 zł za robociznę.
Dowód: opinia biegłego sądowego dr. inż. M.C. z 2.11.2020 r. (k. 420-435), opinia uzupełniająca biegłego sądowego dr. inż. M.C. z 15.02.2021 r. (k. 453-456), opinia uzupełniająca dr. inż. M.C. z 27.09.2021 r. (k. 487-490);
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów.
Wskazane wyżej dokumenty prywatne i wydruki (art. 2431 kpc) nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by to czynić z urzędu, bacząc jednak, iż stanowią dowód jedynie tego, że osoby, które je podpisały (sporządziły) złożyły oświadczenia o treści zawartej w dokumentach.
Wartości dowodowej dokumentów urzędowych nie kwestionowała żadna ze stron.
Sąd za wiarygodne niemalże w całości uznał zeznania świadka K.N. Z zeznań świadka wynikało, że przyczyną ponownej awarii pojazdu marki Ch. była nieprawidłowo przeprowadzona wcześniejsza naprawa pojazdu w warsztacie (…) , co spowodowało konieczność wymiany całego silnika. Za niewiarygodne natomiast Sąd uznał zeznania świadka w zakresie, w jakim wskazywał, że pozwany wydał zgodę na wypożyczenie pojazdu zastępczego ze stawką dobową w wysokości 250 zł netto. Okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w pozostałym zebranym w sprawie materiale dowodowym i stoi w logicznej sprzeczności z akceptowanymi przez pozwanego stawkami czynszu najmu dla pojazdu odpowiadającego klasie pojazdowi uszkodzonemu w przedziale od 135 zł netto do 160 zł netto. Twierdzenie, niepoparte żadnymi dowodami, że pozwany zgodził się na wypożyczenie pojazdu za stawkę niemalże dwukrotnie wyższą, uznać należało zatem za niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Trudno bowiem uznać, że pozwany zaakceptowałby tak wysoką stawkę, jednocześnie wskazując w wiadomości skierowanej do K.N. , że zweryfikuje stawki najmu zastosowane przez podmiot trzeci do tych akceptowanych przez niego.
Jako przydatną dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał pisemną opinię sporządzoną przez biegłego sądowego w dziedzinie techniki samochodowej dr. inż. M.C. oraz jego opinie uzupełniające pisemne. W ocenie Sądu przedmiotowa opinia została sporządzona w sposób rzetelny, jasny i spójny, przez osobę posiadającą odpowiednie kompetencje do jej przygotowania. Wskazuje metodykę opracowania, sposób badań, które doprowadziły biegłego do wysnucia ostatecznych wniosków. Wnioski końcowe opinii zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, są wyczerpujące i zostały dostatecznie umotywowane.
Opinia biegłego, tak jak inne dowody podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 kpc, ale na podstawie właściwych jedynie dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, sposobu motywowania i stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Sąd nie może ograniczyć się do powołania się na wniosek końcowy zawarty w opinii biegłego i uznania jej za niebudzącą zastrzeżeń, lecz obowiązany jest sprawdzić przesłanki, którymi kierował się biegły, jak również skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego.
W konsekwencji Sąd przyznał powyższej opinii przymiot wiarygodności, nie znajdując podstaw do podważania jej wartości dowodowej i do konieczności przeprowadzania dowodu z opinii innych biegłych. Biegły również wyczerpująco odniósł się do zastrzeżeń strony pozwanej dotyczących zasadności wymiany turbosprężarki, wskazując, że zgodnie z technologią naprawy, konieczna była jej wymiana, a nie naprawa. Żadna ze stron po sporządzeniu przez biegłego opinii uzupełniającej 27 września 2021 r. nie wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii.
Sąd nie uczynił podstawą ustaleń faktycznych umowy najmu z 2 sierpnia 2018 r. (k. 212), albowiem umowa ta nie dotyczyła przedmiotowej sprawy. Wskazać bowiem należy, że umowa została zawarta pomiędzy innymi podmiotami, dotyczyła innego pojazdu zastępczego, aniżeli wskazywany w toku postępowania. Tym samym, nie mogła ona stanowić dowodu potwierdzającego najem pojazdu przez K.N.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się zasadne w części.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - do wydania wyroku. W takiej sytuacji Sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. postanowieniem umarza postępowanie.
