Амьдралын үнэн

28/12/2025

Цахилгаан сандалд суун үхлээ хүлээж буй ялтан. Гэхдээ тэр энэ сандалд шарагдаж үхээгүй юм. Түүнийг цаазлахын өмнөхөн нэгэн эрдэмтэн орж иржээ. Тэрбээр шоронгынхонтой тохиролцсон бололтой сайхь ялтан руу ирээд ямар нэг эрүүл мэндийн талаар туршилтын тухай яриад "Чи тайван үхмээр байна уу?"гэж хоригдлоос нэмж асуув. Хоригдол мэдээж түүний саналыг хүлээн авав. Энэ үхэл түүнийг амьдаар нь шатаахаас илүү дээр санагдсан байж таарна.

Туршилт их энгийн, бараг л хэтэрхий энгийн. Тэд түүний нүдийг боон сандалд суулгаад бугуйнд нь гүехэн зүсэлт хийв. Гарных нь доор ямар нэг сав байрлуулж хаа нэгтээгээс шингэн дуслах зөөлөн, тогтвортой чимээ сонсогдохоор тохируулав. пол... пол... пол...

Гэхдээ энэ дуслууд түүний цус байсангүй.

Эрдэмтэн; ганцаараа их айснаасаа болж хүн өөрийгөө алж чадах уу? гэдгийг л мэдэхийг хүсчээ.

Дусал дуслаар цаг мөч өнгөрөх тусам хоригдлын амьсгал тасалдан, арьс нь цайж эхлэв. Түүний зүрхний пульс нь доголдож, өөрийгөө үхэж байна гэж итгэсэн бие нь дуулгавартайгаар тархиндаа жолоодуулж байлаа. Хэдэн минутын дараа, эцсийн дусал унах чимээ өрөөнд сонсогдоход түүний зүрх зогсжээ.

Гэхдээ тэр цус алдсанаас үхсэнгүй харин өөрийнх итгэл үнэмшил түүнийг алж орхих нь тэр.

Туршилтаар хүний хамгийн ухаалаг хэсэг болох оюун санааны аймшигтай үнэн илэрчээ.

Оюун ухаан зөвхөн бодит байдалд хариу үйлдэл үзүүлдэггүй. Үүнийг тэр өөрөө үүсгэж чадна.

Айдас алж, найдвар эдгээнэ.

Бидний итгэхээр сонгосон зүйлс бидний амьдралыг бий болгон жолоодож, үхэл амьдралаа ч шийддэг.

"Бүтэлгүйтлийн талаар боддог хүн аль хэдийн бүтэлгүйтсэн байдаг бол үргэлж ялалтыг бодож байгаа хүн аль хэдийн нэг алхам бидний урд гарсан байна"

Copy

26/12/2025

Таны энэ харж буй зураг бол бодит камерийн бичлэг бөгөөд хулгай хийж буй эмэгтэй нь америкийн тэрбумтаны авгай, хүмүүс энэ бичлэгийг хараад маш их гайхсан гэдэг. Та ч гайхаж байгаа байх, тэгвэл энэ талаар өгүүлье.

ХАЙР БОЛ СОХОР, ХАРИН ГЕН БОЛ "ХАРГИС": ЧИНИЙ ХҮҮХЭД ХУЛГАЙЧ БОЛОХ ЭСЭХ НЬ ХАДМЫН ЧИНЬ ЦУСАНД БИЧЭЭСТЭЙ БИЙ!

