03/07/2023
H δυνατότητα δικαστικής απαγόρευσης καταγγελίας δανειακών συμβάσεων και ακύρωσης της τελευταίας ιδίως κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων αλλά και εξαιτίας κακόπιστης συμπεριφοράς των πιστωτών
Η διαδικασία της εκκαθάρισης του χαρτοφυλακίου των κόκκινων δανείων και μάλιστα στην εποχή μας, που χαρακτηρίζεται από την ανυπαρξία θεσμοθετημένης και γενικευμένης προστασίας της κύριας κατοικίας, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Όπως άλλωστε έχουμε τονίσει σε προγενέστερη αρθρογραφία μας, οι ελληνικές εταιρείες διαχείρισης, οι οποίες εκπροσωπούν στη χώρα μας τα αλλοδαπά κερδοσκοπικά funds, στην προσπάθειά τους να ολοκληρώσουν την αποστολή τους το συντομότερο δυνατόν, προβαίνουν καθημερινώς σε σωρεία παρατυπιών, παραβλέποντας το γεγονός της δικαστικής αντιμετώπισης των τελευταίων. Από την άλλη πλευρά, η ελληνική πολιτεία έχει θεσπίσει μάλλον ελάχιστους κανόνες διαφάνειας που θα πρέπει να διέπουν την εξελικτική αυτή διαδικασία και ακόμη λιγότερους για την προστασία των πλέον αδύναμων συμπολιτών μας. Τον ρόλο όμως αυτό ευτυχώς δύναται να καλύψει η ελληνική δικαιοσύνη.
Για παράδειγμα, με απόφασή του εκδοθείσα κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών έκρινε ότι η πρότερη τήρηση του ΚΔΤ πριν από την καταγγελία των πιστωτικών συμβάσεων είναι επιβεβλημένη καθώς, σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει ακυρότητα της καταγγελίας λόγω αντίθεσης της στα άρθρα 281 και 288 ΑΚ, αφού οι προβλεπόμενες στο ΚΔΤ επιταγές και γενικές αρχές είναι ουσιαστικά εξειδικεύσεις των αρχών της καλής πίστης και των έντιμων συναλλακτικών σχέσεων . Με αυτό το σκεπτικό απαγορεύτηκε η καταγγελία σύμβασης αλληλόχρεου λογαριασμού μέχρι την ολοκλήρωση της Διαδικασίας Καθυστερήσεων και της απάντησης του τραπεζικού ιδρύματος σε αίτημα ρύθμισης οφειλών που είχε υποβάλει η αιτούσα εταιρεία κατόπιν αιτήματος του καθ΄ ου ιδρύματος.
Με έτερη απόφασή του το ίδιο Δικαστήριο απαγόρευσε την καταγγελία πιστωτικής σύμβασης μέχρι την έκδοση απόφασης επί αγωγής δια της οποίας αμφισβητήθηκε το ύψος της οφειλής.
Αξιόλογη νομολογία παρατηρείται και στην περίπτωση κατά την οποία το πιστωτικό ίδρυμα καταγγείλει τη σύμβαση επιδεικνύοντας κακόπιστη συμπεριφορά. Τα ως άνω διαλαμβάνονται σε πρόσφατη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία ακύρωσε ως καταχρηστική την καταγγελία σύμβασης πίστωσης λόγω καταχρηστικής συμπεριφοράς του τραπεζικού ιδρύματος το οποίο εκδήλωσε αντιφατική συμπεριφορά, καταγγέλλοντας τη σύμβαση αιφνιδίως, αν και προγενέστερα είχε δημιουργήσει στους ενάγοντες κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στις ενεργές διαπραγματεύσεις.
Περαιτέρω και καθώς ενεργής παραμένει η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού του Ν. 4738/2020, τονίζουμε ότι ναι μεν η διαδικασία αυτή αποτελεί ισχυρό όπλο στα χέρια των οφειλετών, παρεμποδίζεται όμως συχνά από κωλυσιεργία εκ μέρους των δανειστών και συστημικά προβλήματα της ηλεκτρονικής εφαρμογής, με αποτέλεσμα την ανυπαρξία προστασίας πριν την οριστική υποβολή της αίτησης. Το Πρωτοδικείο Αθηνών εντός του τρέχοντος έτους με διάταξή του απαγόρευσε την καταγγελία των πιστωτικών συμβάσεων επιχείρησης έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξωδικαστικού μηχανισμού του ν. 4738/2020, πριν ακόμη και από την οριστική υποβολή της αιτήσεως, κατόπιν, όμως, της δημιουργίας αυτής.
Συμπερασματικά, επιμένουμε στην αναγκαιότητα διμέτωπου αγώνα, ήτοι αγώνα τόσο σε δικαστικό όσο και σε εξωδικαστικό επίπεδο. Η αντιμετώπιση της επιθετικότητας των δανειστών απαιτεί πλάνο ήδη πριν από την επίδοση της εξώδικης καταγγελίας η οποία οδηγεί σε κτήση εκτελεστού τίτλου και σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης. Απευθύνουμε έκκληση στους συμπολίτες μας δανειολήπτες για εγρήγορση σε πρώιμο ακόμη στάδιο για την καλύτερη αντιμετώπιση έκαστης περίπτωσης και την αποφυγή απώλειας θεμελιωδών δικαιωμάτων.