W przedmiotowej sprawie przesłanki z przytoczonego przepisu zaistniały. Powód cofnął pozew w zakresie należności głównej 4100 zł po rozpoczęciem rozprawy ze zrzeczeniem się roszczenia. Okoliczności przedmiotowej sprawy jednocześnie nie wskazywały, aby wymieniona czynność, tj. cofnięcie powództwa, byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa, co pozwalałby uznać cofnięcie pozwu za niedopuszczalne w świetle art. 203 § 4 k.p.c. W związku z powyższym Sąd umorzył postępowanie co do 4100 zł - punkt I wyroku.
Bezsporny między stronami był fakt, że (…) spółka akcyjna była właścicielem pojazdu marki Ch. (…) o nr rej. (…) , oraz że ww. pojazd był w leasingu operacyjnym świadczonym przez poszkodowanego, jako leasingodawcę, na rzecz użytkownika K.N. Dalej bezsporny był fakt, że K.N. oddał przedmiotowy pojazd do naprawy warsztatowi (…) , że ww. warsztat miał zawartą z pozwanym umowę ubezpieczenia. Pozwany nie kwestionował również faktu, że podczas naprawy uszkodzeń związanych z układem chłodzenia, wymianą rozrządu oraz uszczelnieniem silnika z uwagi na wycieki z uwagi na błąd pracownika warsztatu doszło do awarii pojazdu marki Ch., co wiązało się z koniecznością wymiany całego silnika.
Spór dotyczył natomiast wysokości kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu, które pozwany kwestionował jako zawyżone, jak również, czy koszty te winny być powiększone o 50% podatku VAT. Dodatkowo pozwany zakwestionował również stawkę najmu zastosowaną przez warsztat wynajmujący pojazd zastępczy i sam fakt ww. najmu.
Legitymacja czynna powoda w niniejszym postępowaniu wynika z nabycia przez niego w drodze cesji w lipcu 2020 r. od użytkownika K.N. wierzytelności przeciwko pozwanemu z tytułu całkowitego kosztu naprawy pojazdu marki Ch., a także kosztów najmu pojazdu zastępczego. Zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przelew wierzytelności (cesja) jest umową, na podstawie której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza) (por. W. Czachórski [w:] Zobowiązania, 2007, s. 394; M. Pazdan [w:] Przelew wierzytelności na zabezpieczenie, KPP 2002, z. 1, s. 127). Przedmiotem cesji mogą być przede wszystkim wierzytelności, rozumiane jako prawa podmiotowe przysługujące wierzycielowi do żądania od dłużnika spełnienia świadczenia, w tym zarówno całe wierzytelności, jak i ich części (por. E. Łętowska [w:] System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, s. 903; K. Zagrobelny [w:] E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 874-875; B. Łubkowski [w:] Komentarz, t. II, 1972, s. 1221; I. Heropolitańska [w:] Zabezpieczenie wierzytelności banku, Warszawa 1997, s. 203, a także wyrok SN z 11 grudnia 2009 r., V CSK 184/09, LEX nr 553748). Przedmiotem przelewu może być co do zasady wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać (por. E. Łętowska [w:] System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, s. 904). Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność (por. SN w wyroku z 11 maja 1999 r., III CKN 423/98, Biul. SN 2000, nr 1, s. 1 ), a zatem oznaczania stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie umowa cesji spełnia powyższe wymogi w jej treści, są bowiem wskazane strony, jest skonkretyzowana istniejąca wierzytelność oraz stosunek zobowiązaniowy, którego elementem jest zbywana wierzytelność. Jednocześnie Sąd wskazuje, że K.N. korzystał z przedmiotowego pojazdu na podstawie umowy leasingu z (…) spółką akcyjną, która to spółka umową cesji z 18 grudnia 2018 r. przeniosła na użytkownika wierzytelność, tj. roszczenie o zapłatę i dochodzenie wszelkich roszczeń majątkowych wynikających ze szkody w ww. pojeździe.
Podstawę roszczenia powoda stanowią przepisy art. 822 §1 kc w zw. z art. 415 kc.
Zgodnie z art. 822 §1 kc, przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Przy tym § 4 cytowanego przepisu przewiduje, że uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.
