07/07/2021
စာဖတ်ကြာချိန်၃မိနစ်။
စိတ်မညစ်ပါနဲ့။
-------------------------------
ကျွန်တော်အခုတလောမြင်မြင်နေတာက ကျွန်တော်တို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ စိတ်ဖိစီးမှု။ စိတ်ဓာတ်ကျမှု။ အနာဂတ်မဲ့မှုနဲ့ ပတ်သတ်တာတွေ တွေ့နေရတယ်။ အထူးသဖြင့် လူငယ်ပိုင်းတွေ အသက်၂၀ ကျော်လာပြီ အခုလိုကာလ covidနဲ့ ဒီကြားထဲ ဒီ မအလ crisis တွေကြောင့် ကျောင်းတစ်ဝက်တပြတ်နဲ့ ရှေ့ ဘာဆက်လုပ်ရမလဲ ပူပန်နေရတဲ့ အရွယ်တွေမှာ ပိုတွေ့လာရတယ်။ အထူးသဖြင့် ပိုပြီး ရည်မှန်းချက်ကြီးတဲ့သူတွေ တချို့ plan တွေကို နှစ်ကာလအတိအကျနဲ့ ထားတဲ့သူတွေ strict ဖြစ်တဲ့သူတွေဆိုရင် ပိုပြီး စိတ်ဖိစီးမှုများကြပါတယ်။ တချို့မိဘကျောထောက်နောက်ခံရှိရင် အနည်းငယ်သက်သာသလိုရှိပေမယ့် အချို့ ကိုယ်တိုင်ရုန်းကန်နေရတဲ့သူတွေဆို ပိုဆိုးပါတယ်။
ကျွန်တော်သိသလောက် ကျွန်တော့်ကိုပြန်ကြည့်ပီး ပြောပြရရင် ကျွန်တော်အခု အသက်၃၀ကျော် ဖြစ်လာတဲ့အရွယ်မှာ ပုံစံတူမဟုတ်ရင်တောင် အချို့အရာတွေကို ဖြတ်တော့ဖြတ်သန်းဖူးပါတယ်။ အကိုတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကျွန်တော်ပြောပြချင်တာတွေရှိပါတယ်။ လွယ်လွယ်ကူကူ အပိုင်း ၂ ပိုင်းနဲ့ ပြောပြချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်သိသလောက်ပေါ့။ တပိုင်းက စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ချဖို့နဲ့ နောက်တပိုင်းက အနာဂတ်ကိုပြန်ပြင်ဆင်ရေးဆွဲဖို့ပါ။
တကယ်တော့ အဲ့၂ခုက ဆက်တော့ဆက်နေတာပါပဲ။ အနာဂတ် ရေရာလာတယ် ပြန်ပုံပေါ်လာတယ်ဆိုရင် stress တွေတော့ ပြန်လျော့လာတာပါပဲ။ ဒါကြောင့် အနာဂတ်ကို ပြန်ပုံဖော်ဖို့က အရေးကြီး အဆင့်ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ချဖို့ကတော့ လတ်တလောလတ်မှာတင်ကို ပထမဦးဆုံး လုပ်ဖို့လည်းလိုပါတယ်။ stress အရမ်းများနေရင် ဘာဆက်လုပ်ရမလဲ သေချာ မမြင်နိုင်ပါဘူး။
အဲ့တော့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့မြင်တာကတော့ အမှောင်မိုက်ဆုံးအခြေနေနဲ့ ကြုံတွေ့နေရတဲ့အချိန်ဆိုရင်တောင် လုပ်စရာတစ်ခုမှမရှိဘူးဆိုတာတော့ မရှိဘူးလို့ ကျွန်တော်အမြဲတွေးတယ်။ ကြွက်တွေလိုဆို ဂယ်ပေါက်ပေါ့။ ကံတရားအရပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကို့အတွက် ဘာပြောပြောဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့ အတွေ့ကြုံ ပတ်ဝန်းကျင် ဗဟုသုတ မိတ်ဆွေ အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး တခုခုတော့ လုပ်လို့ရတယ် ရှင်သန်ဖို့အတွက် အခွင့်အရေးက ကိုယ့်မှာရှိတယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ဘယ်လောက်အခြေနေဆိုးဆိုး ကျွန်တော်တို့ထက် အခြေနေဆိုးနေတဲ့သူတွေရှိနေတယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့သိရမယ်။ အဲ့အတွက်လည်း ကျွန်တော်တို့ လုပ်နိုင်သမျှ လုပ်ပေးဖို့လိုတယ်။ တဖက်မှာလည်း ကို့အခြေအနေကို သေချာလေး သုံးသပ်ကြည့်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကျွန်တော်တို့အတွက် အများအတွက် လုပ်စရာတွေ လုပ်နိုင်တာတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတာကို သိဖို့လိုပါတယ်။
စိတ်ဖိစီးမှုဆိုတာ ဘာမှမလုပ်ဘဲနေရင်ပိုဆိုးတယ်။ တခုခုလုပ်နေရင် စိတ်ဖိစီးနေရင်တောင် လျော့ပါးစေနိုင်တယ်။
နောက် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့စေတာက အကောင်းမြင်တတ်တာ။ gratitude ပါ။ အဲ့ဒါဟာ therapy တစ်ခုလိုပဲ။ နောက်ကျွန်တော်ပြောပြပါ့မယ်။ ထိုင်စိတ်ညစ်နေတာ အများစုဟာ ကိုယ်မလုပ်နိုင်တာ ကိုယ့်မှာမရှိတာကို အာရုံပိုစိုက်မိနေလို့ပါ။ ကိုယ့်မှာရှိတာလုပ်နိုင်တာကိုလည်း တွေးကြည့်ပါ။ ရေးကြည့်ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှု လျော့လာနိုင်တာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်ယ်။ နောက်တစ်ခုက ရင်ဖွင့်ပါ။ ကိုယ့်မိတ်ဆွေတွေ ယုံကြည့်ရသူတွေနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ အဲ့ဒါက အရမ်းကောင်းတယ်။ အကြံညာဏ်ပေးတတ်တဲ့သူ အနားမှာရှိရင် အရမ်းမိုက်တယ်။ ဒါတစ်ပိုင်းပေါ့။
နောက်တစ်ခုက ကျောင်းတွေပိတ်ထားရတော့ အခုလိုတွေဖြစ်တော့ ဘွဲ့မရ အချိန်တွေပို စိတ်လေနေတာမျိုးနဲ့ အချိန်တွေအလကားကုန်နေတယ်ထင်နေရတာမျိုးလဲရှိတယ်။ ကျွန်တော်ကျောင်းပြီးတော့ ကျွန်တော့ profession ကတစ်ခုပါ။ ဒါမယ့် ကျောင်းပီးတော့ career ချိန်းသလိုဖြစ်တော့ ကျွန်တော် အစကနေပြန်လေ့လာရတာတွေရှိတယ်။ ကျွန်တော့်အချိန်တွေ ပုပ်ခဲ့တာရှိတယ်။ အခု ကျောင်းမပီးတဲ့ညီတွေ ညီမတွေ ကျောင်းပိတ်ထားတဲ့ကာလတွေထက်ကို အရင်ကဖြုန်းခဲ့ဖူးတာလည်း အကို့မှာရှိတယ်။ ပြောချင်တာက အခုလိုဖြစ်လို့ အိုသွားပါပီ ဘာမှမလုပ်လိုက်ရဘဲ အသက်တွေကြီးသွားပါပီ မတွေးနဲ့။ အကိုတောင် ပြင်လို့ရတာပဲ။ အချိန်တွေရှိပါသေးတယ်။
