14/01/2025
Bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao mình mãi loay hoay với một vấn đề, trong khi người khác lại tư duy nhanh chóng và giải quyết nó một cách dễ dàng? 🤔
Có thể bạn sẽ nghĩ rằng “người đó thực sự thông minh hoặc có nhiều kinh nghiệm hơn mình”. Tuy nhiên trên thực tế, khả năng tư duy có chiều sâu để xử lý tình huống đôi khi không phụ thuộc vào trí thông minh hay số năm kinh nghiệm, mà được quyết định bởi cách bạn tiếp cận vấn đề. Tin tốt là bạn có thể rèn luyện khả năng này qua những thói quen đơn giản hàng ngày mà Linh chia sẻ dưới đây.
1️⃣TƯ DUY TIỀM THỨC VÀ TƯ DUY Ý THỨC?
Theo giáo sư tâm lý học Daniel Kahneman, con người có hai quy trình tư duy riêng biệt gọi là hệ thống 1 và hệ thống 2. Trong đó hệ thống 1 là tư duy về tiềm thức, nhanh và trực quan. Còn hệ thống 2 là kiểu tư duy có ý thức, dựa trên phân tích. Khi hệ thống 1 hoạt động, bạn ra quyết định theo trực giác. Với hệ thống 2, bạn kiểm tra trực giác để đảm bảo chúng chịu được sự giám sát. Đây là loại suy nghĩ có chủ đích, đòi hỏi nỗ lực tinh thần, sự tập trung và chú ý đáng kể.
Ví dụ, khi muốn mua một chiếc điện thoại mới, bạn không chỉ chọn ngay mẫu mình thích nhất (Hệ thống 1), mà còn dừng lại, so sánh giá cả, đánh giá các tính năng, và cân nhắc xem mẫu nào đáp ứng nhu cầu tốt nhất (Hệ thống 2).
Sẽ có nhiều tình huống bạn cần tư duy theo hệ thống 1, như khi thấy một quả bóng bay về phía mình, bạn phản xạ giơ tay đỡ ngay lập tức mà không cần suy nghĩ quá lâu 😀. Tuy nhiên khi nói về việc rèn luyện suy nghĩ sâu sắc, chúng ta đang đề cập đến cách tư duy theo Hệ thống 2. Và đây là cách để bạn phát triển cách suy nghĩ sâu sắc của mình:
2️⃣ BẠN LUÔN GIỮ TRẠNG THÁI TÒ MÒ
Hầu hết chúng ta thường nghĩ rằng tò mò là thường xuyên đặt câu hỏi “tại sao?”. Tuy nhiên sự mò của một người suy nghĩ sâu sắc sẽ không chỉ dừng lại ở những câu hỏi trên bề mặt như vậy. Dưới đây là 3 cách tò mò giúp bạn ngày càng tư duy sâu sắc hơn:
👉 Đừng chỉ tò mò, hãy tò mò có chiến lược: Bạn không chỉ tò mò vì hứng thú mà bạn có mục đích rõ ràng. Bạn muốn tìm kiếm những mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh tổng thể, muốn nhìn vào những điều mà người khác bỏ qua.
Ví dụ, thay vì chỉ hỏi "Vì sao dự án này thất bại?", bạn sẽ tiếp tục đào sâu: "Điều gì đã khiến nhóm làm sai hướng ngay từ đầu? Mọi người có thiếu sự hỗ trợ từ công cụ hay hệ thống nào không? Nếu thay đổi điều A, điều B thì kết quả có khác đi không?". Hãy để sự tò mò của bạn dẫn dắt cả quá trình phân tích, không phải chỉ dừng lại ở những câu trả lời rời rạc.
👉 Kết nối các ý tưởng từ sự tò mò: Sự tò mò chỉ là bước đầu. Điều khiến bạn suy nghĩ khác biệt là biết cách kết nối các ý tưởng lại với nhau. Đây là nền tảng cho những ý tưởng "độc đáo nhưng hợp lý". Vì bạn không chỉ thấy một hiện tượng mà còn liên kết với các lĩnh vực khác để tạo ra chiến lược mới thú vị, bao quát hơn.
Mỗi tuần, hãy chọn một chủ đề bất kỳ và nghiên cứu sâu. Sau đó, thử ghép nó với một lĩnh vực hoàn toàn khác. Ví dụ: Nếu bạn đang học về tâm lý học, hãy tự hỏi liệu những nguyên tắc đó có thể áp dụng vào cách quản lý nhóm làm việc không? Quá trình này không chỉ giúp bạn hiểu sâu mà còn khuyến khích bạn tận dụng hiệu quả những kiến thức đã tích lũy được.
👉 Thực hành sự tò mò không phán xét: Một vấn đề lớn khi chúng ta tò mò là thường vội vã phán xét các câu trả lời. Điều này dễ khiến bạn đánh mất đi cơ hội tìm hiểu thêm nhiều khía cạnh khác của vấn đề. Để sự tò mò thực sự mang lại kết quả, bạn cần cho phép bản thân tiếp cận thông tin mà không gắn bất kỳ phán xét nào vào nó - ít nhất là trong thời điểm ban đầu.
Ví dụ, thay vì bác bỏ một ý kiến trái chiều, hãy nghĩ thêm một chút: "Vì sao người đồng nghiệp lại tin điều đó? Có điều gì trong kinh nghiệm của họ mà mình chưa từng trải qua không?". Với cách phản ứng bình tĩnh như vậy, bạn sẽ nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện hơn.
Để rèn luyện trạng thái này, bạn có thể dành 5 phút mỗi ngày để viết ra tất cả các câu hỏi xuất hiện trong đầu bạn mà không tìm câu trả lời ngay. Việc này không chỉ giúp bạn giải phóng suy nghĩ mà còn rèn luyện não bộ để không bị bó hẹp trong lối tư duy cũ. Khi quay lại với các câu hỏi này vào ngày hôm sau, bạn sẽ thấy những ý tưởng mới mẻ xuất hiện.
3️⃣ BẠN CẢM THẤY ỔN KHI MỘT MÌNH
Bạn hãy đọc bài viết đầy đủ ở link dưới phần bình luận nha! 👇