"Сайн хүний үр, саальтай гүүний унага" гэж сайхан үг бий. Гэхдээ бид үүний нөгөө талыг нь, тэр тусмаа хамгийн гашуун үнэнийг нь зориуд мартдаг. Тэр нь "Уг муутын удам муу" гэх хатуу үг. Орчин цагт залуус "Хайр байхад л болно, удам судар ямар хамаатай юм" гэж цээжээ дэлддэг болжээ. Харин шинжлэх ухаан, амьдралын бодит жишээнүүд тэдний нүүр руу "алгадаж" байна. Чиний сонгосон хүн өнөөдөр "сахиусан тэнгэр" шиг байж болно. Гэхдээ түүний судсаар хэний цус гүйж байгааг чи мэдэх үү? Чи хайртай хүнтэйгээ биш, түүний өвөг дээдсийн "сүнс"-тэй гэрлэж байгаагаа мэдэх үү?
Нэгэн сонирхолтой, бас аймшигтай түүхийг сөхье.
Америкт нэгэн чинээлэг, дээд зиндааны хатагтай амьдардаг байж. Тэр эмэгтэйд дутах юм юу ч байхгүй. Тансаг харш, сүүлийн үеийн машин, халамжтай нөхөр, дүүрэн мөнгө. Гэтэл тэр эмэгтэй нэг л өдөр "хулгайч" болчихсон. Идэх талхгүй ядуус л хулгай хийдэг гэвэл том эндүүрэл. Тэр эмэгтэй дэлгүүр орохоороо л өөрийн мэдэлгүй нэг юм "туучих" гээд байдаг болчихов. Юухан хээхэн, бүр хэрэггүй жижиг сажиг зүйл, айлд зочилбол мөнгөн халбага, сэрээ ч болов халааслахгүй бол гар нь чичрэх нь холгүй, сэтгэл нь амардаггүй "өвчин"-тэй болжээ.
Эхэндээ тэр үүнийгээ стресс, сэтгэл зүйн асуудал гэж бодоод Америкийн хамгийн шилдэг сэтгэл зүйчид, сэтгэцийн эмч нарт хандаж, баахан мөнгө цацав. Үр дүн гарсангүй. Эмийн эмчилгээ, ховс, юу ч нэмэр болсонгүй. Түүний гар өөрөөс нь үл хамааран хулгай хийсээр л байв. Аргаа барсан бүсгүй эцэст нь удам зүй судлаачид ханджээ.
Хариулт нь юу байсан гээч? Судлаад үзтэл түүний өвөг эцэг нь тэртээ Ирландын зартай хулгайч, дээрэмчин байсан нь тогтоогдов. Түүгээр ч зогсохгүй түүний удмын модыг хөөгөөд үзэхэд үе үед нь хэд хэдэн алдартай хулгайч, луйварчид тодорч байсан түүх илэрчээ. Тэр эмэгтэй ядуудаа хулгайлж байгаагүй. Тэр шуналдаа хулгайлж байгаагүй. Тэр зүгээр л "цусны дуудлага"-аа дагасан хэрэг. Түүний генд "хулгай хий" гэсэн код бичигдсэн байж. Аймшигтай биш гэж үү?
Бид үүнийг Монголын хөрсөн дээр буулгаад нэг харъя.
Насаараа цагдаагийн байгууллагад ажилласан, хэсгийн төлөөлөгч хийж явсан нэгэн хашир ах надад ингэж хэлж байсан юм. "Хулгайч хүн засрах нь ховор оо. Бүр удамшдаг юм шиг санагддаг. Би залуудаа нэг хулгайчийг барьж шоронд хийж байсан юм. Гэтэл 20 жилийн дараа тэрний хүүг яг аав шиг нь хулгайн хэргээр баривчилж байлаа. Эднийхэн ер нь ёозгүй хүмүүс, удмаараа л асуудалтай байдаг" гэж.
Бид "Бөхийн удамтай айлаас бөх төрдөг", "Дуучны хүүхэд дуучин болдог" гэж ярихдаа их дуртай. Авьяас билэг удамшдаг гэдэгт итгэдэг мөртлөө яагаад "Муу үйл", "Муу араншин" удамшдаг гэхээр хүлээж авдаггүй юм бэ? Яагаад "Миний хайр өөр, тэр маань аав шигээ биш" гэж өөрийгөө хуурдаг юм бэ?
Хэрэв сайн сайхан чанарууд генээр дамждаг юм бол, муу муухай чанарууд ч яг ижилхэн, магадгүй бүр илүү хүчтэйгээр генээр дамждаг байж таарна. Архичин хүний хүүхэд архинд орох магадлал энгийн хүнээс хэд дахин их байдаг нь шинжлэх ухаанаар нотлогдсон зүйл. Тэгвэл хулгайч, худалч, зальхай, хүчирхийлэгч хүний ген тэр хүний үр хүүхдэд "унтаа байдалтай" хадгалагдаж байгаад, нэг л өдөр өнөөх Америк бүсгүй шиг гэнэт "сэрэх" боломжтой юм биш үү?
Монголчууд эртнээс "Худ ураг болохдоо удам судрыг нь хар" гэж захидаг байсан нь зүгээр нэг мухар сүсэг байгаагүй. Энэ бол олон мянган жилийн ажиглалт, амьдралын туршлагаар батлагдсан "Генетикийн хамгаалалт" байж. Орчин үед залуус маань хүнтэй суухдаа "Аав нь ямар дарга вэ?", "Ээж нь ямар компанитай вэ?", "Ямар машин унадаг вэ?" гэдгийг л хардаг болж.
Мөнгөтэй л бол, царайлаг л бол, одоохондоо надтай аятайхан харьцаж л байвал болоо гэж боддог. Гэтэл цаад хүний чинь аав нь зартай луйварчин, ээж нь явдалтай нэгэн, эсвэл өвөө нь хүний амь бүрэлгэж явсан алуурчин байвал яах вэ? Тэр хүний судсаар гүйж байгаа "Хар цус" хэзээ нэгэн цагт таны хүүхдээр дамжин илрэхгүй гэх баталгаа байна уу?
"Хүн хүмүүжлээрээ өөрчлөгдөнө" гэж маргах хүн гарах л байх. Тийм ээ, хүмүүжил чухал. Гэхдээ Америкийн тэр баян хатагтайд хүмүүжил дутаагүй. Боловсрол дутаагүй. Мөнгө дутаагүй. Гэвч тэр "Цус"-аа дийлээгүй юм. Байгалийн өгөгдөл, ген гэдэг зүйл бидний төсөөлснөөс ч илүү хүчтэй, илүү далд, илүү удирдахад бэрх зүйл ажээ.
Тэгэхээр, гэрлэх гэж буй залуус аа, ирээдүйн хань ижлээ сонгохдоо зөвхөн нүдэнд харагдах өнгийг биш, судсанд урсах цусыг нь нэг шинжээрэй. "Баян тарган, сайд даргын хүүхэд үү?" гэж асуухын оронд "Удамд нь муу муухай үйл хийж байсан, элдэв гаж ааш авиртай, хулгайч, худалч хүн байна уу?" гэж асуух зоригтой байгаарай.
Магадгүй та "Муу хүн хэнтэй суух юм бэ? Тэд үр удам үлдээх эрхгүй юм уу?" гэж асуух байх. Энэ асуултад би хариулахгүй. Харин та өөрийнхөө ирээдүйг, төрөх хүүхдийнхээ хувь заяаг "Оросын рулет" шиг азанд даатгаж, тэр "Муу цус"-тай холилдохыг хүсэж байна уу гэдгээ л бодоорой.
Уг муутын удам муу гэдэг үг зүгээр ч нэг гараагүй л байх. Үнэн үг гашуун байдаг даа...
Та юу гэж бодож байна? Хүний мөн чанар, зан авир генээр дамждаг уу, эсвэл зөвхөн хүмүүжлээс шалтгаалдаг уу? Санал бодлоо хуваалцаарай.

