https://www.facebook.com/101118712907352/

ကမ္ဘာ့စတော့စျေးကွက်သတင်း, Mandalay (2026)

30/03/2025

1983 ခုနှစ်က Apple CEO စတိဂျော့ ကို လူတယောက် လက်မှတ် အော်တို ရေးပေးဖို့ တောင်းတဲ့အခါ ၊ စတိက သူဟာ ဒီလို
Autographs ရေးပေးလေ့မရှိကြောင်းစာပြန် လိုက်ပါတယ်။
အောက်မှာ သူ့ လက်မှတ်နဲ့ပါ။ Apple CEO ရဲ့
နောက်ပြောင်တဲ့ပုံက ကြည်နူး စရာပါပဲ။

29/03/2025

Starlink ကုမ္ပဏီ က မြန်မာ နိုင်ငံအတွက် starlink စက်တွေ ကူညီ ဖို့ အသင့်ပါပဲတဲ့။ အစိုးရ ရဲ့ ခွင့်ပြုချက် စောင့်နေလို့ပါတဲ့ 🥴🥴။
ပရိတ်သတ်ကြီးရော ဘယ်လို မြင်လဲ။

20/03/2025

Tesla ကုမ္ပဏီ ဒေါ်လာဘီလီယံ နဲ့ ချီ ဆုံးရှုံးနေပြီလား

လက်တလော ဆိုရှယ်မီဒီယာတွေမှာ tesla ရှယ်ယာတွေ ထိုးကျ နေလို့
ကုမ္ပဏီ ဟာ ဒေါ်လာ ဘီလီယံနဲ့ ချီ ပြီး ဆုံးရှုံးနေတယ်လို့ ရေးသားကြပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ stock market အလုပ်လုပ်ပုံကို နဲနဲ ရေးပြပါ့မယ်ဗျ။
ကုမ္ပဏီတခုက stock share တွေ တစောင် ဒေါ်လာ ၄၀၀ နဲ့ အစောင် ၁ ဘီလီယံ ထုတ်ရောင်းထားတယ် ဆိုပါစို့။
ကုမ္ပဏီက ဘီလီယံ ၄၀၀ တန်ကြေးရှိပါတယ်။ Market capital ဒေါ်လာဘီလီယံ ၄၀၀ တန်ပါတယ်ဗျ။
ကုမ္ပဏီ စတော့က ကျ သွားလို့ တစောင် ၂၀၀ ပဲ တန်တော့တယ် ဆိုပါစို့ ။
ဒါဆို ကုမ္ပဏီ ရဲ့ တန်ဖိုးက
ဘီလီယံ ၂၀၀ ပဲ တန်ပါတော့မယ်။ ဒါဆို
ကုမ္ပဏီ က ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၂၀၀ ဆုံရှုံးသွားပြီပေါ့။ အခု Tesla ဖြစ်နေတဲ့ပုံစံက ဒါမျိုးပါပဲ။
ဒါကို unrealized loss / paper loss လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စာရွက်ပေါ်မှာပဲ ရှိတဲ့ ဂဏန်း ဖြစ်နေလို့ပါ။ အဲ့ဒိတော့ tesla က ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ချီ တကယ်ဆုံးရှုံးတယ်ဆို မမှန်ပါဘူး။ မပြည့်စုံပါဘူး။ စတော့ရှယ်ယာ စျေးကျလို့ သာ တန်ဖိုးကျ သွားရတာပ်။
ဒါဆို ဆန့်ကျင်ဖက်ကလည်း မှန်ပါတယ်။

Tesla တစောင် ဒေါ်လာ၅၀၀ ဖြစ်သွားရင် သူ့ရဲ့ paper profit က ဘီလီယံ၅၀၀ ဖြစ်သွားမှာပါ။ stock market မှာ ဒါမျိုးတွေက ဖြစ်ရိုး ဖြစ်စဉ်တွေပါပဲ။

လက်ရှိ tesla ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာက
အီလွန်မက်က နိုင်ငံရေးထဲ ဝင်ပါနေလို့
ကုမ္ပဏီ ကို သပိတ်မှောက်နေရာက နေ လူတွေ စိုးရိမ်စိတ်ကြောင့်ပေါ်လာတဲ့ ဖြစ်စဉ်
ပါ။ tesla ရဲ့ stock valuation ကလည်း over priced ဖြစ်နေတာပါတာပေါ့လေ။

