05/07/2022
APAKAH YANG PERLU ANDA FAHAMI TENTANG HIBAH?
Hibah merupakan satu bentuk pengurusan harta yang mana hibah ini adalah satu pemberian harta daripada seseorang kepada seseorang yang lain sama ada harta alih ataupun harta tidak alih. Hibah juga boleh dikatakan sebagai satu transaksi ataupun kontrak yang tidak memerlukan balasan iaitu dalam erti kata lain ia hanya memerlukan satu pihak sahaja yang menentukan pemberian tersebut tanpa mengharapkan apa-apa balasan daripada pihak yang satu lagi. Untuk fahaman semua, sebagai contoh pemberi hibah menghadiahkan sebuah rumah kepada penerima hibah semasa hayat si pemberi tanpa mengharapkan balasan daripada penerima hibah tersebut terhadap hadiah pemberiannya. Jadi, untuk lebih memahami konsep ini kami akan menerangkan kepada anda beberapa perkara penting yang perlu anda fahami tentang hibah.
1. Rukun dan Syarat Hibah
1.1 Rukun Hibah
Pertama sekali, kita haruslah jelas dengan rukun hibah yang terdiri daripada pemberi hibah, penerima hibah, harta yang hendak dihibahkan dan juga lafaz ijab dan qabul (sighah).
1.2 Syarat Hibah
Seterusnya, kita beralih p**a kepada syarat hibah di mana kita harus melihat dahulu syarat untuk pemberi hibah itu sendiri. Sebagai pemberi hibah, seseorang itu haruslah merupakan pemilik kepada harta yang hendak dihibahkan, seorang yang sempurna akal, telah mencapai umur majoriti, seseorang yang layak untuk menguruskan hartanya dan juga seseorang yang rela hati untuk melakukan hibah tanpa sebarang paksaan daripada orang lain.
Untuk penerima hibah p**a, seseorang itu mestilah mempunyai keupayaan untuk memiliki harta tersebut. Walaubagaimanapun, syarat ini adalah tidak mutlak di mana jika penerima hibah itu tidak berkeupayaan untuk memiliki harta seperti masih di bawah umur ataupun seorang OKU, harta yang hendak dihibahkan itu boleh diberikan melalui lantikan pemegang amanah sebagai wakil penerima hibah tersebut.
Selain itu, kita beralih kepada syarat harta yang hendak dihibahkan. Harta tersebut mestilah sah dan bernilai di sisi syarak, harta yang dimiliki oleh pemberi hibah itu sendiri dan juga harta yang wujud dan mampu diserahkan kepada penerima hibah semasa harta tersebut hendak dihibahkan.
Bagi lafaz ijab dan qabul (sighah) p**a, lafaz tersebut mestilah membawa pengertian pemberian dan penerimaan hibah itu sendiri.
2. Jenis-Jenis Hibah
2.1 Hibah Mutlak
Cara perlaksanaan hibah ini adalah dengan memberikan harta yang hendak dihibahkan secara terus kepada penerima hibah. Dalam erti kata lain, pemberian ini berlaku semasa hidup tanpa sebarang syarat.
2.2 Hibah Bersyarat
Hibah jenis ini merupakan kontrak hibah yang mana pemberi hibah meletakkan syarat bagi perlaksanaan pemberian hibahnya. Terdapat dua hibah bersyarat yang utama iaitu hibah umra dan juga hibah ruqba.
Bagi hibah umra, jenis hibah ini merupakan pemberian harta kepada seseorang dengan menetapkan syarat atau menghadkan tempoh milikan pemberian harta tersebut berdasarkan kematiannya atau kematian si penerima hibah.
Berbeza p**a dengan hibah ruqba, jenis hibah ini merupakan pemberian harta kepada seseorang yang mana jika salah seorang daripada pemberi atau penerima hibah itu meninggal dunia, harta yang dihibahkan itu akan menjadi milik orang yang masih hidup tidak kira sama ada yang masih hidup itu pemberi ataupun penerima.
3. Manfaat dan Kepentingan Hibah
Terdapat banyak manfaat dan kepentingan hibah antaranya ialah hibah boleh dilakukan atau diberi kepada sesiapa sahaja tanpa mengikut nasab keturunan malah hibah juga boleh dilaksanakan kepada orang yang bukan Islam sebagai contoh atas dasar persahabatan. Selain itu, tiada persetujuan atau kebenaran mana-mana pihak diperlukan untuk melaksanakan hibah. Hal ini berbeza dengan wasiat ataupun faraid di mana persetujuan waris diperlukan selepas kematian pemilik sesuatu harta.
Seterusnya, untuk pemberian harta secara hibah tiada had bagi kadar pemberiannya. Seperti kita sedia maklum, wasiat tertakluk kepada 1/3 bahagian sahaja manakala faraid p**a akan ditentukan bahagiannya seperti mana yang telah ditetapkan oleh hukum syarak. Dalam erti kata lain, dalam melaksanakan hibah, pemberi hibah ini sendiri boleh menentukan kadar harta yang hendak diberikan kepada penerima. Tambahan p**a, penerima hibah juga mempunyai manfaat seperti masih boleh menggunakan hartanya seperti biasa dengan meletakkan syarat iaitu dengan melaksanakan hibah bersyarat seperti yang telah diterangkan di perenggan di atas. Hal ini adalah bertujuan bagi menjaga kepentingan pemberi hibah itu sendiri terhadap harta yang dimilikinya.
Akhir sekali, hibah tidak akan terbatal dengan sendirinya tanpa persetujuan daripada penerima hibah itu. Jika pindahmilik harta itu telah berlangsung selepas hibah, pemberi hibah tiada hak untuk sesuka hati membatalkan hibah tersebut melainkan jika hibah itu di antara ibu/ayah dan anak atau datuk/nenek dan cucu, maka hibah tersebut boleh dibatalkan.
Kesimp**annya, seringkali kita dengar atau baca tentang pergolakan dan masalah yang timbul antara waris-waris setelah kematian yang kesannya menyebabkan sesuatu harta itu tidak diuruskan dengan cara yang sepatutnya atau lebih teruk lagi terbiar begitu sahaja. Maka, disebabkan itu hibah merupakan salah satu cara pengurusan harta yang efektif pada masa kini kerana ia bukan sahaja memberi peluang kepada pemilik harta merancang dengan sebaiknya malah waris-waris juga akan mendapat manfaatnya jika hibah ini dilaksanakan semasa hidup.
