15/01/2017
កូនចង់ដូរត្រកូលគ្រួសារចង់ដូរឈ្មោះ
«មានតែប្រទេស ចិន មួយទេដែលទាំងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទាំងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គោរព ហើយដែលអាចដើរតួនាទីជាអ្នកសម្រុះសម្រួល ដើម្បីជួយរកដំណោះស្រាយចំពោះវិបត្តិនយោបាយបច្ចុប្បន្ននៅកម្ពុជា» នេះជាប្រសាសន៍របស់លោក សម រង្ស៊ី ផ្តល់សម្ភាសឲ្យទូរទស្សន៍ ចិន មួយ កាលពីថ្ងៃ ទី៩ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០១៤ កន្លងទៅ។
ការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ គឺ៖ ទី១.ជាទូទៅនយោបាយការបរទេសអាមេរិកាំង ក្រោមការដឹកនាំ របស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺតែងតែអនុវត្តនយោបាយការបរទេសត្រជាក់ ទន់ភ្លន់ជាមួយ បណ្តាប្រទេសទាំងមិត្តទាំងសត្រូវ។ ចំពោះរឿងរ៉ាវកម្ពុជាថ្មីៗនេះ ដោយសង្កេតឃើញថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកាំងហាក់ដូចជាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ជួយខ្មែរ ឬជំរំព្រះអាទិត្យ អ៊ីចឹងទៅក៏ធ្វើឲ្យមេទ័ពជំរំនេះ ងាកទៅគាំទ្រ ចិន ការធ្វើបែបនេះអាចធ្វើឲ្យអាមេរិកាំង បើកភ្នែកធំៗបន្តិច សម្រាប់កម្ពុជា ក៏ដូចជាជំរំព្រះអាទិត្យ។
ទី២ .ប្រសិនបើគ្មានការព្រមព្រៀងគ្នារវាងជំរំទាំងពីរទេ ខ្ញុំគិតថា លោកមេទ័ពជំរំព្រះអាទិត្យមិនហ៊ាននិយាយប្រយោគបែបនេះទេ ព្រោះច្បាស់ណាស់ថា តាំងពីដើមមកគឺ ចិន តែងតែនៅពីក្រោយខ្នងជំរំទេវតារហូត ដូចនេះបើហៅ ចិន មក គឺប្រាកដជាអាចធ្វើឲ្យជំរំទេវតាព្រម ហើយបញ្ហាក៏បានដោះស្រាយឆាប់ៗ ព្រោះចម្បាំងឆ្លងរដូវ មិនចំណេញទេ សម្រាប់ជាតិ ទាហានអស់កម្លាំង សេះឈឺ ស្បៀងនគរខ្សត់ខ្សោយ រាស្ត្រធុញទ្រាន់ ក្សត្រទាស់ហឫទ័យ។ បើសេដ្ឋកិច្ចអន់ថយ នាំឲ្យសង្គមច្របូលច្របល់ សង្គមច្របូលច្របល់ នាំឲ្យនយោបាយដើរខុសផ្លូវ បណ្តាលឲ្យទឹកដី មិនគង់វង្ស ចិត្តរាស្ត្រមិននឹងនរ រាស្ត្រអត់ស្បៀង សេះអត់ស្មៅ។
ទី៣.ប្រហែល ជាជំរំព្រះអាទិត្យយល់ ឬជំរំទេវតាបានទម្លាយផែនការនយោបាយការទូតលុយ (Cash Diplomacy) ឲ្យជំរំព្រះអាទិត្យដឹងអ៊ីចឹងទៅ ជំរំទាំងពីរ ក៏ឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងយកចិនធ្វើមេទាត់ វៀតណាម ចេញពី កម្ពុជា។ ធ្វើមិត្តជាមួយអ្នកមានប្រសើរជាងរាប់មិត្តអ្នកក្រដូចគ្នា។ ធ្វើបងប្អូនជាមួយបងធំ ប្រសើរជាងរាប់ញាតិជាមួយអ្នកបម្រើ។
ទី៤ .ប្រហែលជាជំរំព្រះអាទិត្យយល់ពីនយោបាយជាក់ស្តែង (Realpolitik) នៃទំនាក់ទំនង ការបរទេស និងការទូតទៅលើភាពខុសគ្នានៃសារៈសំខាន់ រវាងការចាប់ ចិន និង អាមេរិក ក្នុងខណៈពេល ចិន កំពុងត្រូវការ កម្ពុជា ខ្លាំងជាង អាមេរិក ក្នុងភូមិសាស្ត្រនយោបាយអាស៊ីភាគអាគ្នេយ៍ ក.សម្រាប់ជួយ ចិន ក្នុងចម្លោះដែនកោះ ចិន នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ខ.ប្រឆាំងនឹងនយោបាយហ៊ុមព័ទ្ធរបស់ អាមេរិក ជុំវិញ ចិន ក្នុងដែនសមុទ្រអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គ.ធនធានរ៉ែនៅ កម្ពុជា សំខាន់សម្រាប់ម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ច ចិន ឃ.ពង្រីកគំនិត ខុងជឺនិយម និងអារ្យធម៌ចិនក្នុងតំបន់។
ទី៥ .ប្រហែលជាជំរំព្រះអាទិត្យគិតថា គាត់នឹងឈ្នះឆ្នោតគ្រាន់តែមុននិងក្រោយប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ គាត់ត្រូវតែបង្ហាញនូវអាកប្បកិរិយាទន់ភ្លន់ដាក់ ចិន ពីព្រោះមុននឹងក្រោយ គឺចាំបាច់ត្រូវការធ្វើការងារជាមួយគ្នា ទាំងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សង្គម វប្បធម៌ និងកិច្ចការទូត។
