02/07/2013
Tafelzilver verkoop je niet met zwaar verlies !
Ik kan het niet genoeg benadrukken: ik begrijp dat ‘Den Haag’, ondanks een sterk vermoeden van de ziekte cijferfetisjisme, zuiniger aan moet doen. Maar dat zij daarbij vooral op uitgaven aan burgers bezuinigd, die op hun b***t op allerlei (andere) dingen bezuinigen waardoor niets en niemand nog vooruitkomt, is dom. Ik heb de afgelopen maanden verschillende voorbeelden aangehaald van zulk soort bezuinigingen, die op de langere termijn véél meer kosten dan ze opleveren; zoiets doe je niet ! Één van die bezuinigingen betreft het zeer sterk verminderen van deelnames aan (internationale) beurzen en handelsmissies. De Nederlands-Duitse Handelskamer (DNHK) waarschuwt dan ook terecht dat het Nederlandse MKB daar veel last (lees: vermindering van inkomsten) van gaat krijgen. Hierdoor haken veel, vooral kleinere ondernemers af als exposant en krijgen daardoor minder orders; uiteraard vooral bij onze belangrijkste handelspartner Duitsland. Het bezuinigen van een paar miljoen levert dan waarschijnlijk omzetverliezen op van vele tientallen zo niet honderden miljoenen. Moraal van het verhaal is dan dat er bijvoorbeeld via de belastinginkomsten véél meer geld wordt verloren dan er met de bezuinigingen wordt behouden. Daarnaast is de export een van de weinige poten onder Nederlandse economie die nog redelijk draait. Waar zulke kortzichtige bezuiniging ertoe kunnen leiden is ook duidelijk geworden bij Imtech; althans, als we het FD mogen geloven. Het bedrijf is in de problemen gekomen door boekhoudfraude bij opdrachten in Duitsland en Polen, waardoor honderden miljoenen moesten worden afgeschreven en de aandelenkoers crashte. Daarnaast gaat het bedrijf nog een grote claimemissie uitgeven en het wachten is op de gevolgen daarvan voor de koers. Nu is fraude nooit 100% te voorkomen maar de kans erop is wel heel veel kleiner als er strenge controle plaatsvindt. Als het bericht juist is dan hebben de commissarissen van Imtech vorig jaar € 1,5 miljoen bespaard door tussentijdse controles op ‘de boeken’ te schrappen. Het is een veronderstelling maar stel dat tussentijdse controle de fraude wél vroeg aan het licht had gebracht en de afschrijvingen daardoor gedecimeerd hadden kunnen worden. Hoe ‘slim’ is zo'n bezuiniging dan ? Oerdom ! Wat zullen de beleggers laaiend zijn ! En als het bericht klopt, dan hebben ze ook een héle goede (straf)‘zaak’. Dát is wat korte termijndenken allemaal teweegbrengt ...
Overheid heeft weinig idee over de effectiviteit van haar beleid !
Juist in slechte tijden verwacht de burger massaal dat de overheid uiterst zorgvuldig met zijn uitgaven om gaat en dan is het zondermeer schokkend te vernemen, dat de Algemene Rekenkamer geen evaluatie voor ruim € 53.000.000.000 kan vinden ! Dit wil overigens niet zeggen dat deze enorme som geld verkeerd besteed is, maar vooral dat er te weinig of geen effectiviteit van deze uitgaven kon worden bepaald. Met andere woorden: hebben al deze tientallen miljarden aan de beoogde criteria voldaan en hebben ze hun doelen (zoveel mogelijk) gediend ? Even voor de goede orde: die 53 niet geëvalueerde miljarden zijn ongeveer 42% van het geld dat ministers jaarlijks besteden aan rijksbeleid. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, een van de ministeries waar de grootste tekorten ontstaan door grote gaten in de zorg, blijkt nauwelijks te evalueren ! Want ruim driekwart van de uitgaven tussen 2006 en 2011 is nooit geëvalueerd. Nu hoeft dat in principe ook nog geen probleem te zijn voor grote delen van de uitgaven, want het is vaak niet direct duidelijk welk effect een bepaald (veranderd) beleid heeft. Hierdoor vindt een eventuele evaluatie veelal pas jaren later plaats. Maar dat er voor 53 miljard te weinig of geen ‘verantwoording’ van effectiviteit en