Przepis artykułu 415 kc stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Za utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego należy uznać stanowisko, że dla ustalenia pojęcia szkody ubezpieczeniowej należy sięgać do odpowiednich regulacji zawartych w kodeksie cywilnym (por. np. uchwały z dnia 18 marca 1994 r., III CZP 25/94, OSNC 1994, nr 10, poz. 188 i z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74 oraz wyrok z dnia 11 czerwca 2003 r., V CKN 308/01, niepubl.). Wysokość odszkodowania powinna być określona zatem według ogólnych zasad prawa cywilnego, czyli według reguł wskazanych w art. 361 i 363 kc.
Stosownie do treści art. 361 § 2 kc, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Nie ma różnicy w pojęciu szkody w rozumieniu ogólnych przepisów prawa cywilnego i szkody w rozumieniu prawa ubezpieczeniowego. W obu przypadkach chodzi o utratę lub zmniejszenie aktywów bądź powstanie lub zwiększenie pasywów osoby poszkodowanej. Do ustalenia szkody w ubezpieczeniu OC stosuje się ogólne zasady prawa odszkodowawczego. Odszkodowanie ubezpieczeniowe różni się jednak od zwykłego odszkodowania określonego w art. 361 k.c. co do charakteru, przesłanek i wymiaru świadczenia. Zgodnie z powołanym wyżej art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody może nastąpić bowiem według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy, podczas gdy odszkodowanie ubezpieczeniowego z tytułu OC wypłaca się zawsze w pieniądzu. Odszkodowanie ubezpieczeniowe należy się z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej, a nie sprawczej.
Brzmienie powyższych przepisów nakazuje przyjąć, iż zasadą jest całkowita kompensata doznanego uszczerbku, wykluczająca jednak nieuzasadnione wzbogacenie poszkodowanego. Nie ulega zatem wątpliwości, że kompensacji podlega rzeczywista strata jaką poniósł poszkodowany w wyniku uszkodzenia pojazdu i wiążących się z tym dalszych kosztów.
Stosownie do przepisu art. 361 § 1 kc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Przepis ten ujmuje związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem zobowiązanego a powstałym skutkiem w postaci szkody jako konieczną przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej i opiera się na założeniach teorii przyczynowości adekwatnej. Zgodnie z tą teorią, związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w zestawie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego jako takiego. Wymagane bowiem jest też stwierdzenie - co należy do sądu - że chodzi o następstwa normalne. Jakkolwiek bowiem art. 361 § 1 kc nie wprowadza związku przyczynowego w rozumieniu prawnym, odmiennego od istniejącego w rzeczywistości, to jednak wiąże odpowiedzialność tylko z normalnymi następstwami zjawisk stanowiących jej podstawę. Bez tego bowiem zabiegu łańcuch skutków zdarzenia, tkwiącego u podstawy obowiązku odszkodowawczego, byłby nieograniczony. Normalny związek przyczynowy zachodzi, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajowym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest rezultatem typowym w zwykłej kolejności rzeczy, a więc nie będącym rezultatem jakiegoś zupełnie wyjątkowego zbiegu okoliczności. Najem pojazdu zastępczego. Roszczenie powoda o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego okazało się nieuzasadnione.
Należy wskazać, że postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny. Kontradyktoryjność procesu cywilnego wymaga, aby strony wskazywały dowody dla wykazania swoich twierdzeń. Nie jest natomiast rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.).