လက်ရှိအနေအထားမှာ tesla ဟာ
၁)ကုမ္ပဏီကောင်းလား ✅
၂)နည်းပညာ ရှေ့ဆောင်လား ✅
၃)ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေလူကြိုက်များလား✅
၄)အနာဂတ်မှာ ချပြစရာ တွေ ရှိသေးလား
( growth ရှိသေးလား) ✅
အပေါ်က အချက်တွေ အကုန် yes ဆိုရင်

ကုမ္ပဏီရဲ့ အခြေခံအကြောင်းတရား fundamentals တွေ ကောင်းနေတာမို့လို့ ရှယ်ယာတန်ဖိုးကျတာ ကျသင့်လို့ကျတာမဟုတ်ပါ။ ( လက်ရှိ အချိန်မှာပေါ့လေ)

ဆက်စဉ်းစားကြည့်ရအောင်
နံပါတ်သုံးအချက်အရ အနာဂတ်မှာ အကယ်ရွေ့ tesla ကားတွေကို လူတွေ မကြိုက်ကျတော့ဘူး၊ သပိတ်မှောက်ပြီး မဝယ်ကြတော့ဘူး ဆိုရင် tesla ရောင်းအားကျမှာပါ။ ဒါဆို သူ့ရဲ့ revenue တွေ ဆုံးရှုံးမှာ ဖြစ်ပြီး
တကယ့် fundamentals ကျဆင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီတော့မှ စတော့ရှယ်ယာက ကျသင့်လို့ ကျလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလိုတကယ် ဖြစ်မလား မဖြစ်မလား ဘယ်သူမှ ကြိုမပြောနိုင်ပါ။

တခုပဲ သေချာပြောနိုင်တာက
ကုမ္ပဏီ ဟာ fundamentals လို့ ကောင်းတဲ့ အခြေခံအကြောင်းတရား တွေ ကောင်းနေ သရွေ့ ရေရှည်မှာ
စတော့ရှယ်ယာက တက်နေမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

19/07/2024

ယနေ့ကမ္ဘာနဲ့တဝမ်း IT နဲ့ ပတ်သတ်တဲ့ system တွေအကုန် ဒေါင်းသွားပါတယ္။ အထူးသဖြင့် မိုက်ခရိုဆော့ ဝင်းဒိုး သုံးတဲ့ ကွန်ပျူတာတွေမှာ Blue screen of death လို့ ခေါ်တဲ့ OS system crush ဖြစ်သွားကြတာပါ။ အဲလိုင်းတွေ ၊ ဟိုတယ်တွေ ၊ မီဒီယာ ဆားဗစ်က စလို့ ကာစီနို ၊ATM စက်တွေ အထိ ရိုက်ခတ်ကုန်ပါတယ်။

ဆိုင်လုံခြုံရေးစနစ် ချိုးဖောက်ဝင်ရောက် ခံရတာမဟုတ်ပေမယ့်၊ အဓိက လက်သည် တရားခံက အဲ့ဒိ မိုက်ခရို ဆော့ မှာ သုံးထားတဲ့ Cybersecurity ဆော့ဝဲ တမျိုးဖြစ်တဲ့ Crowdstrike လို့ ခေါ်တဲ့ ဆော့ဝဲ update ကနေ error တက်သွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ Cybersecurity ဆိုတာက Antivirus ဆော့ဝဲ ဆန်ဆန် ဖြစ်ပြီး၊ ရိုးရာ Antivirus ဆော့ဝဲတွေထက် အစွမ်းထက်တဲ့ Cloud based end point protection ဆော့ဝဲတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် Cyber attack တွေ ဆန်းပြားလာတာနဲ့ အညီ ၊ ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေး နည်းပညာတွေကလည်း တိုးတက်လာပါတယ်။ Crowdstrike ကုမ္ပဏီ က ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး ဆိုင်ဘာ လုံခြုံရေး ကုမ္ပဏီ လို့ ပြောလို့ပါတယ်။

