10/06/2026
Fiscale aandachtspunten en vrijstellingen bij schenken aan kinderen en kleinkinderen
Voor veel 55-plussers ontstaat in deze levensfase financiële ruimte. De hypotheek is grotendeels afgelost, het inkomen is stabiel en het vermogen zit voor een belangrijk deel in de eigen woning of op de bank. Tegelijkertijd neemt bij kinderen en kleinkinderen de financiële druk toe. Wonen, studeren en het dagelijks leven vragen meer dan ooit.
Schenken voelt dan als een logische stap. Maar waar het gebaar eenvoudig lijkt, ontstaat de complexiteit pas daarna.
Vrijstellingen als startpunt
In 2026 geldt een jaarlijkse vrijstelling van ruim €6.600 per kind en ongeveer €2.600 voor kleinkinderen of derden. Daarnaast bestaat er een eenmalig verhoogde vrijstelling van ruim €31.000 voor kinderen tussen 18 en 40 jaar.
De kracht zit zelden in één moment, maar juist in de opbouw. Door jaarlijkse vrijstellingen structureel te benutten, kan vermogen geleidelijk en zonder directe belastingdruk worden overgedragen. De keuze wanneer de eenmalig verhoogde vrijstelling wordt ingezet, vraagt daarbij om timing. In de praktijk wordt deze vrijstelling soms te vroeg gebruikt, waardoor latere flexibiliteit ontbreekt, of juist te laat, waardoor mogelijkheden onbenut blijven.
Wat betekent schenken voor de ontvanger?
Een schenking verhoogt het vermogen van het kind of kleinkind. Dat lijkt positief, maar heeft soms directe consequenties. Toeslagen kunnen dalen of vervallen. Studiefinanciering kan worden beïnvloed. In box 3 kan vermogensbelasting verschuldigd zijn als grenzen worden overschreden.
In de praktijk ligt de focus vaak op het bedrag dat wordt overgedragen, niet op wat er netto overblijft na deze effecten. Door vooraf het totaalbeeld te schetsen, voorkom je dat een goedbedoelde ondersteuning onbedoelde financiële gevolgen heeft.
Schenken in relatie tot woningfinanciering
Schenkingen spelen een steeds grotere rol bij woningfinanciering. Extra eigen middelen kunnen het verschil maken tussen wel of niet kopen en beïnvloeden de maandlast aanzienlijk.
Tegelijkertijd kijken geldverstrekkers en NHG scherp naar de herkomst van het geld. De beoordeling draait om de vraag of er sprake is van een onvoorwaardelijke schenking. Zodra elementen wijzen op een terugbetalingsverplichting, verandert de kwalificatie en kan dit invloed hebben op de leencapaciteit. De intentie van de familie is daarbij minder bepalend dan de juridische vastlegging.
Blijft de schenker financieel wendbaar?
Schenken wordt vaak besproken vanuit de behoefte van het kind. Minstens zo belangrijk is de positie van de ouder. Blijft de eigen financiële ruimte voldoende? Wat betekent de schenking voor toekomstige zorgkosten of inkomensveranderingen? Wordt er geschonken uit spaargeld of via het vrijmaken van overwaarde?
Zeker bij 55-plussers is herstelcapaciteit beperkter. Een schenking die vandaag comfortabel voelt, kan later als beperking worden ervaren als onverwachte uitgaven zich aandienen. Daarom hoort bij elke schenking de vraag: wat blijft er over?
Schenken en nalatenschap: voorkomen van frictie
Schenken is onlosmakelijk verbonden met nalaten. Wat vandaag wordt gegeven, verlaagt later het vermogen in de nalatenschap.
In gezinnen met meerdere kinderen kan dat vragen oproepen. Wordt er naar behoefte geschonken of naar gelijke delen? Moet een schenking later worden verrekend? Is dit juridisch vastgelegd? Zonder duidelijke afspraken ontstaan discussies meestal niet over belasting, maar over rechtvaardigheid.
Schenken als adviesvraagstuk
Schenken raakt aan financiering, woningfinanciering, toeslagen, vermogen en nalatenschap. Juist die samenhang maakt het tot een onderwerp waarin de adviseur onderscheidend kan zijn. Binnen Leef Later Nu draait het om die balans. Niet alleen slim geven, maar bewust sturen op wat iemand later wil behouden. Schenken wordt dan geen spontane beslissing, maar een weloverwogen keuze die klopt in elke fase.