W efekcie, jeżeli materiał dowodowy zgromadzony przez strony nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z nieudowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Powód w niniejszej sprawie poza własnymi twierdzeniami, że zasadny był 10-dniowy okres najmu nie przedłożył na tę okoliczność żadnych dowodów, np. wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Co więcej, Sąd wskazuje, że w toku postępowania powód nie przedłożył nawet umowy najmu pojazdu zastępczego, na podstawie której K.N. miał wynajmować pojazd zastępczy marki VW (…) od (…) sp. z o.o. ze stawką 250 zł netto czynszu za dobę najmu. Faktycznie, świadek K.N, wskazał, że najmował taki pojazd, ale nie wskazał dokładnie przez jaki czas, od jakiego podmiotu, dodatkowo wskazywał, że przez pewien czas najmował pojazd zastępczy od partnerów pozwanego. Tym samym, nie można uznać za udowodnionych twierdzeń powoda, że najem ten był konieczny i co więcej, że zasadnym było najmowanie tego pojazdu przez 10 dni od spółki (…). Zgodzić się należało również z pozwanym, że w tym przypadku same faktury VAT za ww. najem nie mogły stanowić potwierdzenia zasadności najmu przez 10 dni, albowiem w przypadku sporu co do okresu najmu i wysokości stawki czynszu, obrazować mogły jednie sam fakt ich wystawienia. W przypadku sporu stron co do okresu najmu pojazdu zastępczego limitowanego czasem naprawy pojazdu, ustalenie zasadnego czasu naprawy pojazdu wymagało wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 § 1 kpc. Nie sposób bowiem zweryfikować bez przeprowadzenia tego dowodu, prawidłowości likwidacji szkody przeprowadzonej przez pozwanego. Powód winien wówczas wykazać się inicjatywą dowodową w celu udowodnienia takiej okoliczności, realizując zasadę kontradyktoryjności, wyrażoną w art. 232 kpc, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, iż była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc to pod uwagę, brak było jakichkolwiek podstaw do działania przez Sąd z urzędu i poszukiwania środków dowodowych niewskazanych przez strony. Sąd wskazuje, że pozwany w toku postępowania likwidacyjnego uznał najem pojazdu zastępczego za zasadny i przyznał z tego tytułu odszkodowanie. Tym niemniej, nie sposób jednocześnie podzielić prezentowanego przez powoda poglądu, iż odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego przysługuje poszkodowanemu niejako „automatycznie”, zwłaszcza w przypadku sporu co do długości najmu i wysokości wynagrodzenia.
Sąd podziela prezentowany przez stronę powodową pogląd, iż powodowi należy się co do zasady wynagrodzenie za konieczność najmu pojazdu zastępczego. Koszty te były celowe i ekonomicznie uzasadnione, powstały bowiem w związku z spowodowanym przez ubezpieczonego w zakładzie ubezpieczeń pozwanej sprawcę zdarzeniem drogowym. W tym zakresie koszty te mieszczą się w granicach wyznaczonych regulacją prawną art. 361 § 1 kc, a związany z ich poniesieniem uszczerbek majątkowy powoda jest stratą w rozumieniu art. 361 § 2 kc. Postulat pełnego odszkodowania przemawia bowiem za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych potrzebnych do usunięcia wszystkich skutków zdarzenia, za które odpowiedzialność ponosi pozwany. Przy czym oczywistym jest obowiązek poszkodowanego podejmowania działań zmierzających do zminimalizowania szkody. Brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego osoby zobowiązanej do naprawienia szkody (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r. III CZP 14/97 OSNC 1997/8/103). Oczywiście, postulat pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych potrzebnych do usunięcia wszystkich skutków zdarzenia, za które odpowiedzialność ponosi pozwany. Jednakże oczywistym jest również obowiązek poszkodowanego podejmowania działań zmierzających do zminimalizowania szkody. Brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego osoby zobowiązanej do naprawienia szkody (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r. III CZP 14/97 OSNC 1997/8/103). Jednocześnie jednak Sąd podzielił argumentację pozwanego w związku ze wskazaniem okoliczności związanych z weryfikacją stawki za najem pojazdu zastępczego w sytuacji, w której poszkodowany nająłby ten pojazd poza ofertą pozwanego i po wyższej stawce. Jakkolwiek bowiem poszkodowany oczywiście nie ma obowiązku dokonywania szczegółowej analizy rynku najmu pojazdów zastępczych, to powinien działać z dostatecznym rozeznaniem właściwym dla przeciętnego obywatela, co w niniejszej sprawie oznacza, iż w przypadku poinformowania o możliwości wyboru pomiędzy ofertami, miał prawo dokonać autonomicznego wyboru, ocenianego z punktu minimalizowania wysokości szkody. Przeciętny obywatel jest w stanie ocenić ofertę najmu pojazdu zastępczego i wybrać korzystną dla siebie. Wynajmując pojazd za wynagrodzeniem nieakceptowanym przez pozwanego, poszkodowany niewątpliwie przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody, co stoi w sprzeczności z zasadą w zakresie minimalizacji szkody.