ទី៦ .ប្រហែលជាជំរំព្រះអាទិត្យចាប់ផ្តើមយល់ពីការលេងនយោបាយការទូតពហុភាគី យកបរទេសមកប្រើដើម្បីប្រយោជន៍ជាតិ ដោយអនុវត្តនូវទ្រឹស្តីថា «ក្នុងការទូតគ្មានប្រទេសណាមួយជាមិត្ត ឬជាសត្រូវរហូតនោះទេទីណាមានផលប្រយោជន៍ទីនោះគឺជាមិត្តរបស់កម្ពុជា» ដែលផ្ទុយពីជំហរនយោបាយការទូតមុនពេលបោះឆ្នោត ដោយព្រលះចិន ក្តែងៗ លើបញ្ហាធនធានធម្មជាតិ និងការវិនិយោគ «ធ្វើនំ អត់ម្សៅ»។
ទី៧ .មហាយក្សចិនចង់ប្រើគំរូរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងកិច្ចការទូត នឹងចេះបត់បែនច្រើនជាងមុនក្នុងនយោបាយការបរទេស ដើម្បីឲ្យស័ក្តិសមជាប្រទេសមហាអំណាច ទី២ នឹងអាចឈានទៅដល់ ទី១ ក្នុងពេលខាងមុខនេះ។
ក្នុងន័យថាប្រសិនបើមេសេរីអាចចាប់លូកដៃកូនកុម្មុយនីស្តបាន អ៊ីចឹងមេកុម្មុយនីស្តក៏អាចចាប់កូនចៅសេរីបានដែរគឺចាប់កម្ពុជា (ជំរំព្រះអាទិត្យ) បើមិនដូចនេះទេ នៅពេលជំរំទេវតាចាញ់ ចិន ក៏អស់ជម្រកមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ លើសពីនេះ ដើម្បីឲ្យជំរំទេវតា យកចិត្តទុកដាក់នឹងសម្ដីណែនាំរបស់ ចិន ជាងមុន ព្រោះមួយរយៈពេលក្រោយនេះ ជំរំទេវតាហាក់ដូចជាព្រងើយកន្តើយនឹងការទូន្មាន ដែលនាំបញ្ហាឈឺក្បាលឲ្យ ចិន ព្រោះ អាមេរិកាំង បានចង្អុលសួរ ចិន រឿងរបបនយោបាយកម្ពុជាដែរ។ ហេតុដូចនេះត្រូវរកចម្លើយមួយដ៏សមរម្យ។
ទី៨ .ចិន ជាអ្នកជំនួញម្នាក់ដ៏ឆ្លាត ចិន មិនរកស៊ីទេបើរបរ ណាចាយដើមច្រើន តែបើត្រូវចាយដើមច្រើន ក៏ត្រូវតែបានផលចំណេញធំដែរ បើគ្រាន់តែរកដើម្បីស៊ីគឺ ចិន មិនធ្វើនាំតែហត់ទេ ដូច្នេះតើជំនូនអ្វីដែលបក្សទាំងពីរ នៅ កម្ពុជា ត្រៀមឲ្យ ចិន ប្រសិនបើ ចិន ព្រមមកជួយ ដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅ កម្ពុជា មែននោះ? វាជាការបារម្ភដ៏ធំមួយ របស់ខ្ញុំ។
ទី៩ .មួយក្នុងចំណោមសមាជិកអចិន្រៃ្តយ៍ទាំង ៥ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលសហគមន៍ជាតិ តំបន់ និងអន្តរជាតិចាត់ទុកថា ឯករាជ្យ យកជាការបានក្នុងការសម្របសម្រួលជម្លោះអន្តរជាតិ និងតំបន់តាំងពីដើមមក គឺ បារាំង ដូចនេះមកុដគួរពាក់នៅលើកំពូលតួអេហ្វែលនៅ ប៉ារីស ជាជាងលើកំពូលមហាវិមានប្រជាជននៅទីក្រុង ប៉េកាំង។ អ៊ីចឹងចុះហេតុអ្វីមិនទៅរក បារាំង? ប្រហែលជាភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាង កម្ពុជា និង ចិន អាចឆ្លើយនូវសំណួរនេះបាន។
ទី១០ .តើយើងពិតជាមិនអាច ដោះស្រាយជម្លោះបងប្អូនក្នុងគ្រួសារយើងក្រោមដំបូលរាជវាំងទេឬ? ព្រោះក្នុងប្រវត្តិនយោបាយកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេល ១០០០ ឆ្នាំចុងក្រោយ ចាប់តាំងពីសម័យអង្គរ មក គឺខ្មែរមិនដែលចំណេញទេនៅពេលដែលខ្មែរ ពឹងបរទេសឲ្យយកជើងជាន់ក្បាលយើងមិនត្រឹមតែមិនចំណេញទេ ពេលខ្លះថែមទាំងមកស៊ីបាយបង្ហិនស្បៀងនគរយើង ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះគេជុះលាមកដាក់ផ្ទះយើងថែមទៀតផង។
ប្រសិនបើជាផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់នយោបាយការបរទេស និងការទូត ដែលបានគិតគូរគ្នាច្បាស់លាស់ហើយនោះ មិនមែនជាបញ្ហាទេ ព្រោះការរៀបចំច្រកចូល ត្រូវត្រៀមបើកច្រកចេញដែរ តែបើធ្វើតាមនឹកឃើញ មិនត្រឹមតែមិនបានការទេ តែផ្ទុយទៅវិញជាធ្វើឲ្យខ្មែរខ្មាសគេទៅទៀត ព្រោះសំណួរដែលខ្មែរចោទសួរ នៅពេលនេះ គឺតើយើងយកឪពុកម្តាយរបស់យើង ទៅទុកនៅឯណា?