doelen is te vinden, is natuurlijk een grote schande. Elk miljard dat de overheid uitgeeft dient niet alleen verantwoord maar ook geëvalueerd te zijn; dat is een absolute minimale plicht richting de belastingbetalers ! Ik vind dit dan ook grootschalig falen van onze overheid, die letterlijk en figuurlijk élke (miljard) euro richting de burgers dient te verantwoorden en te evalueren. De excuses van die ministers inzake het (geheel of gedeeltelijk) ontbreken van evaluatie zijn zondermeer lamlendig: “ze weten niet hoe hun eigen beleid en de daarmee gemoeide bedragen kunnen worden geëvalueerd". Daar mag de kiezer absoluut geen genoegen mee nemen want die moet letterlijk élke euro van deze uitgaven bijeenschrapen en heeft recht op een goed rapport over de juistheid van deze bestedingen. Ik eis dan ook dat de enorme vrijblijvendheid van de ministers inzake verantwoording en evaluatie drastisch wordt ingeperkt en dat zij élk jaar voor de volle 100% verantwoorden en evalueren. Want alleen deze stappen kunnen duidelijk maken in hoeverre het ingezette beleid effectief was, zodat daar belangrijke lessen uit kunnen worden getrokken. Want als het beleid onvoldoende of niet goed is, dan moet uit tijdige evaluatie al snel de conclusie volgen dat het beleid moet worden omgegooid. Nu heeft het er zeer sterk de schijn van dat de overheid ‘maar wat doet’ en weinig tot geen idee heeft van effectiviteit van een behoorlijke meerderheid van haar uitgaven. Dat is zeer ondemocratisch !
Wát (weer) een domme oproep !
Het is mij allemaal véél te toevallig dat er ineens, nét op het moment dat Den Haag in hele grote (EU)problemen terecht dreigt te komen wegens een véél te groot tekort, een veel gunstiger CBS-berekening van het tekort opduikt. Het is weliswaar slechts een boekhoudkundige discussie en verandert weinig aan de daadwerkelijke problemen, maar ik hou er (ook vanwege de timing) een hele rare nasmaak aan over. En dus denk ik dat dit geen toeval is maar dat deze troef achter de hand is gehouden in een poging de problemen kleiner te doen lijken. Dat sommige mensen met een grote verantwoordelijkheid domme dingen gaan roepen als er grote problemen zijn, is een bekend verschijnsel. Daar rangschik ik ook de oproep van de voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW (Wientjes) onder. Die riep het kabinet op om de genationaliseerde banken en aanverwante bezittingen te verkopen om de nieuwe bezuinigingen in 2014 (6 miljard) te voorkomen. Op zich is dat geen vreemde gedachte want de overheid moet natuurlijk geen deelnemingen aanhouden die weer op eigen benen kunnen staan en bij verkoop veel geld opleveren. Het is echter wel een probleem inzake het laatste deel van de vorige zin, want deze deelnemingen zullen op dit moment weinig geld opleveren. Ik durf rustig te stellen dat een eventuele verkoop de overheid tientallen miljarden zal kosten omdat zij niet de tijd krijgt om er een goede prijs voor te krijgen. Dit soort bezittingen moet men, ik heb het enkele jaren geleden al eens betoogd, verkopen op het moment dat het economisch goed gaat zodat er een forse prijs voor wordt geboden. Alleen op die manier kunnen de tientallen miljarden verlies, die gemaakt zijn bij de reddingen van deze banken, (grotendeels) terugverdiend worden. Ook dat is een plicht van de overheid richting de burgers, die de verplichte aankoop van deze financials ‘door de strot geramd kregen’ door falende bankiers, falend toezicht en slechte wetgeving. De overheid is dus in belangrijke mate verantwoordelijk voor de val van deze financials en dient de daarmee gemoeide miljarden dan ook zoveel mogelijk terug te ‘verdienen’. Vooral daarom is dit idee ontzettend slecht en past het precies in een eerder rijtje aan (in mijn ogen) domme uitspraken van Wientjes. Laat die man alsjeblieft zijn mond houden ...