Tym samym Sąd uznał roszczenie powoda o zapłatę 1440,75 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego za niezasadne, uznając , iż powód nie udowodnił niezbędnego okresu najmu oraz wysokości roszczenia ponad kwotę wypłaconą już z tego tytułu przez pozwanego. Przy czym, z uwagi na nieudowodnienie roszczenia tak co do zasady, jak i wysokości, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można nawet uznać, aby pozwany był zobowiązany do wypłaty odszkodowania w dotychczas wypłaconej kwocie. Mając równocześnie na uwadze powyższe rozważania za niezasadne należało uznać roszczenie powoda o zapłatę 287,50 zł, stanowiących 50% stawki VAT za koszty najmu pojazdu zastępczego. Sąd bowiem nie znalazł podstaw do zasądzenia na rzecz powoda kwoty podatku VAT stanowiącej składnik świadczenia mu nieprzysługującego.
Naprawa pojazdu.
Łącząca pozwanego i prowadzącą warsztat (…) umowa ubezpieczenia była umową dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzoną działalnością, a nie umową obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów. Powyższe zatem oznacza, że roszczenie powoda o zwrot kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu marki Ch. winno znajdować oparcie w zapisach umowy łączącej ww. podmioty, potwierdzonej polisą ubezpieczenia (…) nr (…) , a przede wszystkim winno zostać ustalone zgodnie z ogólne warunkami Kompleksowego Ubezpieczenia (…) ustalonego uchwałą nr UZ/9/2016 z 15 stycznia 2016 r. Zarządu pozwanego ze zmianami ustalonymi uchwałą nr UZ/426/2016 z 24 października 2016 r.
I tak, po pierwsze przyznać należy rację stronie pozwanej, która w toku postępowania likwidacyjnego jednoznacznie wskazała, że zapłaty części roszczeń, wynikających z nieprawidłowo przeprowadzonej naprawy, a dokładnie wymiany rozrządu oraz wymiany uszczelki pod głowicą, powód winien domagać się od warsztatu przeprowadzającego tę naprawę na zasadach rękojmi. Jak bowiem wynika z zapisów OWU, ochrona ubezpieczeniowa nie obejmuje roszczeń wynikających z rękojmi, gwarancji lub z przepisów o prawach konsumenta oraz szkód, które mogłyby być zaspokojone na podstawie tych przepisów (§ 21 ust. 3 pkt 3 OWU). W niniejszej sprawie natomiast nie ulega wątpliwości, że wymiana zarówno rozrządu, jak i uszczelki pod głowicą faktycznie winna podlegać uwzględnieniu z rękojmi. Powyższe bowiem znalazło potwierdzenie nie tylko w dokumentach zgormadzonych w aktach postępowania, ale również opinii uzupełniającego biegłego sądowego M.C. z 15 lutego 2021 r. K.N. oddał pojazd do warsztatu celem wymiany uszczelki pod głowicą oraz wymiany rozrządu i to właśnie przy wykonywaniu takiego zakresu czynności doszło do uszkodzenia całego silnika (z winy pracownika warsztatu), co skutkować musiało jego wymianą na nowy. Skoro zatem warsztat przeprowadził w sposób nieprawidłowy zleconą mu naprawę, to tym samym pozwany, z uwagi na ww. zapis OWU nie był odpowiedzialny za zwrot tych kosztów. Pozwany odpowiedzialny był bowiem jedynie za szkodę stanowiącą skutek nieprawidłowo przeprowadzonej naprawy, tj. wymianę całego silnika oraz wymianę turbosprężarki. Co więcej, w toku postępowania likwidacyjnego korzystający z pojazdu K.N. nie kwestionował powyższego w żaden sposób, a nawet przyznał rację pozwanemu w wiadomości mailowej i wskazał, że nie kwestionuje konieczności rozliczenia części szkody na zasadach rękojmi warsztatu.
Z uwagi zatem na powyższe koniecznym stało się ustalenie zasadnych kosztów wymiany całego silnika oraz wymiany turbosprężarki, zgodnie z postanowieniami OWU.