သောကြာနေ့က Crowdstrike က တင်
လိုက်တဲ့ update မှာ ချို့ယွင်းချက် အချို့ ပါခဲ့ပြီး ၊ ယင်း ကနေ ဝင်းဒိုး OS ကို သုံးမရအောင် လုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ Crowdstrike ဟာ Antivirus software ဖြစ်တာနဲ့အညီ OS ရဲ့ Core operating system ဖြစ်တဲ့ Kernel ထဲမှာ run ရပြီး၊ Falcon sensor လို့ခေါ်တဲ့ driver ကအပြစ်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာပါ။

အဲ့တာရဲ့ အကျိုးဆက်က Crowdstrike စတော့ရှယ်ယာက ၂၀% လောက်ထိ ထိုးကျသွားပြီး၊ ပြသနာကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အချိန်မှာ ၁၀% လောက်ပြန်တက်လာခဲ့ပါတယ်။

ယနေ့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာမှာ
Crowdstrike ဟာ ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေးမှာ အဓိကကျတဲ့ ကုမ္ပဏီ တခု ဆိုတာမြင်တွေ့ရပြီး၊ ကျနော်တို့ အသုံးပြုနေတဲ့ နည်းပညာစနစ်တွေဟာ တခုနဲ့တခု အမှီအခိုပြုလွန်းနေတာ မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့ခဲ့ပါတယ်။

14/07/2024

ပန်ဆယ်ဗေးနီးယား မဲဆွယ်ပွဲမှာ သမ္မတလောင်း ဒေါ်နယ်ထရန့် လုပ်ကြံခံရပေမယ့် အသတ်မသေ လွတ်မြောက်သွားပါတယ်။
သနတ်သမားက ကိုက်တရာ့ငါးဆယ် အကွာ ခေါင်မိုးပေါ်ကနေ လှမ်းပစ် ပေမယ့် ထရန့် နားကို ရှပ်မှန်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ထရန့် မထိပေမယ့် မဲစွဲပွဲကိုလာတဲ့ ပရိသတ်တယောက် သေဆုံးသွားပါတယ်။
သနတ်သမားကို အသေပတ်ခတ်ဖမ်းဆီး မိတယ်လို့ သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။
လက်ရှိ ဒီကေ့စ် ကို FBI က စုံစမ်းနေပါတယ်။

22/06/2024

အိုင်ဖုန်း ဆားကစ် ပြားတွေထဲက Chips တွေsupply လုပ် ကုမ္ပဏီ များ။ ဒါတွေဟာ patent protected ဖြစ်တာမို့လို့ Apple ရောင်းရလေလေ ဒီကုမ္ပဏီတွေ လည်း ကြီးပွါးလေ ဖြစ်ပါတယ်ဗျ။
နည်းပညာရဲ့ အလှတရား ဖြစ်ပါတယ်။

12/06/2024

ယူအက်စ် ဖက်ဒရယ် အတိုးနှုန်း ပြန်ချဖို့ နီးပြီလော
မေလအတွက် စားသုံးသူအညွှန်းကိိန်း CPI ထွက်ပေါ်လာပါပြီခမျ။

Head line CPI က ၃.၄%
Core CPI က ၃.၃%
နဲ့ ဆက်လက်ဆင်းနေတာမို့လို့ ။ Inflation ကို အောင်နိုင်ပြီလို့ ဥက္ကဌJ Powell က တက်ထောင်တော့မလား စိတ် ဝင်စားစရာပါ။ ဘဏ်တိုး စပြီး ချ တဲ့ အချိန်ကနေ Stock စျေးကွက်
Bull Run စနိုင်ပါတယ်။

