23/11/2021
ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΣΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: Κατηγορίες ευθυνών από την τέλεση ιατρικού σφάλματος και αντιμετώπιση του θέματος από τα συμβόλαια αστικής ευθύνης ιατρού.
Θα πρέπει να τονιστεί πως εκτός από την αστική ευθύνη, το ιατρικό σφάλμα μπορεί να επισύρει πειθαρχική και ποινική ευθύνη, οι οποίες αμφότερες δεν αποτελούν αντικείμενο κάλυψης των ασφαλιστηρίων προγραμμάτων αστικής ευθύνης.
Το ιατρικό σφάλμα μπορεί να προκύψει είτε με θετική ενέργεια του γιατρού, είτε με παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας και αποτελεί λόγο γένεσης είτε συμβατικής είτε αδικοπρακτικής ευθύνης.
Συμβατική ευθύνη έχουμε όταν ο γιατρός παραβιάζει συμβατικές του υποχρεώσεις. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία για την ασφάλιση της ιατρικής αστικής ευθύνης ( Εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη, Έφη Τζίβα, Ασφάλιση Ιατρικής Ευθύνης, σελ.40) όταν υπάρχει συμβατική σχέση μεταξύ γιατρού και ασθενούς, τότε η τήρηση των κανόνων επαγγελματικής επιμέλειας αποτελεί και συμβατική υποχρέωση του γιατρού.
Συνεπώς, οι παρακάτω επιταγές του Κ.Ι.Δ. αποτελούν και τις βασικότερες συμβατικές υποχρεώσεις του γιατρού, έναντι των ασθενών του:
Υποχρέωση παροχής ιατρικών υπηρεσιών
Ενημέρωση ασθενούς
Λήψη συναίνεσης από τον ασθενή για την ιατρική πράξη
Ορθή τήρηση ιατρικού αρχείου
Ιατρικό απόρρητο και προστασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων ασθενών
Από ασφαλιστικής απόψεως, σε κάποια συμβόλαια αστικής ιατρικής ευθύνης δεν καλύπτεται παράβαση των συμβατικών υποχρεώσεων του γιατρού. Προς τούτο συντείνουν δημοσιευμένο άρθρο της Έφης Τζήβα, επίκουρης καθηγήτριας του ΑΠΘ ( https://insurancetime.gr/blog/αστική-ευθύνη-ιατρού•-νομική-έννοια-και-ασφαλιστική-κάλυψη (τελευταία πρόσβαση 10/9/2021) , καθώς και αναφορές στη βιβλιογραφία για την ασφάλιση αστικής ευθύνης ιατρού.
Η συμβατική σχέση γιατρού και ασθενούς είναι η λεγόμενη σύμβαση ιατρικής αγωγής , η οποία στην ουσία είναι η βούληση του ασθενούς να λάβει ιατρικές υπηρεσίες από το γιατρό, ο δε γιατρός να τις παρέχει ως οφείλει. Για την εγκυρότητα της σύμβασης δεν απαιτείται η τήρηση τύπου (π.χ υπογραφές συμφωνητικών), αλλά η πρόταση και αποδοχή να “διατυπώνονται” σιωπηρά με την επίσκεψη του ασθενούς στο ιατρείο και την ανταπόκριση του γιατρού.
Αδικοπρακτική ευθύνη έχουμε όταν το ιατρικό σφάλμα ή αμέλεια προκαλεί ζημία στην υγεία ή τη ζωή του ασθενούς .
Σε αυτή την περίπτωση, αν ο ασθενής κινηθεί δικαστικά και δικαιωθεί, τα δικαστήρια επιβάλλουν χρηματική αποζημίωση στο γιατρό που μπορεί να αφορά: α) θετικές ζημίες του ασθενούς (π.χ. έξοδα νοσηλείας για αποκατάσταση της βλάβης), β) αποθετικές ζημίες, δηλαδή διαφυγόντα κέρδη του ασθενούς, γ) αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης του ασθενούς και δ) αποζημίωση ψυχικής οδύνης σε συγγενείς, σε περίπτωση θανάτου του ασθενούς.
Τα ασφαλιστήρια συμβόλαια αστικής ευθύνης καλύπτουν όλα τα παραπάνω, πλην των αποθετικών ζημιών.
Συρροή συμβατικής και αδικοπρακτικής ευθύνης έχουμε όταν ο ασθενής επιλέγει να ασκήσει δίωξη κατά του γιατρού με νομική βάση και την αδικοπραξία, αλλά και την παραβίαση των συμβατικών ευθυνών.
Ασφαλιστική κάλυψη: Θα πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι σε περίπτωση καταδικαστικής απόφασης με συρροή συμβατικής και αδικοπρακτικής ευθύνης, μπορεί και να τεθεί θέμα ως προς το ύψος της αποζημίωσης ή και στο σύνολό της ,από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια αστικής ιατρικής ευθύνης, όποια από αυτά δεν καλύπτουν συμβατικές ευθύνες.
Η πιθανότητα μη αποζημίωσης θα μπορούσε να έχει, επίσης, βάση τη μη τήρηση της υποχρέωσης αποφυγής–μείωσης της ζημιάς, βάσει του άρθρου 7 του ΑσφΝ.