15/08/2019
Audit ဘာလုပ္
Audit ႏွစ္မ်ိဳး External Audit နဲ႕Internal Audit ရယ္လို႔ရွိတဲ႔ အထဲကမွ Audit လို႔သံုးႏႈန္းရင္ External Audit ကိုရည္ညႊန္းပါတယ္။
Auditor မ်ားဟာ financial statement ေပၚမွာ true & fair opinion ေပးရပါတယ္။
Assurance ကေတာ့ resonable insurance ပါ 100% assurance မဟုတ္ပါဘူး
ၾကီးၾကီးမားမား အမွားမ်ားေတာ့ ကင္းရွင္းရပါမယ္။ ( free from material misstatement )
အရင္ကေတာ့ေရးဆြဲထားတဲ႕ Accounting Framework ကို သိရွိရပါမယ္ ။
Myanmar မွာ MAS
USA မွာ USGAAP
UK မွာ SSAP
Singapore မွာ FRS
ယခုဆိုရင္ေတာ့ တစ္ကမၻာလံုးလက္ခံတဲ႕ IAS/ IFRS framwork နဲ႔ စစ္ၾကပါတယ္ ။
👉 Audit ဆိုတဲ့ သေဘာတရားေလး နည္းနည္း ႐ွင္းျပပီးေတာ့
💎 Auditor တစ္ေယာက္ရဲ႕ Ethic (က်င့္ဝတ္ေတြ)၊ Professional Skepticism (ထား႐ွိရမယ့္ စိတ္ေနသေဘာထား) ေတြကို ဆက္ေျပာေပးပါမယ္။
ေနာက္ထပ္လည္း Ethic ဆိုရင္ Threat နဲ႔ Risk ေတြနဲ႔ ပါ တဲြေနလို႔ Auditor's Rights & Duties ေတြ နဲ႔ အားသားခ်က္ ၊ အားနည္းခ်က္ေတြဆက္ေျပာသြားပါ့မယ္။
👍 Auditor တစ္ေယာက္အတြက္ Skill ခ်င္းတူရင္ေတာင္ Ethic ႐ွိမွ တကယ့္ အႏွစ္ျပည့္ဝ တဲ့ Auditor တစ္ေယာက္ျဖစ္မွာပါ။
------------------------------------
💎 💎 💎 Auditor's Ethic
1. Intregrity (Straight Forward)
ရ႐ွိတဲ့ evidences ေတြကေန ေျဖာင့္မတ္ မွန္ကန္စြာေတြးေခၚ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ရပါမယ္။
2. Objectivity (free from bias and not to permit influence decision making)
ဘက္လိုက္မႈ ကင္း႐ွင္းစြာနဲ႔ ကိုယ့္ ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဘယ္သူက မွ လြမ္းမိုးမႈ မ႐ွိေစရပါဘူး။
3. Professional Competence and Due Care
(Duty to maintain professional knowledge and skill at a level require. Based onup to date developments in auditing practice and relevant legislation. Carry out work with a proper degree of care)
ဒီ အရာ ကေတာ့ skills & knowledges နဲ႔ ဆိုင္သြားပါပီ။
Auditor တစ္ေယာက္ ဟာ သူ႔ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္နဲ႔
Business natures ေတြ နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ ဗဟုသုတေတြ ကြၽမ္းက်င္မႈ အရမ္းလိုအပ္ပါတယ္။ (Audit မွ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဘယ္ အလုပ္မွာ မဆို အလုပ္ ရဲ႕ ရာထူး level ႀကီးလာေလေလ၊ ရပိုင့္ခြင့္ ခံစားပိုင္ခြင့္ေတြ ပိုတိုးလာ သလို၊ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ေတြ ပိုမ်ားလာေလေလပါ။ )
Audit ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ပါမက ခ်ိတ္ဆက္ ဆက္စပ္ ျဖန္႔က်က္ ေတြးေခၚရမႈ၊ ေ႐ွ႕ေနာက္ညီေစမႈေတြ အတြက္ Audit Standards , Accounting Standards နဲ႔ legislation ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ား၊ အခြန္နဲ႔ Company ဆိုင္ရာ မ်ား၊ Costing တြက္ခ်က္ ယူဆပံု မ်ား က အစ Audit အေနနဲ႔ leader (Senior,Manager,Partner) ေတြဟာ မသ္ိမျဖစ္ မတတ္ မျဖစ္ သိရပါ့မယ္။ကိုယ့္ေအာက္က အငယ္ေတြ မေတြ႕ မျမင္ရင္ေတာင္ ျမင္ႏိုင္ရမယ္သိႏိုင္ရမယ္။ ကိုယ့္ ရဲ႕ အဖဲြ႕ Audit Team ကိုလည္း သိေအာင္ တတ္ေအာင္ Knowledge Sharing လုပ္ေပးႏိုင္ရပါမယ္။ ကိုယ္တိုင္ကလည္း knowledge & skill up to date ျဖစ္ေနႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမယ္၊