အခုလိုအချိန်ကို မဖြုန်းချင်ဘူးဆိုရင်တော့ တကယ်ဝမ်းသာတယ်။ ညီတို့ညီမတို့ ကျောင်းပီးသွားတယ်ပဲထား။ အဲ့တတ်ခဲ့တဲ့ပညာနဲ့ အသက်မွေးချင်မှ မွေးမယ့်သူတွေလည်းရှိမှာပါ။ ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဆရာဝန် engineer ပဲဖြစ်ဖြစ် အတွေ့ကြုံအတွက် ကျောင်းပီးရင် ယူရသေးသလို အခြားအလုပ်လုပ်မယ်ဆိုတဲ့သူတွေဟာလဲ အခြား skill တွေ ကိုယ်လုပ်မယ့် လုပ်ငန်းအကြောင်းတွေကို လေ့လာဖို့အချိန်ပေးရသေးတယ်။ အခုပြောတာကတော့ အဲ့အနာဂတ်အတွက် plan ဆိုတာပေါ့။ ကျောင်းမပီးသေးလို့ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းရပ်လိုက်ရလို့ အားနေတဲ့ စိတ်လေနေတယ်ဆိုတဲ့ အခုအချိန်မှာ ကျောင်းပီးရင် လေ့လာမယ့် ကိုယ်ဆက်လုပ်မယ့် ဝါသနာပါရာကို လေ့လာနေဖို့အချိန်ပဲ။ အကိုလည်း အကိုသိချင်တာတွေကို online ကနေ ကိုယ့်ဟာကိုလေ့လာရင် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖောက်ကြည့်ဖူးတယ်။ လုပ်လည်းလုပ်နေတယ်။
ဥပမာ ပြောရရင် covid ဖြစ်တဲ့အချိန် အကုန် stay at home/ work from home နဲ့ အချို့အလုပ်ပြုတ်သွားတဲ့ကာလမှာပဲ ညီတစ်ယောက် သူ့ဟာသူ online ကနေ certificate တွေယူပြီး အဲ့အချိန်လေးမှာ လေ့လာခဲ့တဲ့အရာနဲ့ပဲ online ကနေ အလုပ်ရပြီး အခုအဆင်ပြေနေတာရှိတယ်။
သူငယ်ချင်းအသိထဲမှာလည်း covid တွေဖြစ်တဲ့ကာလမှာ အိမ်မှာနေရင်း ဘာသာတွေပြန်တာ။ သူ့စာအုပ်ဆို အရမ်းရောင်းရနေတယ်။ ဆိုလိုတာက စိတ်ဖိစီးမှုဆိုတာက negative အမြင်။ အဲ့ဒါဟာကို ကိုယ့်ဝါသနာ အနာဂတ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေပြီး လုပ်နိုင်တာ လုပ်သင့်တာကို positive အမြင်နဲ့ ကြည့်လိုက်ရင် stress က အထိုက်အလျောက်ကျလာပါတယ်။
ကျွန်တော်လည်း အခုလိုပဲတွေးပီး အကြံပေးချင်တာတစ်ခုတော့ရှိသေးတယ်။ လေ့လာတော့မယ်ဆိုရင် အကိုပြောတဲ့အချက်တွေကို ပါအောင်လေ့လာကြည့်။
No1 ဘွဲ့မရှိလည်း လုပ်လို့ရနိုင်ရမယ်။
No 2 နောင်အမြဲလည်း လုပ်လို့ရနိုင်ရမယ်။ online ကနေလည်း လုပ်နိုင်ရမယ်။
No.3 နောင်လည်းခေတ်စားလာရမယ်။
No.4 လုပ်ငန်းရှင်လည်း ဖြစ်နိုင်မယ်။
ဆိုလိုတာက ကိုယ့်ဟာကိုလည်း လုပ်နိုင်ရမယ်။ အဲ့အချက်တွေနဲ့ကိုက်မယ့်ဟာကို ရွေးရင် ပိုကောင်းတယ်။
အဲ့အချက်တွေကို ကိုယ့်ဝါသနာ ကိုယ့်ရှိတဲ့ resources တွေနဲ့ ချိန်ပြီး ကိုယ်နှစ်သက်ရာ well plan တစ်ခုချကြည့်ပေါ့။
နောက်ဆုံးပြောပြချင်တာက You are not alone ပါ။
2:45pm 1stjuly