26/12/2025

Хүн амины хэрэг үйлдсэн хэргээр цаазын ял гүйцэтгэхээс хэдхэн цагийн өмнө би ганцаараа хорих өрөөндөө байлаа…
Тэд надаас “Сүүлчийн хүсэл чинь юу вэ?” гэж асуусан.
Би “Цаас, үзэг” хүсэв.
Хэдэн минут чимээгүй сууж бичээд, дараа нь бичсэн захидлаа харгалзагчдад өглөө.
“Энэ захидлыг ээжид минь дамжуулж өгөөч” хэмээн гуйв.
Захидалд ингэж бичсэн байлаа.

Хүндэт ээж минь,

Хэрэв энэ дэлхий дээр жинхэнэ шударга ёс гэж байдаг бол та бид хоёр өнөөдөр хоёулаа цаазлуулах ёстой байсан юм. Миний энэ өрөвдөлтэй амьдрал, энэ гунигт төгсгөлд та надтай яг адилхан буруутай.
Ээж ээ, Би өөртэйгөө адилхан нэг хүүхдээс дугуйг нь хулгайлаад гэртээ авчирсан тэр өдрийг та санаж байна уу? Та тэгэхэд ааваас минь нууж, “Хаанаас олсныг нь асуухгүй байя” гээд надад тусалсан шүү дээ.