❖ U.S CPI (MOM) (MAY) ACTUAL: 0.0% VS 0.3% PREVIOUS; EST 0.1%

❖ U.S CPI (YOY) (MAY) ACTUAL: 3.3% VS 3.4% PREVIOUS; EST 3.4%

❖ U.S CORE CPI (MOM) (MAY) ACTUAL: 0.2% VS 0.3% PREVIOUS; EST 0.3%

❖ U.S CORE CPI (YOY) (MAY) ACTUAL: 3.4% VS 3.6% PREVIOUS; EST 3.5%

25/05/2024

🤣🤣

16/05/2024

Share holder အခွင့်အရေး

Stock investment မှာကျနော်တို့ အမြတ်ရဖို့ပဲ အဓိက ပြောကြလေ့ရှိပါတယ်။ ရေရှည် ရေတို အမြတ်ရရေး အရေးကြီးဆုံး ဆိုတာမှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ် အချို့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် အချက်တွေနဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုကမ္ဘာမှာ ရှိပါသေးတယ်။
ဥပမာ မိတ်ဆွေ invest လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ management ကို မကြိုက်ဘူး အားမရဘူး။ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ် ရင်းနီးထားတဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ business policy က ကိုယ်ယုံကြည်တာနဲ့ သွေဖယ်နေတယ်။ လက်မခံ နိုင် တဲ့ကိစ္စတွေ ဖြစ်နေတယ်။ ဒါဆို ဘယ်လို လုပ်မလဲ။
အဲ့ဒိလို ဆိုရင် share holder တွေမှာ မဲပေးပြီး အရေးဆို ခွင့် ရှိပါတယ်။ စတော့ ရှယ်ယာ တန်ဖိုး တက်ဖို့ပဲ လိုတယ် ကျန်တာ အရေးမကြီးဘူး ဆိုရင် အောက်က အဖြစ်အပျက်လေးကို ဆက်ဖတ်ကြည့်ပါခမျ။

လက်ရှိ Tesla ကုမ္ပဏီမှာ ပြဿနာ တခု တက်နေပါတယ်။ အဲ့တာ CEO အီလွန်မက်နဲ့
ပတ်သက်ပါတယ်။ ၂၀၁၈ တုန်းက Tesla ကုမ္ပဏီ က အီလွန်မက်ကို compensation plan တခု ပေးခဲ့ပါတယ်။ လွယ်လွယ်ပြောရရင် စီအီးအို ကို ပေးမယ့်ဘောနပ် ပလန်ပေါ့။ အဲ့ပလန်မှာ Tesla ကုမ္ပဏီ ရဲ့ စျေးကွက်တန်ဖိုး ဒေါ်လာ၆၅၀ ဘီလီယံ တန်ခဲ့လို့ရှိရင် အီလွန်မက်က ၅၅ ဘီလီယံ ဒေါ်လာ ဘောနပ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Tesla ကုမ္ပဏီဟာ ၂၀၂၁ မှာ ဒေါ်လာ ထရီယံ ကျော်တန်ခဲ့လို့ အီလွန်က ဒီဘောနပ်ရဖို့ ရှိနေတာမို့လို့ ပုံပြင်လေးက ဒါပါပဲကွယ်နဲ့ အဆုံးသတ်ရမှာပါ။ဒါပေမယ့် အချို့ share holder တွေက ဒီ compensation plan ဟာ တရားမျှတမှုမရှိဘူးလို့ တရားရုံးမှာ တိုင်ကြားအမှုဖွင့်ခဲ့ပါတယ်။ အီလွန်မက်ဟာ တရားရှုံးခဲ့ပြီး Delaware ပြည်နယ်တရားရုံးက နောက်ဆုံးမှာ အီလွန်မက်က ဘောနပ်မရသင့်ဖူးလို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါကို အီလွန်မက်နဲ့ Tesla ကုမ္ပဏီ က မကျေနပ်လို့ share holder voting တခု ထပ်လုပ်ပါတယ်။ ယခု အချိန်အထိ share holder တွေ ဝိုင်းvoteနေကြတုန်းပါပဲ။ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းတာက
၂၀၁၈ နဲ့ ၂၀၂၄ အခြေ အနေ တွေကွာခြားသွားပါပြီ ။ ၂၀၁၈ က အီလွန်ကို လူတိုင်းသဘောကျပြီး ပညာရပ်ဆိုင်ရာ တွေပဲ ပြောတဲ့ Great engineer အနေနဲ့ လူအများရဲ့ ချစ်ခင်ခြင်းကို ခံရပါတယ်။ လက်ရှိမှာ အီလွန်ဟာ ပါလေရာငပိချက် လို့ ပြောရမလိုပါပဲ။ နိုင်ငံရေး လူမှုရေး ကအစ
ယူကရိန်း စစ်ပွဲ အထိ သူ့ ထင်မြင်ချက်တွေပေးပြီး ဝိဝါဒ ကွဲ စရာ တွေ ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ လူမုန်းများခဲ့တယ်ပေါ့။
တွစ်တာဝယ်ယူပြီး အဲ့မှာ သူ့ထင်မြင်ချက်တွေရေးလို့ Tesla ကုမ္ပဏီပုံရိပ်ကို ထိခိုက်တယ်လို့ မြင်တဲ့ သူတွေလည်း မနည်းလှပါဘူး။ အဆိုးဆုံးက လက်ရှိUS စတော့စျေးကွက်မှာ mega companies တွေ ပါဖော့မန့်ကောင်းနေပေမယ့် Tesla ရှယ်ယာစျေးက ကျဆင်းနေပါတယ်။ ဒါကကမ္ဘာ့စီးပွါးရေး အခင်းအကျင်းနဲ့ ဆိုင်ပေမယ့် အီလွန်အတွက် ပြောစရာ ဖြစ်နေပြန်ပါတယ်။

