31/10/2025
〽 Su ehtiyatlarının azalması qlobal problem olmaqla yanaşı, xüsusilə Yaxın və Orta Asiyada da ciddi narahatlıq doğurur. Azərbaycanın qonşu ölkələri - Rusiya, Gürcüstan və Türkiyə kimi dövlətlər bu problemin öhdəsindən gəlmək üçün müxtəlif tədbirlər həyata keçirirlər. Onların təcrübəsi bizə suyun qorunması və səmərəli istifadəsi üçün bir neçə əsas prinsipi göstərir: 💧🌍
Su itkisini azaltmaq üçün kanalların, su şəbəkələrinin və boru xətlərinin təkmilləşdirilməsi əsas addımdır. Torpaq kanalların betona salınması, köhnə və sızdıran boruların yenilənməsi suyun israfını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. 🚰
🔎 Damcı suvarma, sprinkler sistemləri, lazerlə yerin düzləşdirilməsi və digər müasir suvarma texnologiyaları kənd təsərrüfatında su sərfiyyatını əhəmiyyətli şəkildə azaldır və məhsuldarlığı artırır. 🌱
Yağış suyunun toplanması, dəniz suyunun duzsuzlaşdırma, tullantı sularının təkrar istifadəsi kimi üsullar təmiz suyun qorunmasında böyük rol oynayır. Bu yanaşmalar suya olan tələbatı yüngülləşdirir. ☔️
Su axını və istehlakının müasir cihazlarla ölçülməsi, həmçinin SCADA və GIS kimi idarəetmə sistemlərinin tətbiqi suyun itkisinin qarşısını almağa və ehtiyatlardan səmərəli istifadə etməyə imkan verir.
➡️ SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition- Nəzarət, İdarəetmə və Məlumatların Toplanması Sistemi ) - su şəbəkəsinə nəzarəti real vaxtda təmin edən sistemdir. Bu texnologiya vasitəsilə suyun axını, təzyiqi və sərfiyyatı avtomatik izlənilir və problemlər dərhal müəyyən olunur.
➡️ GIS (Geographic Information System – Coğrafi İnformasiya Sistemi) isə su infrastrukturunun - boruların, quyuların, şəbəkələrin və onların coğrafi yerləşməsinin xəritə üzərində idarəsini və analizini təmin edir. Bu, həm su itkilərinin yerini tapmaqda, həm də planlaşdırmada mühüm rol oynayır. 📊
📗 Yaxın ölkələrin bu təcrübələri göstərir ki, təmiz suyun qorunması yalnız texnologiya və infrastruktur məsələsi deyil, həm də cəmiyyətin suya münasibətində dəyişiklik tələb edən kompleks prosesdir. Azərbaycanda da bu prinsiplərdən yararlanmaqla su ehtiyatlarını daha yaxşı qoruya və gələcək nəsillərə sağlam həyat mühiti ötürə bilərik. 💙🌿"