Хөршийнхөө түрийвчнээс мөнгө хулгайлсан үе, аавынхаа халааснаас нууцаар мөнгө авдгийг минь та мэддэг байсан. Та тэр мөнгийг надаас авч хамтдаа дэлгүүр хэсэж, эсвэл “үсчинд орох хэрэгтэй байна” гээд надаас нэхдэг байсныг би мартаагүй.

Аав намайг буруу зүйл хийж байхад зогсоох гэж оролддог байсан. Харин та түүнийг гэрээс явуулж, намайг үргэлж өмөөрдөг байсан. Ээж ээ, Аавыг гэрээс хөөж явуулсан тэр өдрийг та санаж байна уу? Аав маань тэгэхэд надад зөвхөн сургамж өгч, зөв замд минь оруулахыг л хүссэн юм.

Багш намайг сахилгагүй, хичээл тасалдаг гэж анхааруулж, хичээлээс хөөхөд та намайг өмөөрч, багшийг минь буруутгаж, ад үзэж байсан.

Шөнө орой болтол тэнэж, өглөө унтаж хоцордог байхад та надаас яагаад сургуульдаа яваагүй байгааг минь хэзээ ч асуудаггүй байсан.
Тэгсэн хэрнээ “Би хүүдээ хайртай, би үргэлж чиний талд” гэж хэлсээр байсан.

Ээж ээ, би анх гэм зэмгүй, гэнэн хүүхэд байсан. Дараа нь өсвөр насны хүү болсон. Харин одоо… нийгэмд гадуурхагдсан, буруу хүмүүжилтэй хүн болжээ.

Надад хийсэн бүхнийг минь зөвшөөрөх "эрх чөлөө" биш, харин алдааг минь засаж залруулах "ЗӨВ ХҮМҮҮЖИЛ" хэрэгтэй байсан юм. Намайг буруу зүйл хийхэд та хэзээ ч "болохгүй" гэж хэлээгүй, зүгээр л дуугүй харж, дэмжсээр ирсэн.

Ээж ээ, Би таныг уучилж байна. Гэхдээ энэ захидлыг миний туулсан гашуун сургамж болгон дэлхийн бүх эцэг эхчүүдэд хүргэж өгөөч.
Учир нь тэд мэдэх ёстой: Хүүхдийг ёс суртахуунтай, зөв хүн болгох уу, эсвэл өршөөлгүй гэмт хэрэгтэн болгох уу гэдэг нь зөвхөн эцэг эхийн хүмүүжлээс л шалтгаалдаг юм.
Надад амьдрал бэлэглэсэнд тань баярлалаа. Бас... тэрхүү амьдралыг минь үрэн таран хийхэд тусалсанд тань ч баярлалаа.
Гарын үсэг: Таны гэмт хэрэгтэн болсон хүү

14/01/2025

Калифорнийн түймрийн гамшигт нэгэн гэр бүлийн байшин шатаагүй үлджээ 👀
Энэ нь түүний сайн үйлийн үр, буянтай холбоотой байж болох юм. Гэрийн эзэн нь Африкийн ядуу хүүхдүүдэд туслах буяны ажил хийдэг ба үргэлж энх тайван, аливаа аюулаас хохиролгүй үлдэж байдаг гэнээ

