28/04/2026
Miary rozproszenia, czy inaczej określane jako zmienności to podstawowy sposób pomiaru ryzyka inwestycyjnego. Wśród ekonomistów dyskutuje się niekiedy czy odchylenie standardowe, jako miara ryzyka całkowitego rzeczywiście oddaje naturę tego zjawiska, czy może lepszą miarą jest semiodchylenie standardowe wykluczające z czynników ryzyka nieoczekiwany zysk. Co na to polski ustawodawca? "Potrzymaj mi pieroga!" ;-) Płatnicy CIT uprawnieni do 9% podatku muszą zapłacić 19% podatku po przekroczeniu progu dochodu w wysokości 2 mln. EUR. Co ważne, decyzją ustawodawcy a następnie US, WSA i ostatecznie NSA podatek ten płaci się w zwiększonej kwocie od całego dochodu. Zatem zysk nawet 1 EUR powyżej limitu stanowi realne zagrożenie i może być uznany za bardzo istotny czynnik ryzyka nieoczekiwanego wyższego dochodu. Szczegóły w poście NSA.
Utrata prawa do 9% CIT po przekroczeniu limitu przychodów - wyrok z 9 kwietnia 2026 r., 𝗜𝗜 𝗙𝗦𝗞 𝟵𝟵𝟭/𝟮𝟯
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia sądy administracyjne rozstrzygały, czy po przekroczeniu limitu przychodów uprawniającego do stosowania preferencyjnej 9-proc. stawki podatku dochodowego od osób prawnych podatnik może opodatkować dochód częściowo według stawki 9 proc., a częściowo według 19 proc.
Spółka twierdziła, że możliwe jest zastosowanie dwóch stawek jednocześnie – do wysokości limitu 2 mln euro według stawki 9 proc., a od nadwyżki według 19 proc. W tym celu złożyła korektę zeznania CIT-8 i wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty.
Organy podatkowe nie zgodziły się z tym stanowiskiem. Wskazały, że przepisy u.p.d.o.p. nie przewidują mechanizmu dzielenia dochodu na części opodatkowane różnymi stawkami. Ich zdaniem przekroczenie limitu przychodów skutkuje utratą prawa do preferencyjnej stawki i koniecznością opodatkowania całości dochodu według stawki 19 proc.
Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznając, że warunkiem stosowania 9-proc. stawki u.p.d.o.p. jest nieprzekroczenie limitu przychodów przez cały rok podatkowy. Nawet minimalne przekroczenie progu powoduje utratę prawa do preferencji w odniesieniu do całego dochodu.
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził tę wykładnię. Podkreślił, że preferencyjna stawka u.p.d.o.p. ma charakter wyjątku i może być stosowana wyłącznie przy spełnieniu ustawowych warunków przez cały rok. Brak jest podstaw prawnych do jednoczesnego stosowania dwóch stawek w jednym roku podatkowym. Przyjął także, że nie zostały naruszone żadne zasady stanowienia i wykładni prawa w zgodzie z Konstytucją RP. W konsekwencji przekroczenie limitu przychodów oznacza obowiązek opodatkowania całego dochodu według stawki 19 proc.
https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/1306272FE2