Nie miał racji pozwany, wskazując, że tylko udokumentowanie rzeczywistej naprawy stanowiło podstawę do wypłaty odszkodowania. Zgodnie bowiem z treścią § 50 ust. 1 pkt. 5 OWU wysokość szkody ustalana jest na podstawie cen z dnia powstania szkody dla mienia osób trzecich - według wartości rzeczywistej bądź według kosztów naprawy uszkodzonego mienia według cen zakupu bądź kalkulacji kosztów, powiększonych o udowodnioną wartość nakładów poniesionych przez ubezpieczonego, a w przypadku sprzedaży komisowej - bez prowizji komisowej. Tym samym, Sąd wskazuje, że zasadne koszty naprawy bądź w tym wypadku wymiany silnika mogły zostać ustalone na podstawie kalkulacji, natomiast nie były one zależne od rzeczywistego poniesienia tych koszów i naprawy uszkodzonego pojazdu. Zgodnie natomiast z § 50 ust. 4 przedłożone faktury albo rachunki, kalkulacje, kosztorysy dotyczące naprawy lub wymiany ubezpieczonego mienia (…) weryfikuje w zakresie zgodności ze stanem faktycznym: wysokości poniesionych kosztów dotyczących zakresu robót i użytych materiałów, z uwzględnieniem dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia ubezpieczonego budynku, budowli lub lokalu, takich samych albo najbardziej zbliżonych parametrów technicznych maszyn, urządzeń i wyposażenia lub sprzętu elektronicznego. Odnośnie ww. zapisu Sąd wskazuje, że chociaż faktycznie pozwany zastrzegł sobie prawo do weryfikacji kosztów naprawy, w żaden sposób nie wskazał, na czym dokładnie miała owa weryfikacja miała polegać. Tym samym, powód miał prawo domagać się zwrotu zasadnych kosztów naprawy pojazdu nie tylko w oparciu o rzeczywiście poniesione koszty naprawy, ale także w oparciu o kalkulację tych kosztów, bez konieczności przeprowadzenia rzeczywistej wymiany silnika i turbosprężarki.
Odnośnie zasadnych kosztów naprawy w niniejszej sprawie przeprowadzono dowód z opinii biegłego sądowego dr. inż. M.C. I tak, z opinii uzupełniającej z 27 września 2021 r. jednoznacznie wynikało, że koszt zakupu nowego silnika wynosił 30 455 zł netto, natomiast koszt robocizny wynosił 1512 zł netto. Odnośnie natomiast kosztów wymiany turbosprężarki biegły wskazał, że zakup nowej turbosprężarki to wydatek w wysokości 10 416,26 zł netto, nowej uszczelki 165 zł netto oraz 280 zł netto za koszty robocizny. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie miał racji pozwany, wskazując, że skoro użytkownik pojazdu wykonał jedynie naprawę turbosprężarki, to tylko zwrot takich kosztów mu przysługiwał. Biegły sądowy bowiem w swojej opinii jednoznacznie wskazał, że zgodnie z technologią naprawy turbin nie naprawia się. Przypomnieć natomiast należy, że zasadą jest całkowita kompensata doznanego uszczerbku. Skoro zatem naprawa turbosprężarki nie przywróciłaby pojazdu do stanu sprzed szkody, to oczywistym jest, że pozwany ponowił odpowiedzialność za całkowitą jej wymianę, a nie tylko za działania, zmierzające do „chwilowego” uniknięcia konieczności jej wymiany. Pozostałe natomiast wskazane przez biegłego koszty, tj. wymiany rozrządu i uszczelki pod głowicą, jak już zostało wskazane, nie wchodziły w zakres odpowiedzialności pozwanego.
Z uwagi na powyższe oraz na fakt, że roszczenie powoda o koszty najmu pojazdu zastępczego okazały się niezasadne, koniecznym stało się ponowne przeliczenie wpłat pozwanego na rzecz przedmiotowego roszczenia i ustalenie należnego powodowi odszkodowania.
Nie mogło również ujść uwadze, iż powód w niniejszym procesie dochodził części odszkodowania w wysokości: 205,68 zł (1/2 VAT za regenerację sprężarki), 5000 zł (część odszkodowania w związku z uszkodzeniem silnika), 1000 zł (część odszkodowania w związku z uszkodzeniem turbosprężarki), 3100 zł (część odszkodowania w związku z kosztem wymiany silnika)
Zgodnie z opinią biegłego, należne powodowi z tych tytułów odszkodowanie wyniosło odpowiednio: 1249,05 zł, 30 455 zł, 10 861,26 zł i 1512 zł.
Zatem, po uwzględnieniu wypłat dokonanych z tych tytułów przez pozwanego, koszty te zamykały się w kwotach odpowiednio 1249,05 zł, 25 455 zł, 9072,64 zł i 1512 zł.