#Гайхамшиг

29/12/2024

03/12/2024

Юм бүхэн учиртай гэж.
2001 оны 9-р сарын 11-нд АНУ-ын Нью-Йорк хотод байрлах Дэлхийн Худалдааны Төвийг хоёр онгоц мөргөн 2 мянга гаруй хүний аминд хүрснийг бид мэднэ...
Тус төвд үйл ажиллагаа явуулдаг байсан нэгэн компани уг аймшигт үйл явдлын дараа амьд үлдсэн удирдлага болон ажилтнуудаа урьж хэрхэн амьд гарснаа дурсахыг хүсчээ...
Хүмүүс маш энгийн шалтгаанаар амьд гарцгаасан байна...
Компанийн нэг захирал хүү нь анх удаа цэцэрлэгт орж байгаа өдөр байсан тул түүнийг хүргэж өгөөд жаахан хоцорчээ...
Сэрүүлэг нь цагтаа дуугараагүйн улмаас хоцорсон нэг эмэгтэй...
Замд нь осол гарсан байсан тул түгжрэлд саатсан нэгэн...
Автобуснаасаа хоцорсон өөр нэгэн...
Цамцан дээрээ хоол дусаасны улмаас солих хэрэгтэй болсон нэгэн залуу...
Машин нь асахгүй саатсан ажилтан...
Гарч явахад нь утас нь дуугарч буцаж орон дуудлага авсан нэгэн...
Хүүхдээ төрүүлэх гэж эмнэлэг рүү сандран явсан эмэгтэй...
Такси барьж чадаагүй нэгэн гээд бүгд л өөр өөр шалтгааны улмаас амьд явах аз тохиосон байна...
Хамгийн сонин гэмээр нэг шалтгаан бол тэр өглөө шинэ ботинкоо өмсөөд гарсан залуугийн хөл холгож цэврүү үсэрсэн тул эмийн сан орж шархны лент авч наасан нь түүний амийг аварчээ...
Өнөөдөр би замын түгжрэлд гацах, лифтнээс хоцрох гэх мэт намайг бухимдуулдаг олон жижиг зүйлсийн талаар эргэцүүлэхдээ “Энэ бол миний байх ёстой зөв газар, зөв цаг” гэж боддог болсон...
Дараагийн удаа хүүхэд чинь хувцсаа өмсөж өгөхгүй удах, түлхүүрээ олохгүй байх, бүх гэрлэн дохионы улаантай нь учраад байгаа мэт санагдвал битгий уурла, битгий бухимд...
ЧИ ЯГ ЗӨВ ГАЗРАА, ЗӨВ ЦАГТАА БАЙГАА...

30/10/2022

ИЛЖИГНИЙ СУРГААЛ

Нэгэн өдөр тариачны илжиг худаг руу унав. Тариачин түүнийг гаргахаар хичээж байх зуур илжиг хэдэн цаг чангаар уйлжээ.

Эцэст нь тариачин аргаа бараад нэгэнт илжиг хөгширч, худаг аль хэдийн хатсан тул худгийг бөглөхөөр шийджээ. Худгаас илжгийг гаргах нь тийм чухал зүйл биш байсан.

Тэрээр бүх хөршүүдээ өөрт нь туслахыг гуйж, тэд тус бүр хүрз бариад худаг руу шороо асгаж эхлэв.

Илжиг юу болоод байгааг мэдээд аймшигтай чангаар уйлав. Гэвч тэрээр хэдэн хүрз шорооны дараа хүн бүрийг гайхшруулж нам гүм болов.

Тариачин эцэст нь худаг руу шагайн, харсан зүйлдээ гайхав. Хүрз шороо хийх болгонд илжиг шороог сэгсэрч, шороон дээр гишгэж байв. Тун удалгүй илжиг худгийн аманд гарч иржээ.

Амьдрал чам руу янз бүрийн шороо шидэх болно. Харин нүхнээс гарах арга бол түүнийг сэгсэрч, түүгээрээ дээшлэх явдал юм. Бидний асуудал бүр нэг шат ахих боломж юм. Бид бууж өгөхгүй бол хамгийн гүн нүхнээс ч гарч чадна.

Чамайг шидсэн газрыг дээшлэх боломж болгон ашиглаарай!!!

Аз жаргалтай байх 5 дүрмийг санаарай:

1. Зүрх сэтгэлээ үзэн ядалтаас чөлөөл.

2. Оюун санаагаа сатааруулах зүйлээс чөлөөл.

3. Амьдралаа хялбарчил.

4. Илүү ихийг өгч, бага хүлээ.

5. Илүү их хайрлаж, шороог сэгсэр. Учир нь чи энэ амьдралд асуудал биш, харин шийдэл байх ёстой!

