19/05/2026
කාන්තාවන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් 16 හැවිරිදි දැරියක් නිපදවපු සුපිරි කරාබුව..
මේ කරාබුවට කරන්න පුළුවන් දේවල් ඇහුවම විද්යාඥයන් පවා හොල්මන් වුනා..
ලෝකය කොච්චර දියුණුයි කිව්වත්, අදටත් අපේ මවකට, සහෝදරියකට හෝ දියණියකට පාරේ තනියම බයකින් සැකයකින් තොරව යන්න පුළුවන් වටපිටාවක් නිර්මාණය වෙලා තියෙනවද? නෑ නේද? කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්රචණ්ඩත්වය කියන්නේ අද ලෝකයේ තියෙන ලොකුම අර්බුදයක්. හැබැයි මේ ප්රශ්නයට විසඳුමක් විදියට, 16 හැවිරිදි පාසල් දැරියක් කරපු අපූරු වැඩක් ගැනයි අද මම ඔබට කියන්න යන්නේ.
මේ කතාවේ නායිකාව බෝහ්ලේ ම්ෆාලේලේ (Bohlale Mphahlele).
දකුණු අප්රිකාවේ ලිම්පෝපෝ ප්රාන්තයේ SJ van der Merwe තාක්ෂණික උසස් පාසලේ ඉගෙන ගත්ත බෝහ්ලේ, තමන්ගේ අවට සමාජය ගැන හරිම විමසිල්ලෙන් හිටපු කෙනෙක්. දකුණු අප්රිකාව කියන්නේ කාන්තා හිංසනය සහ මිනිස් ජාවාරම (Human Trafficking) ඉතාම ඉහළ මට්ටමක පවතින රටක්. හැමදාම ප්රවෘත්තිවලින් අහන්න ලැබෙන අතවර කිරීම්, පැහැරගැනීම් සහ අතුරුදහන් වීම් බෝහ්ලේගේ හිතට ලොකු වේදනාවක් වගේම බයක් ගෙනාවා.
"ඇයි මේවට විසඳුමක් නැත්තේ? ඇයි අපිට අනතුරක් වෙන්න කලින් කවුරුහරි දැනුවත් කරන්න ක්රමයක් නැත්තේ?"
අන්න ඒ ප්රශ්නය ඇගේ හිතේ ලොකු පෙරළියක් ඇති කළා. තාක්ෂණයට ලැදි ඇය තීරණය කළා පොත්වල තියෙන දේවල් පාඩම් කරනවා වෙනුවට, ලෝකයට ඕන කරන දෙයක් තමන්ගේ අතින් නිර්මාණය කරන්න.
බෝහ්ලේ නිර්මාණය කළේ Alerting Earpiece නමින් හැඳින්වුණු කුඩා උපකරණයක්. බැලූ බැල්මට මේක සාමාන්ය ලස්සන කරාබුවක් විතරයි. හැබැයි ඒ ඇතුළේ සැඟවුණු තාක්ෂණය නම් අතිවිශිෂ්ටයි.
අද කාලේ ඕනෑම කාන්තාවක් අනතුරකට මුහුණ දුන්නම මුලින්ම කරන්නේ තමන්ගේ ෆෝන් එක අරන් කාටහරි කෝල් එකක් ගන්න ට්රයි කරන එක. හැබැයි හිතන්න, මැරයෙක් හෝ පැහැරගන්නෙක් ඉස්සරහ ෆෝන් එක අතට ගන්න පුළුවන්ද? ඒක හරිම අවදානම් වැඩක්.
බෝහ්ලේගේ මේ කරාබුව ක්රියා කරන්නේ මෙහෙමයි
අනතුරක් දැනුණු සැනින් කරාබුව හරහා රහසිගතව පහර දෙන්නාගේ ඡායාරූප ලබාගන්න පුළුවන්. මේක අපරාධකරුවන් අල්ලගන්න ලොකු සාක්ෂියක් වෙනවා.
GPS උපකරණය මගින් අදාළ තැනැත්තිය ඉන්න නිවැරදි ස්ථානය (Live Location) ක්ෂණිකව පවුලේ අයට සහ පොලිසියට යොමු කරනවා.
කිසිම කලබලයක් නැතුව බොත්තමක් එබීමෙන් හෝ සංඥාවක් මගින් හිතවතුන් දැනුවත් කිරීමේ හැකියාව මෙහි තියෙනවා.
බෝහ්ලේ තමන්ගේ මේ නිර්මාණය ප්රකට Eskom Expo for Young Scientists තරගාවලියට ඉදිරිපත් කළා. එතැනදී ඇයට හිමිවුණේ ලෝකඩ පදක්කමක් වුණත්, ඇය දිනාගත්තු ගෞරවය පදක්කමකට වඩා වටිනවා. ලිම්පෝපෝ ප්රාන්තයේ අධ්යාපන අමාත්යවරයා පවා ඇයව හමුවෙලා ප්රශංසා කළා වගේම, මේක විශාල වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන්න අවශ්ය කරන ආයෝජකයන්ව සම්බන්ධ කරලා දෙන්නත් පොරොන්දු වුණා.
අද වෙනකොට බෝහ්ලේ නිකම්ම නිර්මාණකාරියක් විතරක් නෙවෙයි. ඇය Mphahlele Alerts (PTY) Ltd නමින් තමන්ගේම සමාගමක් ආරම්භ කරලා තියෙනවා. ඒ වගේම ඇය තොරතුරු තාක්ෂණය (IT) හදාරන ශිෂ්යාවක්.
බෝහ්ලේ ම්ෆාලේලේ කියන්නේ අනාගතයේ ලෝකය වෙනස් කරන නායිකාවක්. ඇයගේ ආරක්ෂක කරාබුව ලෝකය පුරාම ව්යාප්ත වෙලා, කිසිම බයක් නැතුව පාරේ ඇවිදින්න පුළුවන් දවසක් ඉක්මනින්ම උදා වේවා කියලා අපි ප්රාර්ථනා කරමු.
මේ ලිපියෙන් අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගත්තා නම්, අනිවාර්යයෙන්ම පල්ලෙහායින් Comment කරන්න.
ඒ වගේම මේ ලිපියට Like එකක් දාලා,
ලෝකය ගැන දැනගන්න ආස ඔයාගේ යාළුවන්ටත් අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න අමතක කරන්න එපා. ♥️🙏