ခုဆို Paper Less Society ျဖစ္လာတဲ့ အတြက္ အဖဲြ႕ အစည္းတိုင္း Paper work ေတြေလ်ွာ့ခ်ေနတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ Auditors ေတြ လည္း အမွီလိုက္ ႏိုင္ရမယ္။ ႐ွိသင့္႐ွိထိုက္တဲ့၊ ရသင့္ရထိုက္တဲ့ စာရြက္စာတမ္း Evident ေတြေတာ့ ရရမွာေပါ့။ (အဲ့ေနရာမွာ Audit Evidences ကိုသပ္သပ္ထပ္႐ွင္းပါမယ္။ ) ေျပာစကား နဲ႔ လက္ေတြ႕ ကိုက္ညီ မႈ ႐ွိမ႐ွိလည္း ခ်ိန္ဆ ေနရပါမယ္။
ထိုက္သင့္တဲ့ သတိ၊ ဝိရိယ ၊ သမၼာဇဥ္ မ်ား႐ွိရပါ့မယ္။ (Professional Skepticism ကို ေနာက္က်ရင္ ဆက္႐ွင္းပါ့မယ္။)
4. Confidentiality
(Shoud not disclose any information to third party without proper and specific authority unless there is a legal or professional right or duty to disclose)
အဓိက ကေတာ့ Audit စစ္ရင္ အကုန္လံုး သိရမွာ ျဖစ္လို႔ Business မွာ ၿပိဳင္ဆိုင္ ရမႈေတြ ႐ွိတဲ့ အတြက္ ကိုယ့္ Client ရဲ႕ information ေတြကို မေပါက္ၾကားေအာင္ ေစာင့္ထိန္းေပးရျခင္းပါ။ အဲ့ေနရာမွာ ႁခြင္းခ်က္ေလးေတြေတာ့ ႐ွိပါတယ္။ ေနာက္မွ ထပ္႐ွင္းျပပါ့မယ္။
5. Professional Behavior
(Comply with relevant laws and regulation and avoide any action that discredits the profession)
သက္ဆိုင္ရာ ဥပေဒ မ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို လိုက္နာ ရမည့္အျပင္၊ ကိုယ့္ရဲ႕ Profesdional Body တစ္ခုကို ထိခိုက္ နစ္နာေစမယ့္ အရာမ်ားကို ေ႐ွာင္က်ဥ္ ရပါ့မယ္။ အလြယ္ေျပာရရင္ ရန္ေတြ ခ်င္ေျပာခ်င္၊ ရမ္းကား ခ်င္ရင္ေတာင္ ငါက ဘာလဲ? ဘယ္အရာေတြ ပတ္သတ္ေနလဲ ? ဆိုတာပါ စဥ္းစားရပါမယ္၊ CPA , ACCAေတြမွာ သူ႔နဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ အဖဲြ႕ အစည္းမ်ား ႐ွိပါတယ္၊ ကိုယ့္ရဲ႕ အျပဳအမူေၾကာင့္ ကိုယ့္ရဲ႕ အဖဲြ႕ အစည္း တစ္ခု တစ္ခု ထိခိုက္သြားေစမယ့္ ကိစၥရပ္မ်ိဳး ဆို မလုပ္ရပါဘူး၊ Ethic နဲ႔ အညီ ပါ ေနထိုင္ႏိုင္ရပါ့မယ္။
------------------------------------
ေနာက္ဆံုး Ethic ေတြ အကုန္ ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ Independence in mind and Apperance ပါ..
------------------------------------
✨ Ethic ဆိုတာေတြက အလုပ္ကိစၥမွာ ပါမဟုတ္ဘူး၊ ေနထိုင္မႈ ဘဝ မွာပါ က်င့္သံုးႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရပါ့မယ္။
✨ ပထမ အဆင့္ အလုပ္မွာ နဲ႔ အလုပ္နဲ႔ ပတ္သက္ပီး Ethic ညီေအာင္ လုပ္ကိုင္ရင္းနဲ႔ ေနထိုင္မႈ ဘဝ မွာပါ Ethic က အက်င့္ပါလာပါလိမ့္မယ္။
ဒါေပမယ့္ ပုထုဇဥ္ေတြမို႔ တခါ တရံ ေဒါသ လည္း ႐ွိမယ္၊ မေက်နပ္မႈ အျမင္ေစာင္းမႈေတြ ႐ွိႏိုင္ေပမယ့္၊ သတိနဲ႔ ကပ္ပီးထိန္း :D
🙏 တရားက်င့္ပီးသား ပါရတာေပါ့ :D
ေနာက္ အပိုင္း Audit Risks ပါ၊ Ethics ,Threatနဲ႔ risk ေတြက တဆက္တည္းေတြပါ။ ခုေတာ့ ခန ခဲြေရးပါရေစေနာ္ :D
Credit SKK