13/06/2022

Хортой ээж (toxic mother). Би ч бас заримдаа хортой ээж болчихдог. Хортой ээж гэхээр зөвхөн хаясан, орхисон, архичин, хар тамхичин, хүүхдээ зоддог ээжийг хэлдэг биш юм. Санаанд оромгүй, хамгийн гэм зэмгүй мэт зарим шинж ч хортой ээжийн шинж гэнэ шүү. /Зөвхөн ээж гэдгээр нь хүлээж авахгүй байхыг хүсье/

Хортой ээжийн 7 шинжийг оросын нэг сайт дээр ийн бичжээ:

1. Мөнхөд сэтгэл дундуур байх нь хортой ээжийн шинж гэнэ. Сонин байгаа биз. Энэ бол манай монгол ээжүүдэд түгээмэл байдаг зан шүү дээ. Хүүхдэдээ сэтгэл дундуур биш ээж ер нь байдаг юм уу?

2. Пассив агресс. Ээж нь сэтгэл гаргаж хийсэн хоол юм чинь идчих. Ээж нь сарын цалингаараа авсан хувцас юм чинь өмсчих. Чамд л хэрэг болно ингэчих, тэгчих гэх мэт. Өөрийгөө таньж байна уу, ээжүүд ээ 😜

3. Тотал контроль. Юу идэх, юу өмсөх, хаашаа харж унтах, хэнтэй нөхөрлөх, ямар сургуульд сурах, ямар мэргэжил эзэмших, мэдээж хэрэг хэнтэй гэрлэхийг нь бүгдийг нь заах, хянах, зөрчвөл шийтгэх. Нэг ээж бичсэн байсан шүү дээ. Охин нь би гоё хувцасладаг биш танд таалагдахаар хувцасладаг гэж хэлсэн гэж. Бас л танил дүр зураг. Мэдээж цааш нь үргэлжлүүлээд гэрлэчихсэн, ээж аав болчихсон, эмээ өвөө болчихсон хүүхдүүддээ яаж амьдрах, юу идэх, юу өмсөх, хаашаа харж унтахыг нь заах ариун үүрэгтэй гэж итгэх ээжүүд.

4. Хувийн орон зайд халдах. Юун хувийн орон зай? Ээжээс тусдаа юу ч байж болохгүй. Эхлээд хөөрхий муу нөхрийнхөө (байдаг бол) хувийн орон зайг бүрэн эзэлж, дараа нь хүүхдүүдийнхээ хувийн орон зай руу чин итгэлтэйгээр довтлон орох ээжүүд. Цүнхийг нь ухах, өрөөнд нь зөвшөөрөлгүй орох, мессежийг нь унших юу ч биш. Өөр яах юм бэ.

5. Гэмших сэтгэлээр нь удирдах. Би чиний төлөө ингэсэн, тэгсэн, амьдралаа зориулсан, хохирсон. Би чухам чиний насан дээр ийм тийм гавьяа байгуулж байлаа. Тэрний энэний хүүхдийг хар. Тийм сайхан. Гэтэл чиний байж байгаа царай гэх мэт.

6. Сөрөг сэтгэл хөдлөлийг хориглох. Юундаа уурлаад байгаа юм бэ, ямар гавьяа байгуулсан гэж уйлаад байгаа юм бэ гэх мэт.

7. Ээжийн сайн найз. Сайн туслагч. Дүүгээ асрах, дүү нараа тэжээх, гэр орондоо мөнгө олж ирэх үүргийг хүүхдүүддээ оногдуулах. Өөрийнхөө хувийн амьдралын нарийн ширийн зовлон жаргалыг хүүхдүүдтэйгээ хуваалцах гэх мэт нь бас л хортой ээжийн шинж гэнэ. Томхон хөвгүүдээрээ нөхөр орлогч хийдэг (миний түшиг тулгуур гэх мэт), охидоо гэрийн үйлчлэгч болгодог (охиноороо хамаг ажлаа хийлгээд жаргаж байна оо гэх мэт) ээжүүд байдаг шүү.

Ps: Бид ээжүүдээ буруутгах гэхээсээ илүү өөрсдөө аятайхан ээж байх сан гэх үүднээс энэ асуудлыг хөндсөн юм шүү.