ယခု အကြိမ် voting မှာ ၂၀၁၈ compensation plan ကို အသိအမှတ်ပြု မလာ မပြုမလား ဆိုတာကို ရှယ်ယာရှင်တွေက ဝိုင်း vote နေကြပါပြီ။
voting outcome က အီလွန် အတွက်မကောင်းရင် CEO ကနေ စွန့်လွှတ် မယ့်အခြေအနေ ထိ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ တဖက်ကလည်း ၅၅ ဘီလီယံ ဆိုတဲ့ ပမာဏ က မနည်းလှပါဘူး။ အထူးအဖြင့် Tesla ရှယ်ယာစျေးတွေ ကျဆင်းနေတဲ့ ဒီလို ကာလမှာ စီအီးအို တယောက်ကို ဒီလောက်ပမာဏ ချီးမြှင့်တာ ဖြစ်သင့်ပါရဲ့လား။ ဒါကို share holder တွေ ဆုံးဖြတ်ရမှာပါ။

အဲ့ဟာ ရှယ်ယာ ရှင်တွေ ရဲ့အခွင့်အရေးနဲ့ ပါဝါပါပဲ။ မတ်ဆွေ သာ ရှယ်ယာရှင်ဆို ရင် ဘယ်လို ဆုံးဖြတ် မလဲ။ ဘယ်ဖက်ကို vote မလဲ။

16/05/2024

Warren Buffett ရဲ့ လျှို့ဝှက်သော စတော့

လွန်ခဲ့သော ခြောက်လ လောက်က investor ဂုရုကြီး ဝါရန်ရဲ့ Beckshire Hathaway ကုမ္ပဏီက လျှို့ဝှက်တဲ့ စတော့ရှယ်ယာကို ဝယ်ခဲ့ပါတယ်။
သူက ဒါကို ဝယ်လို့ မပြီးသေးတာမို့လို့ အများပြည်သူကို မထုတ်ပြန်သေးဖို့ SEC ကို ခံင့်တောင်းခဲ့ပါတယ်။ ( လူတွေ သိသွားရင် ရှယ်ယာ စျေး ကမောက်ကမ ဖြစ်လို့ပါ) ။
အခုတော့ ဝါရင် ရဲ့ လျှို့ဝက်သော စတော့ကို ကျနော်သိလိုက်ရပါပြီခမျ။ ဒါကတော့ …

Chubb Insurance ပဲ ဖြစ်ပါတယ်ခမျ။

သူ့ portfolio ရဲ့ ၂% ဖြစ်တဲ့ ၆.၇ဘီလီယံ ဖိုးဝယ်ခဲ့ပါတယ်။ Chubb insurance ဟာ dividend စတော့ ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ
Chubb life insurance myanmar Ltd
အနေနဲ့ ရှိပါတယ်။