Koszty te nie obejmują kosztów rozrządu (1461,75 zł części i 602 zł robocizny) oraz wymiany uszczelki pod głowicą (560,58 zł części i 1204 zł robocizny)
Po częściowych cofnięciu pozwu co do 1000 i 3100 zł, w niniejszym procesie powód dochodził (poza nienależnymi z przyczyn wskazanych wyżej kosztami najmu pojazdu zastępczego) 205,68 zł (1/2 VAT za regenerację sprężarki), 5000 zł (część odszkodowania w związku z uszkodzeniem silnika).
W świetle przedstawionych rozważań, nawet przy uwzględnieniu dotychczas wypłaconych należności oraz uznaniu za nienależne kosztów rozrządu (1461,75 zł części i 602 zł robocizny) oraz wymiany uszczelki pod głowicą (560,58 zł części i 1204 zł robocizny), roszczenie powoda o zapłatę 5000 zł w związku z uszkodzeniem silnika należy uznać za całkowicie uzasadnione.
Za zasadne Sąd uznał również roszczenie o zapłatę 205,68 zł tytułem połowy wartości VAT za naprawę turbosprężarki.
Sąd podziela całkowicie stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w uchwale z 11.09.2020 r., III CZP 90/19, OSNC 2021, nr 2, poz. 10. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał, iż: „Poszkodowanym jest zatem podmiot, który doznał szkody pozostającej w związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym wbrew swojej woli. W przypadku szkody majątkowej nie może być on każdorazowo identyfikowany z właścicielem rzeczy, który - w zakresie przyznanym mu przez ustawę - może przenieść swoje uprawnienie do korzystania z rzeczy na inny podmiot. Jeżeli szkoda będzie polegała na zniszczeniu rzeczy, jej uszkodzeniu czy obniżeniu jej wartości to poszkodowanym może być jedynie właściciel rzeczy, to w jego majątku dochodzi bowiem do uszczerbku. Jednak jeżeli szkoda nie polega na zmniejszeniu wartości uszkodzonego pojazdu i nie dotyczy uszkodzenia pojazdu wycenianego w oparciu o hipotetyczny koszt naprawy, możliwe jest wykazanie powstania szkody po stronie posiadacza zależnego pojazdu (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04, OSNC 2005, Nr 10, poz. 166). Posiadaczem zależnym pojazdu mechanicznego będzie osoba, która włada nim w zakresie innego prawa niż prawo własności (por.m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1977 r., III CZP 45/77, OSNCP 1978, Nr 3, poz. 42). Przy szkodach następczych np. niemożności korzystania z pojazdu (koszty najmu pojazdu zastępczego), czy poniesieniu wydatków na naprawę uszkodzonego pojazdu przy szkodzie częściowej, poszkodowanym z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może być również posiadacz zależny pojazdu. O tym kto jest poszkodowanym, rozstrzygają konkretne okoliczności faktyczne sprawy (...) W przypadku szkody w pojeździe mechanicznym oddanym w leasing nie można zatem abstrahować od istoty umowy leasingu w ramach której to wyłącznie korzystający (leasingobiorca), a nie finansujący (leasingodawca) jest uprawniony do korzystania z rzeczy. Obowiązkiem leasingobiorcy (korzystającego) jest utrzymywanie rzeczy będącej przedmiotem leasingu w należytym stanie, dokonywanie jej konserwacji i napraw niezbędnych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym z uwzględnieniem jej zużycia wskutek prawidłowego używania oraz ponoszenia ciężarów związanych z własnością lub posiadaniem rzeczy (art. 7097 § 1 k.c.). Rezultatem naruszenia tego obowiązku jest możliwość wypowiedzenia przez finansującego umowy leasingu (art. 70911 k.c.) przy zastosowaniu konsekwencji z art. 70915 k.c. Przy takim ukształtowaniu umowy leasingu finansujący pełni rolę jedynie podmiotu kredytującego, a korzystający ma uprawnienie do wyłącznego korzystania z rzeczy i ponosi wszelkie koszty jej utrzymania i ciężary obciążające właściciela (por.m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2017 r., II CSK 213/16, niepubl.). Skoro leasingobiorca zleca zgodnie ze spoczywającym na nim obowiązkiem ustawowym naprawę uszkodzonego na skutek wypadku komunikacyjnego pojazdu mechanicznego i ponosi wydatki z tym związane, to należy go traktować jako