15/06/2026
Zo werkt Erfbelasting en zo betaal je minder
Erfbelasting maakt zoveel tongen los. Bij het verliezen van een dierbare wil je je niet ook nog eens zorgen moeten maken over de fiscus. De meningen over deze belasting zijn al jaren enorm verdeeld: de overledene heeft immers al eens belasting over het vermogen betaald, waarom moet jij er dan nóg een keer aan geloven?
Want hoeveel erfbelasting betalen we nu eigenlijk in Nederland? Het exacte bedrag hangt sterk af van jouw relatie tot de overledene en de hoogte van het vermogen. Bij Fintens Advies helpen we je met meer ruime ervaring om grip te krijgen op deze regels. In dit artikel leggen we uit welke tarieven en vrijstellingen gelden in 2026, zodat je slim kunt erfbelasting besparen en de belastingdruk aanzienlijk kunt verlagen.
Vrijstellingen en tarieven erfbelasting 2026
Erfbelasting (voorheen bekend als successierecht) is de belasting die je betaalt over een erfenis of nalatenschap. Gelukkig hoef je niet over de hele erfenis belasting te betalen; iedereen heeft recht op een specifiek belastingvrij bedrag. Dit noemen we de vrijstelling.
De Belastingdienst werkt in 2026 met een schijvengrens van € 158.669. Alles wat je méér erft dan je vrijstelling, wordt belast volgens de onderstaande staffels en tariefgroepen:
Partner en kinderen
Voor partners en kinderen gelden de meest gunstige tarieven en de hoogste vrijstellingen. Als partner of kind betaal je 10% erfbelasting over de verkrijging tot het grensbedrag van € 158.669 (boven het vrijgestelde bedrag). Erf je meer dan dit bedrag? Dan wordt over het resterende deel 20% belasting geheven.
Kleinkinderen en achterkleinkinderen
Kleinkinderen en achterkleinkinderen vallen in een aparte tariefgroep. Zij betalen in 2026 een tarief van 18% erfbelasting over de eerste € 158.669 boven hun persoonlijke vrijstelling. Voor alle bedragen die boven deze schijvengrens uitkomen, geldt een belastingtarief van 36%.
Ouders, broers, zussen, neven en nichten
Als je vermogen ontvangt van een oom, tante, broer of zus, ziet de Belastingdienst je als 'overige erfgenaam'. Dit betekent helaas dat de tarieven hier het hoogst zijn en de vrijstellingen het laagst. Als het gaat om erfbelasting neven en nichten, begint het tarief namelijk al bij 30% voor bedragen tot € 158.669 boven de vrijstelling. Krijg je een grotere nalatenschap van bijvoorbeeld een oom of tante? Dan stijgt dit naar maar liefst 40% belasting.
Wanneer je de exacte regels omtrent de erfbelasting voor neven en nichten bekijkt, zie je dat de fiscus aanzienlijke tarieven hanteert voor deze zijtakken van de familie. Voor zowel de erfbelasting van een neef als de erfbelasting van een nicht geldt in 2026 een bescheiden vrijstelling van slechts € 2.769. Erf je als verre erfgenaam meer dan dat bedrag? Dan klopt de Belastingdienst direct aan. De vraag "hoeveel erfbelasting een neef of nicht moet afdragen" hangt dus puur af van de omvang van de erfenis. Wil jij weten hoeveel erfbelasting betalen neven en nichten in jouw specifieke situatie tot een minimum kan worden beperkt? Onze adviseur rekenen dit graag voor je uit en laten zien hoe je via schenkingen of een slim testament dit vermogen veilig binnen de familie houdt.
Hoogte van de vrijstellingen in 2026
Als de erfenis die je ontvangt lager is dan de onderstaande bedragen, betaal je € 0,- erfbelasting. Komt het bedrag erbovenop? Dan betaal je alleen belasting over het deel dat de vrijstelling overschrijdt.
Echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonend partner: € 828.035 (Let op: dit bedrag kan dalen als je ook een partnerpensioen ontvangt, maar blijft altijd minimaal € 213.915)
Kind, pleegkind of stiefkind: € 26.230
Kleinkind: € 26.230
Achterkleinkind: € 2.769
Kind met een chronische ziekte of beperking: € 78.671 (onder specifieke voorwaarden)
Ouders (samen of alleenstaand): € 62.110
Broer, zus, neven, nichten, vriend of andere erfgenamen: € 2.769
Als erfgenaam ben je er zelf verantwoordelijk voor om de aangifte erfbelasting na het overlijden in te dienen. Omdat fouten hierin direct leiden tot naheffingen of misgelopen vrijstellingen, is het verstandig om een specialist mee te laten kijken.
Zo min mogelijk erfbelasting betalen: drie tips van onze adviseur
In goed overleg en met een strategische financiële planning kun je de erfbelasting op een volledig legale manier minimaliseren. Onze adviseurs zetten de belangrijkste instrumenten voor je op een rij:
1. Slim gebruikmaken van de schenkingsvrijstelling (2026)
Door bij leven al vermogen over te dragen, verklein je de uiteindelijke nalatenschap. In 2026 mag je de volgende bedragen jaarlijks belastingvrij schenken:
Van ouders aan kinderen: € 6.908 per jaar.
Aan kleinkinderen of derden: € 2.769 per jaar.
Daarnaast kunnen ouders eenmalig gebruikmaken van een verhoogde schenkingsvrijstelling als het kind (of diens partner) tussen de 18 en 40 jaar oud is:
Vrij besteedbaar doel: Eenmalig belastingvrij € 33.129.
Voor een dure studie: Eenmalig belastingvrij € 69.009.
Opmerking: De bekende 'jubelton' (schenking voor een eigen woning) is definitief afgeschaft en bestaat niet meer.
2. Het opstellen van een keuzetestament
Een keuzetestament (ook wel flexibel testament of combinatietestament genoemd) geeft de langstlevende partner de flexibiliteit om pas na het overlijden de meest fiscaal gunstige verdeling te kiezen. Omdat de partnervrijstelling in 2026 met ruim 828.000 euro veruit de grootste is, kun je hiermee de belastingheffing voor de kinderen vaak effectief uitstellen of zelfs helemaal voorkomen.
3. De renteclausule bij een wettelijke verdeling
Als er geen testament is, bepaalt de wet dat alle bezittingen naar de langstlevende partner gaan. De kinderen krijgen een vordering in geld, die pas opeisbaar is als de tweede ouder overlijdt. Standaard is deze vordering renteloos.
Door in een testament een renteclausule op te nemen, kun je afspreken dat er een samengestelde rente (van maximaal 6%) over de vordering loopt. Hierdoor groeit de papieren schuld van de langstlevende ouder aan de kinderen. Als de langstlevende ouder uiteindelijk overlijdt, is de nalatenschap door de opgelopen rente 'uitgehold', waardoor de kinderen veel minder of geen erfbelasting betalen over de tweede erfenis.