13/05/2024

Open AI ရဲ့ ChatGPT ကို ios18 မှာ Apple က ထည့်သွင်းလာဖွယ်ရှိ။

Apple နဲ့ OpenAI ညှိနှိုင်း ရခဲ့ပြီး နောက်ထွက်မယ့်
Ios မှာ ChatGPT ကို built in feature အနေနဲ့ ပါလာဖွယ်ရှိတယ်လို့ Bloomberg သတင်းဌါနက ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။ တလောက Apple က Google ရဲ့ Ai gemeni ကို သုံးဖို့ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ChatGPT သတင်းသာမှန်ကန်ရင် iphone သုံးတဲ့သူတွေ အတွက် ဝမ်းမြောက်ဖွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ Apple ဟာ voice assistant SIRI နဲ့ Ai တခေတ်
စမ်းဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် ယခုအခါ Siri က အချိန်မေး ရာသီဥတု မေးလို့ ရတဲ့ အဆင့်ကနေ တက်မလာခဲ့ပါဘူး။
သူ့ထက်ငါ လူစွမ်းကောင်း Voice assistant တွေ ပေါ်လာခဲ့ပေမယ့် Apple ကျန်ခဲ့တာ အံ့အားသင့်စရာပါ။ အခုတော့ ChatGPT ကို ယူသုံးမယ်ဆိုရင်
အတိုင်းထက် အလွန်ပါပဲ။
Apple က သူ့ ကိုယ်ပိုင် Ai မရခင်စပ်ကြား ဒီလို ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက် သွားဖွယ် ရှိနေပါတယ်။

03/05/2024

Quantitative Easing ( QE)

QE ဆိုတာ နိုင်ငံဗဟိုဘဏ် ရဲ့ စီးပွါးရေးကို ထိန်းကျောင်းဖို့ သုံးတဲ့ ကိရိယာ လို့ ပြောရမယ်ဗျ။
လွယ်လွယ် ပြောရရင် စျေးကွက်ထဲကို QE ဆိုတဲ့ငွေကြေးတွေ ဆေးထိုးသလို ထိုးထည့်လိုက်တာပါပဲ။ စီးပွါးရေးက လူမမာဆိုရင် ၊ နေကောင်းဖို့ ဆေးထိုးလိုက်သလို liquidity ကို စျေးကွက်ထဲ ထိုး ပြီး နိုင်ငံ့စီးပွါးရေးကို နှိုးဆွ တဲ့ အကွက် ဖြစ်ပါတယ်။

စီးပွါးရေးကို တွန်းအားပေးဖို့ ဗဟိုဘဏ်သုံးတဲ့ နည်းက များများစားစားမရှိပါ။ ဘဏ်တိုး ချတဲ့ နည်းရှိပါတယ်။ အစိုးရအတိုးနှုန်းနည်းတော့ ငွေချေးရလွယ်မယ်
လူတွေ အရစ်ကျနဲ့ ပိုဝယ်မယ် စတဲ့ နည်းတွေနဲ့ စီးပွါးရေး ကို ဖွင့်ဖြိုးအောင်ကြိုးစားတာပါ။ ဘဏ်တိုးက လည်း အနည်းဆုံး ဖြစ်နေပြီ ၊ ထပ်ပြီး နှိုးဆွဖို့လည်း လိုသေးတယ်။ ဒါဆို ဘာလုပ်မလဲ။ စောန က QE ဆိုတဲ့ quantitative easing ငွေကြေးပေါ်လစီကို ဗဟိုဘဏ်က သုံးတတ်ပါတယ်။

ဒီနေရာ က ကျနော်တို့ ကွဲကွဲ ပြားပြား သိဖို့က နိုင်ငံတိုင်းမှာ ဗဟိုဘဏ် ဟာ လုံးဝ လွတ်လပ်တဲ့ အဖွဲ့ အစည်းဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ လုံးဝ မဆိုင်ပါဘူး။ ဒီမှာလို မင်းအောင်လှိုင် လောင်းရိပ်မိနေတဲ့ အဖွဲ့ အစည်း မဟုတ်ပါ။

QE လုပ်ပြီ ဆိုရင်ဗဟိုဘဏ်က အစိုးရထုတ်ရောင်းတဲ့ ငွေတိုက်စာချုပ် Treasury Bond, Treasury noteနဲ့ T bill တွေကို စျေးကွက်ထဲကနေ ပြန်ဝယ်ပါတယ်။ ဒီလိုဝယ်
လိုက်တော့ ဗဟိုဘဏ်ဆီ သိမ်းထားတဲ့ အရန်ငွေကြေးတွေက စျေးကွက်ထဲ ကို စီးဆင်းသွားပါတယ်။ Liquidity တက်သွားပြီပေါ့။ စျေးကွက်ထဲ စီးဆင်းနေတဲ့ ငွေကြေးပိုများ လာပြီ။ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကား စည်ပင်ဖွင့်ဖြိုးလာပြီ။