poszkodowanego. W przypadku, gdy szkoda częściowa została wyrządzona w pojeździe mechanicznym będącym przedmiotem leasingu istnieje adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem wyrządzającym szkodę w majątku finansującego, a powstaniem obowiązku korzystającego (leasingobiorcy) dokonania naprawy pojazdu we własnym imieniu i na własny rachunek. Analogiczna sytuacja wystąpi, gdy korzystający zostanie pozbawiony możliwości używania pojazdu będącego przedmiotem umowy leasingu, co będzie skutkować powstaniem roszczenia o pokrycie (zwrot) kosztów najmu pojazdu zastępczego (...) W sytuacji, gdy leasingobiorca jako podmiot wyłącznie uprawniony do korzystania z pojazdu i jednocześnie zobowiązany do utrzymania uszkodzonego pojazdu w należytym stanie pokrywa koszty usług naprawczych, w skład, których wchodzi podatek od towarów i usług, to jest on poszkodowanym. W konsekwencji to jego możliwości odliczenia podatku od towarów i usług decydują o tym, czy i w jakim zakresie odszkodowanie może być pomniejszone o podatek VAT. Skoro finansujący przekazuje pojazd do wyłącznego korzystania leasingobiorcy, nie ponosi kosztów jego naprawy i nie jest nabywcą usługi opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, okoliczność że ma on status podatnika podatku VAT jest pozbawiona istotnego znaczenia.”
W świetle powyższego, żądanie powoda o zwrot Vi podatku VAT (gdyż połowę tego podatku poszkodowany mógł odliczyć) zasługuje na uzasadnienie w całości.
Odnośnie żądania zasądzenia odsetek wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z przywołanego przepisu wynika, że odsetki należą się wierzycielowi od chwili gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wymagalnego. Z treści art. 817 § 1 i 2 k.c. oraz art. 14 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenia odszkodowawcze zakładu ubezpieczeń są terminowe (por. wyrok z dnia 6 lipca 1999 r. III CKN 315/98). Przepisy te przewidują termin 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o zdarzeniu, a gdyby wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia w tym terminie byłoby niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności stałoby się możliwe. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, mając na uwadze, że szkoda została zgłoszona pozwanemu 9 lipca 2018 r., odsetki od kosztów wymiany silnika, tj. 5000 zł należało zasądzić od 9 sierpnia 2018 r. Odnośnie natomiast 205,68 zł tytułem połowy wartości VAT od kosztów naprawy sprężarki wskazać należy, że pozwany był w zwłoce ze spełnieniem świadczenia od chwili wypłacenia powodowi kosztów netto z tym związanych i dlatego należało zasądzić odsetki od 12 września 2018 r. od ww. kwoty. W przedmiocie natomiast zasądzenia odsetek od 2512 zł wskazać należy, że kwota ta stanowiła należne, a nieuiszczone przez pozwanego koszty wymiany turbosprężarki i koszty robocizny wymiany silnika. Pozwany natomiast dopiero decyzją z 7 czerwca 2019 r. uznał ich poniesienie za zasadne, odmawiając jednakże wypłaty wyższego odszkodowania. Z uwagi natomiast na fakt, że ww. koszty zostały rozliczone wpłatą pozwanego w wysokości 13 634,08 zł, koniecznym stało się zasądzenie odsetek od 2512 zł od 9 sierpnia 2018 r. (miesiąc po zgłoszeniu szkody) do 7 czerwca 2019 r. (dzień uznania tych kosztów za zasadne).
Tym samym, Sąd w punkcie II wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda 5205,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od:
1) 205,68 zł od 12 września 2018 r. do dnia zapłaty,
2) 5000 zł od 9 sierpnia 2018 r. do dnia zapłaty,
3) 2512 zł od 9 sierpnia 2018 r. do 7 czerwca 2019 r.
W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu - punkt III wyroku.
W punkcie III wyroku Sąd na podstawie art. 100 zd. 1 kpc rozstrzygnął o kosztach postępowania. Powód przegrał sprawę w 30%, zaś pozwany w 70%. Szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania pozostawiono natomiast referendarzowi sądowemu na podstawie art. 108 kc.
Sędzia Małgorzata Grzegorczyk-Pomin