ငွေတိုက်စာချုပ်ကို နိုင်ငံအစိုးရက ထုတ်ရောင်းပြီး ၊ အဲ့ဒိနိုင်ငံရဲ့ ဗဟိုဘဏ်ကပဲ ပြန်ဝယ်ပါတယ်။ ဒါဆို အစိုးရနဲ့ ဗဟိုဘဏ်ဟာ သပ်သပ်ဆီ လွတ်လပ်ဖို့ အရေးကြီးတာ သဘောပေါက်မှာပါ။

အမေရိကန် မှာ ဗဟိုဘဏ်က ငွေတိုက်စာချုပ်တွေအပြင် MBS လို့ ခေါ်တဲ့ အိမ်ခြံမြေဘွန်းတွေကိုလည်း ဝယ်ပါတယ်။ MBS က ကျနော်တို့ ဆီမှာ ပီပီပြင်ပြင် မရှိပါ။ Mortgage backed securities လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဘဏ်တွေက
Home loan ပေးလိုက်တဲ့အခါ အိမ်ဝယ်သူက လစဉ် installment ပြန်ပေးရပါတယ်။
ဘဏ်က ပြန်ရပါတယ် ။ ဒါကို level တဆင့်မြှင့်ကြည့်လိုက်ရအောင်။ ဒီလို Home Loan ပေါင်း မြောက်များစွာကို သူ့maturity နဲ့ risk profile နဲ့ အစုစု လေးတွေ လုပ်ပြီး ဘဏ်တွေက Bond အနေနဲ့ ပြန်ရောင်းမယ်ဆိုရင်ရော ? အဲ့တာကို MBS လို့ ခေါ်ပါတယ်။ investor က ဒီ bond ဝင်ဝယ်ရင် home loan လစဉ် အတိုးသတ်တဲ့ ငွေကြေးဟာ Investor ဆီကို Bond yield အနေနဲ့ လာပါမယ့် သဘောပါပဲ။ ဘဏ်ဖက်ကလည်း
သူ့ရဲ့ risk ကို spread လုပ်ပြီးသွား ဖြစ်သွားတာပေါ့။ ဒီလို MBS ကို ဗဟိုဘဏ် က စျေးကွက်ထဲ ကနေ သူ့ရဲ့ QE ပေါ်လစီ အရ ဝင်
ဝယ်ပါတယ်။

စီးပွါးရေးဖွင့်ဖြိုးမှုနဲ့ ကုန်စျေးနှုန်းကြီးမှုဟာ ခေါင်းနဲ့ ပန်းလိုဒွန်တွဲနေပါတယ်။ ငွေပေါလာရင် inflation ဆိုတဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုက ခေါင်းထောင်လာပါတယ်။ supply and demand ပေါ်မှာ မူတည်တဲ့ အရင်းရှင်စီးပွါးရေးစနစ်မှာ ဒါကိုရှောင်လွှဲလို့ မရနိုင်ပါ။
ဗဟိုဘဏ် က balance မျှအောင် ထိန်းကျောင်းရင်း တိုင်းပြည့်စီးပွါးရေး ကောင်းလာအောင် ကြိုးစားရတဲ့ အဖွဲ့အစည်းပါ။ မင်းအောင်လှိုင် ပေါက်ပန်းဆေး ပြောနေတဲ့ ဦးမော့ဖို့ ဆိုတာ ထင်သလောက်မလွယ်ပါ။

ပုံထဲမှာ ၂၀၂၀ ကိုဗစ် စီးပွါးပျက်ကပ်ကို ကျော်လွှားဖို့ Federal Reserve က စျေးကွက် ထဲကို ငွေကြေး စီးဆင်းစေတာ တွေရမှာပါ။ ၂၀၂၂ နောက်ပိုင်းကာလမှာ inflation တအားတက်လာလို့ FED က QT လို့ ခေါ်တဲ့
Quantitative tightening ကိုပြန်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ Graph မှာ ခေါင်းကျိုးပြီး ပြန်ဆင်းလာတာ စျေးကွက်ထဲက ငွေကြေးတွေကို
ဗဟိုဘဏ်ကပြန်သိမ်းသွားလို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့စတော့စျေးကွက်သတင်း

30/03/2025

29/03/2025

20/03/2025

19/07/2024

14/07/2024

22/06/2024

12/06/2024

25/05/2024

16/05/2024

16/05/2024

13/05/2024

03/05/2024

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category